Sucuudiga (KAAB TV) – War-murtiyeed wadajir ah ayaa laga soo saaray booqashadii uu Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ku tegay Boqortooyada Sucuudi Carabiya, kaasoo u qornaa sidan.
Casuumaad uu ka helay Xaakimka labada Masjid ee Barakeysan Boqor Salmaan Bin C/casiis Aala-Sucuud, iyadoo laga duulayo xiriirka soo jireenka ah ee ka dhexeeya labada dal iyo shacabka walaalaha ah, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho rasmi ah ku yimid magaalada Muqdisho. Boqortooyada markay tahay Abriil 6, 2024.
Dhaxal-sugaha Boqortooyada Sacuudiga, Amiir Maxamed Bin Salmaan Bin C/casiis Aala-Sucuud, ayaa Madaxweynaha ku qaabilay Qasriga Al-Safa ee magaalada Makkah, halkaas oo ay uga wada hadleen xiriirka labada dal iyo sidii loo horumarin lahaa, waxaana la isku dhaafsaday aragtiyo la xiriira is-beddellada hadda socda ee gobolka iyo caalamka. .
Labada dhinac ayaa ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la sii wado shaqada wadajirka ah ee dhinacyada dhaqaalaha, ganacsiga iyo maalgashiga, horumarinta iyo kala-duwanaanta ganacsiga, iyo in la xoojiyo booqashooyinka mas’uuliyiinta iyo wakiillada ganacsiga gaarka ah ee labada dal. Waxaa xusid mudan in mugga ganacsiga labada dal uu ka marag kacay 105% kobac sanadba sanadka ka dambeeya 2021 ilaa 2022.
Iyagoo garwaaqsan fursadaha uu soo bandhigay Hiigsiga 2030-ka ee Sacuudiga, waxay labada dhinac isla garteen baahida loo qabo in kor loo qaado maalgashiga beeraha, xoolaha, kalluumeysiga, gaadiidka, adeegyada saadka, iyo dekedaha.
Waxa ay soo dhaweeyeen natiijada ka soo baxday shaxda isku dhafka ah ee Sacuudiga iyo Soomaaliya, kaasoo lagu soo gebagebeeyey shir madaxeedka Sacuudiga iyo Afrika, oo uu ka qeyb galay madaxweynaha Soomaaliya.
Labada dhinac ayaa sidoo kale carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la ilaaliyo xasilloonida suuqyada tamarta adduunka.
Soomaaliya waxay ammaantay doorka Boqortooyada Sacuudiga ee ku aaddan ilaalinta isu-dheelitirka suuqa saliidda adduunka, kaas oo ay ka faa’ideystaan labada waddan ee wax soo saara iyo kuwa isticmaala, isla markaana kobciya koboc dhaqaale oo waara.
Wada-hadallada ku saabsan isbeddelka cimilada ayaa muujiyay sida ay uga go’an tahay in loo hoggaansamo Axdiga Guud ee Isbeddelka Cimilada iyo Heshiiskii Paris. Labada dhinac waxay carrabka ku adkeeyeen baahida loo qabo in la soo saaro lana hirgeliyo qorshayaasha waxqabadka cimilada ee mudnaanta siinaya dhimista qiiqa qiiqa.
Dhinaca Soomaalida ayaa muujiyay sida ay ugu faraxsan yihiin hindisaha Cagaaran ee Sacuudiga ee hormuudka ka ah Boqortooyada Sacuudiga iyo Hindisaha Cagaaran ee Bariga Dhexe, waxayna ballan-qaadeen inay taageerayaan dadaallada Sacuudiga ee lagula dagaallamayo isbeddelka cimilada.
Labada dhinac waxay ku heshiiyeen in la xoojiyo iskaashiga dhinacyo badan leh, sida: Korontada, tamarta la cusboonaysiin karo, iyo waxtarka tamarta; keenista waxyaabaha ka soo baxa batroolka, kiimikooyinka petrochemicals ee nafaqooyinka beeraha, iyo baadhista fursadaha isticmaalka cusub ee hydrocarbons; beeraha iyo haqab-beelka cuntada, iyo maalgashiga qaybaha gaarka ah iyo iskaashiga ganacsiga ee dhinaca beeraha iyo warshadaha cuntada; isgaarsiinta, farsamada, dhaqaalaha dhijitaalka ah, hal-abuurka, iyo meel bannaan; garsoorka iyo cadaaladda; gaadiidka cirka, dekedaha, saadka iyo duulista rayidka; dhaqanka; ciyaaraha; horumarinta bulshada; waxbarasho; warbaahinta; sahaminta juqraafiyeed iyo macdanta.
