Muqdisho (KAAB TV) – Rabshadaha siyaasadeed ee Soomaaliya ayaa kor u kacay 1-da Juun ilaa 26-ka Luulyo 2024 iyadoo 395 dhacdo ay sababeen dhimashada 1,082, sida uu sheegay Mashruuca Xogta Goobta & Dhacdooyinka (ACLED). Tani waxay muujinaysaa korodhka 13% ee dhacdooyinka rabshadaha iyo 31% korodhka dhimashada marka la barbar dhigo isla muddadaas sannadkii hore.
Gobolka Shabeellaha Hoose ayaa waxaa ka dhacay qalalaasaha siyaasadeed ee ugu badan iyadoo ay ugu wacan tahay weerarada Al-Shabaab ay la beegsadaan ciidamada ammaanka. Si kastaba ha ahaatee, gobolka Galguduud ayaa sheegay in tirada ugu badan ee dhimashada ay tahay 352, waxaana ku xiga Jubbada Hoose 265. Dagaallada, qaraxyada, iyo dhacdooyinka rabshadaha fog-fog ayaa ahaa noocyada ugu badan ee shilalka.
Kooxda Daacish ee ka dagaalanta Soomaaliya ayaa sii xoogaysanaysa, gaar ahaan deegaanada maamul goboleedka Puntland. Ka dib duqeymo dhanka cirka ah oo Mareykanka uu dabayaaqadii bishii May la beegsaday fariisimaha IS, laguna dilay ku dhawaad hogaamiyahooda Cabdulqaadir Muumin, kooxdan ayaa weeraro dhowr ah ku qaaday ciidamada amaanka iyo xarumaha ganacsiga. IS ayaa sidoo kale Al-Shabaab kula dagaalameen gacan ku heynta buuraha istiraatiijiga ah ee Puntland.
Inkastoo horaantii sanadka 2024-ka ay aad u yaraayeen dhaq dhaqaaqa IS, ayaa hadana kooxda IS waxa ay balaariyeen howlgalkooda, iyagoo la wareegay gacan ku heynta buuraleyda Buuraha Cali Miskaat ee gobolka Bari, waxaana ay sare u qaadeen saameyntii ay ku lahaayeen magaalada Boosaaso iyo deegaanada ku dhow dhow. Kooxda ayaa xoojisay baadda ay ka geysanayaan goobaha ganacsiga ee deegaanka, taasoo keentay in la xiro xarumo muhiim ah, cabsi laga qabo rabshado la bartilmaameedsado.
Dagaal beeleedyada ayaa cirka isku sii shareeray gaar ahaan gobolada Mudug iyo Galgaduud ee maamulka Galmudug. Gobolka Mudug waxaa ka dhacay dagaal u dhaxeeya beesha Habar Gedir Sacad oo ka mid ah beelaha Hawiye iyo beesha Leelkayse oo ka tirsan beesha Daarood, kaasoo salka ku haya lahaanshaha dhulka iyo kheyraadka biyaha, waxaana ku dhintay in ka badan 70 qof dhamaadkii bishii June. Sidoo kale, Galguduud, colaad u dhaxaysa beesha Mareexaan oo ka tirsan beesha Daarood iyo beesha Sure ee beesha Dir ayaa sababay dhimashada in ka badan 50 qof horaantii bishii June.
Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Galmudug ayaa ku eedeeyay Al-Shabaab iyo siyaasiyiin gaar ah inay sii xumeynayaan colaadaha beelaha si ay u carqaladeeyaan howlaha dowladda, isla markaana ay u helaan awood siyaasadeed.
Ciidamada Nabad Sugida Soomaaliya oo garab ka helaya kuwa Jubbaland iyo kuwa sida gaarka ah u tababaran ee Danab ayaa howlgalo xoogan oo ka dhan ah Al-Shabaab ka bilaabay Jubada Hoose. Howlgalladan ayaa ujeedkoodu yahay in lagu nadiifiyo qaraxyada iyo sugidda ammaanka deegaannada Afmadow ilaa magaalada Jamaame. 10-kii Luulyo, ciidamada ammaanku waxay la wareegeen tuulooyin dhowr ah oo koonfurta Afmadow ka xiga dagaallo xooggan oo ay la galeen al-Shabaab, kaasoo sababay dhimasho badan.
Dhaqdhaqaaqyada ciidan ee socda ayaa si weyn u cadaadiyay Al-Shabaab, taasi oo caqabad ku noqotay awoodooda howl-galnimo, isla markaana ay carqaladeynayaan fariisimaha ay ku leeyihiin gobolka.
Horumarka iyo Dhacdooyinka Muhiimka ah
Dhacdooyinka Siyaasadeed
June 3: Baarlamaanka maamulka Jubaland ayaa muddo xileedka madaxweynaha oo ahaa afar sano laga dhigay shan sano.
July 10: Madaxweynaha Jubaland ayaa la kulmay sarkaal ka tirsan ciidamada Mareykanka oo uu kala hadlay ololaha ka dhanka ah Al-Shabaab.
July 17: Wufuud ka socota dowladda ayaa gaaray gobolka Galgaduud si ay ula xaajoodaan maleeshiyo beeleed dhac u geystay baabuur hub siday.
July 21: Xildhibaanada Baarlamaanka ayaa codsaday in Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu xilka iska casilo.
July 23: Doorashada golaha deegaanka ayaa lagu qabtay gobolka Nugaal ee Puntland.
Dhacdooyinka Rabshadaha
June 8: Dagaal beeleed u dhexeeya Mareexaan iyo Dir ee Galgaduud ayaa sababay dhimashada in ka badan 50 qof.
July 10: Dagaal beeleedyo ka dhacay Mudug ayaa sheegay in ugu yaraan 70 qof ay ku dhinteen.
July 10: Al-Shabaab iyo ciidamada ammaanka ayaa ku dagaalamay gobolka Jubbada Hoose kadib markii maleeshiyaad ay weerar gaadmo ah ku qaadeen kolonyo gaadiid ah oo marayey deegaanka Gacan Maroodi.
July 14: Al-Shabaab ayaa gaari walxaha qarxa laga soo buuxiyay ku qarxiyay hotel ku yaalla magaalada Muqdisho, waxaana ku dhintay sagaal qof.
July 22: Ciidamada ammaanka iyo al-Shabaab ayaa ku dagaalamay Jubbada Hoose, taasoo keentay in ka badan 150 dhimasho ah.
July 24: Al-Shabaab ayaa weerar gaadmo ah ku qaaday kolonyo ciidan oo ku socdaalayay Shabeellaha Dhexe, iyagoo dilay 13 askari.
