GAROWE (Kaab TV) – Dowlad-goboleedka Puntland ayaa ku eedeysay Madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud in uu ku lug leeyahay maalgelinta iyo abaabulka falal budhcad-badeednimo oo ka socda Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.
Eedeyntan ayaa timid iyadoo la sheegayo in bilihii u dambeeyay ay kordheen weerarrada budhcad-badeedda ee ka dhacaya xeebaha Soomaaliya iyo biyaha u dhow.
Xogaha amniga badda ayaa muujinaya in falalka budhcad-badeednimada ay si weyn u soo laabteen tan iyo dhammaadkii 2023, iyadoo kooxo isku xiran ay gaareen meelo ka fog Badweynta Hindiya iyo Gacanka Cadmeed.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in 5 weerar oo budhcad-badeed ah la diiwaangeliyay 2025, halka ugu yaraan 17 dhacdo oo la xiriira budhcad-badeednimo la diiwaangeliyay ilaa 2026.
Khamiistii, Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa arrintan hordhigay baarlamaanka Puntland ee Garoowe, isagoo muujiyay walaac ku saabsan xaaladda amni ee sii xumaaneysa.
“Puntland waxay si dhow ula socotaa hawlaha Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, oo maalgelinaya isla markaana abaabulaya maleeshiyaad dhalinyaro ah oo ku sugan magaalooyinka xeebaha ee Hafun, Eyl iyo Jarriiban ee Puntland,” ayuu Mr. Deni u sheegay baarlamaanka Puntland.
Madaxweynaha Puntland ayaa sidoo kale ku eedeeyay dowladda federaalka Soomaaliya in ay qoranayso maleeshiyaad hubeysan si ay u kiciso xiisado amni darro oo ka dhaca Puntland iyo Somaliland.
Puntland iyo Somaliland ayaa muddo dheer khilaaf siyaasadeed iyo amni kala dhexeeyay dowladda federaalka ee Muqdisho.
Madaxweyne Deni ayaa sheegay in ciidamada Puntland, oo taageero ka helaya saaxiibo caalami iyo goboleed, ay diyaar u yihiin ka hortagga dib-u-soo laabashada budhcad-badeedda. Waxa uu sidoo kale xusay howlgallo ka socda la dagaallanka argagixisada.
“Waxaan bilaabaynaa howlgalka Onkod oo lagu beegsan doono godadka argagixisada ee buuraha Cal Madow,” ayuu u sheegay xildhibaanada.
Hoggaamiyaha Puntland ayaa sidoo kale sheegay in haraadiga Al-Shabaab ay weli ka howlgalaan qaar ka mid ah meelaha fogfog ee buuraha.
Eedeymaha ku saabsan ku lug lahaanshaha dowladda federaalka ee budhcad-badeedda ayaa hore uga dhex socday hay’adaha amniga gobolka.
Ilaha amniga ayaa sheegay in qaar ka mid ah kooxaha budhcad-badeedda ay heleen hub cusub iyo qalab casri ah, oo ay ku jiraan doonyo, qalabka GPS iyo diyaarado aan duuliye lahayn, taasoo walaac weyn ku abuurtay hay’adaha amniga.
Dhanka kale, warbixinno hore oo sirdoonka Mareykanka ah ayaa tilmaamay suurtagalnimada xiriir ka dhexeeya Al-Shabaab ee Soomaaliya iyo kooxda Xuutiyiinta ee Yemen, oo loo arko in ay taageerto Iran.
Soomaaliya ayaa la sheegay in ay wada-hadallo qarsoodi ah la yeelatay Iran sanadihii u dambeeyay, iyadoo hay’adaha sirdoonku ay baarayeen tignoolajiyada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.
Warar kale ayaa sheegaya in Al-Shabaab ay isku dayday in ay hesho tiknoolajiyada drone-ka Iran iyada oo adeegsaneysa dhexdhexaadiyayaal Yemen ah.
Warbixin ka soo baxday Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay sanadkii hore ayaa sheegtay in Al-Shabaab ay u dirtay ku dhawaad 30 dagaalyahan Yemen si ay u tababartaan, oo ay ku jirto adeegsiga diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee dagaalka magaalooyinka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan jawaabin eedeymaha ka soo yeeray maamulka Puntland.