Labada dhinac ayaa ka wada hadlay kordhinta iskaashiga ciidamada iyo amniga si loo gaaro hadafyo guud. Waxay ku heshiiyeen in la xoojiyo iskaashiga ka hortagga dhammaan noocyada dambiyada, oo ay ku jiraan tahriibinta, argagixisada iyo maalgelinta argagixisada. Waxay go’aansadeen in ay wadaagaan macluumaadka si ay u baabi’iyaan khataraha argagixisada iyo xagjirnimada, iyo si ay u horumariyaan dhexdhexaadnimada iyo dulqaadka.
Intaa waxa dheer, labada dhinac waxa ay xaqiijiyeen go’aankooda hagar la’aanta ah ee ay ku doonayaan in ay sare ugu qaadaan heerka isuduwidda iyo iskaashiga ee la dagaallanka dambiyada xuduudaha ka gudba dhammaan muuqaalladooda. Ballanqaadka noocan oo kale ah wuxuu ka kooban yahay in la iska kaashado maxkamadeynta dembiilayaasha, dib u soo celinta dakhliga lagu soo xareeyay howlaha sharci darrada ah, iyo ka faa’iidaysiga khibradda iyo agabka Shabakadda Hawl-galka Caalamiga ah ee Maamulka Sharciga Dhaqangelinta Musuqmaasuqa (Shabakadda GlobE). Waxaa intaa dheer, in la is dhaafsado khibrad iyo tababaro gaar ah, iyadoo ugu dambeyn laga qeyb qaadan doono xoojinta amniga iyo xasiloonida labada dal ee walaalaha ah.
Boqortooyada Sacuudiga ayaa soo dhaweysay isbedellada ay Soomaaliya ku tallaabsatay ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, iyo soo celinta amniga iyo xasilloonida gobollo badan oo Soomaaliyeed. Sacuudiga ayaa bogaadiyay horumarka ay ciidamada Soomaaliya ka gaareen dagaalka ka dhanka ah ururada argagaxisada ah, waxaana ay muujisay sida loogu baahan yahay in beesha caalamka ay taageerto dadaallada Soomaaliya ee lagu ciribtirayo argagixisada.
Boqortooyada Sacuudiga ayaa sidoo kale soo dhaweysay go’aanka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu ku qaaday cunaqabateynta hubka ee saaran Soomaaliya, kaasi oo wadada u furaya dhismaha ciidamada ammaanka Soomaaliya, kuwaasi oo la wareegi kara mas’uuliyadda amniga kadib bixitaanka ciidamada Midowga Afrika.
Boqortooyada Sacuudiga ayaa soo dhaweysay go’aanka deymaha caalamiga ah ee ay ku ansixiyeen in Soomaaliya laga cafiyo deymaha, taas oo ay ugu wacan tahay guusha laga gaaray dadaallada Soomaaliya ay ku dhaqan gelineyso dib u habeynta dhaqaalaha si loo gaaro horumar waara, laguna kalsoonaado hay’adaha maaliyadda.
Marka la eego heshiiskii is-afgaradka ahaa ee ay Itoobiya la saxeexatay deegaanka Soomaalida (Somaliland), Boqortooyadu waxay ka dhawaajisay inay aad uga walaacsan tahay midnimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo madax-bannaanida dhulkeeda oo dhan. Labada dhinac waxay caddeeyeen inay ku dhegan yihiin go’aankii Jaamacadda Carabta, ee ku taariikhaysnaa 17-kii Janaayo, 2024, kaasoo lagu caddeeyay inay taageerayaan amniga, xasilloonida, midnimada, madax-bannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Labada dhinac ayaa sidoo kale ku nuux-nuux saday in loo baahan yahay in loo hogaansamo mabaadi’da deris wanaaga, lagana dhaqmo si xikmad leh si looga badbaado khatarta xiisada iyo colaadaha, isla markaana lagu dadaalo ilaalinta amniga iyo xasiloonida gobolka, korna loo qaado iskaashiga iyo is dhexgalka bulshada. wadamada gobolka.
Dhinaca kale, waxay ka wadahadleen horumarka ka socda Falastiin, waxayna walaac xooggan ka muujiyeen masiibada bini’aadantinimo ee Marinka Gaza iyo dagaalka bahalnimada ah ee lagu hayo, iyo dhimashada tobanaan kun oo rayid ah oo aan hubaysnayn oo ay ku dhinteen weeraro ula kac ah. Ciidamada Israa’iil ee gumaysiga.
Waxay carrabka ku adkeeyeen baahida loo qabo in la joojiyo hawlgallada millatari ee ka socda dhulka falastiiniyiinta, lana ilaaliyo rayidka iyo in la suurtogeliyo hay’adaha samafalka caalamiga ah inay gutaan waajibaadkooda ah bixinta gargaarka bini’aadantinimo. Waxa ay sidoo kale carabka ku adkeeyeen in beesha caalamka ay tahay in ay kaalin ka qaadato joojinta xadgudubyada Israel.
Labada dhinac ayaa soo dhaweeyay go’aankii Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee ku saabsanaa xabbad-joojinta Gaza inta lagu guda jiro bisha Ramadaan, waxayna carrabka ku adkeeyeen baahida loo qabo in la xoojiyo dadaallada lagu doonayo in xal buuxa oo caddaalad ah laga gaaro arrinta Falastiin iyadoo la raacayo mabda’a xalka labada dal ee nabadda Carabta. Hindisaha, iyo go’aamada caalamiga ah ee khuseeya, si loo dammaanad qaado dadka reer Falastiin inay xaq u leeyihiin inay dhistaan dawlad madax-bannaan oo ku taal xudduudaha 1967, oo ay caasimaddeedu tahay Bariga Jerusalem.
Dhanka Yemen, waxay carrabka ku adkeeyeen muhiimadda ay leedahay in taageero buuxda la siiyo dadaallada caalamiga ah iyo kuwa gobolka si xal siyaasadeed oo dhammaystiran looga gaaro xiisadda Yemen.
Dhinaca Soomaaliya ayaa bogaadiyay dadaalka Boqortooyada iyo hindisayaasha faraha badan ee looga golleeyahay dhiirigelinta wada-hadallada iyo dib-u-heshiisiinta dhinacyada Yemen, iyo sidoo kale doorka ay ku leedahay bixinta iyo fududaynta gargaarka bini’aadantinimo ee la gaarsiiyo dhammaan gobollada Yemen.
Labada dhinac ayaa sheegay in ay muhiim tahay in la ilaaliyo amniga iyo xasiloonida gobolka Badda Cas,iyagoona carabka ku adkeeyay in xoriyada socdaalku ay tahay xuquuq caalami ah oo looga baahan yahay caalamka oo dhan,waxayna ku baaqeen in la is xakameeyo lagana fogaado dhibaatooyinka ka dhalan kara badda cas. dhacdooyinka ka dhacaya gobolka.
Marka la eego arrinta Suudaan, labada dhinac waxay ku nuuxnuuxsadeen in labada dhinac ee dirirtu dhexmartay ay joojiyaan colaadda u dhexeysa. Waxay soo dhaweeyeen natiijadii ka soo baxday wadahadalladii Jeddah (2) ee Noofambar 7, 2023, kaas oo ahaa ballan qaadka in la qaado tillaabooyin lagu fududeynayo kordhinta gargaarka bini’aadantinimo iyo hirgelinta tallaabooyin lagu dhisayo kalsoonida si loogu diyaargaroobo in la gaaro joojinta joogtada ah ee dagaalka, iyo in la yareeyo dhibaatada lagu hayo shacabka Suudaan.
Madaxweynaha Soomaaliya ayaa gebagebadii booqashadiisa uga mahad-celiyay, ugana mahadcelinayay mas’uulka labada Masjid ee Barakeysan iyo Dhaxal-sugaha Boqortooyada iyo Ra’iisul Wasaaraha sida wanaagsan ee ay u soo dhaweeyeen isaga iyo wafdigii la socday.
Dhaxal-sugaha Boqortooyada ayaa u hambalyeeyay madaxweynaha Soomaaliya, wuxuuna u rajeeyay horumar iyo barwaaqo dadka walaalaha ah ee Soomaaliyeed.