NAIROBI (KAAB TV) – Dembiyada laga gaysto lagana soo sheego Kenya ayaa markii ugu horeysay kor u dhaafay 100,000, taas oo lagu asteeyay xatooyada oo aad u kordhay xilli lagu jiro waqtiyo adag oo dhaqaale.
Xogta rasmiga ah ee Sahanka Dhaqaalaha Kenya ayaa muujineysa in kiisaska dambiyada la soo sheegay ay gaareen 104,842, taasoo 19 boqolkiiba kor u kacday sanadkii hore.
Kor u kaca ayaa lagu sifeeyay kiisas xatooyo oo kordhay oo ay geysanayaan shaqaalaha, dhaca, jabsiga iyo xatooyada saamiyada iyadoo dad badan oo Kenyaan ah ay doonayeen inay nolol maalmeedkooda ku daboolaan sicir barar qani ah iyo heerka shaqo la’aanta oo sareysa.
Sicir-bararka ayaa celcelis ahaan ahaa 7.7 boqolkiiba sannadkii hore iyada oo kor u kaca qiimaha badeecadaha iyo adeegyada uu nolosha ka dhigay mid adag xagga dhaqaalaha iyada oo la khafiifinayo fursadaha shaqo.
Kenyaanka ayaa wajahaya waqtiyo adag iyadoo qiimaha saliidda adduunka uu sare u kacay shan bilood
“Waxaa jiray koror guud oo ah dhammaan dambiyada loo sheegay booliiska marka laga reebo dilka oo wax yar hoos uga dhacay min 3,056 sanadkii 2022 ilaa 3,031,” ayay tiri Xafiiska Tirakoobka Qaranka ee Kenya (KNBS).
Xogtu waxay muujinaysaa in tuugadu kor u kacday 27.76 boqolkiiba 3,988 sanadkii hore oo ay raacdo tuuganimo, taas oo korodhay 25.9 boqolkiiba ilaa 18,534.
Laakiin isbeddelka walwalka badan ayaa ahaa kororka kiisaska xatooyada ee shaqaaluhu kuwaas oo kor u kacay 12.8 boqolkiiba ilaa 1,907 iyo 6.7 boqolkiiba kor u kaca ilaa 2,860 kiisaska shaqaalaha xatooyada.
Kenya ayaa sanadkii hore la dagaalantay sicir bararka cirka isku shareeray kaas oo mar haleelay 9.2 boqolkiiba bishii March, taasoo cadaadis ku saartay shaqaalihii horayba u xanibnaa.
Dadka Kenyaanka ah ayaa sidoo kale la daalaa dhacaya shaqo la’aanta sii kordhaysa iyadoo badi ganacsiyada ay doonayeen inay dhimaan tirada shaqaalaha ka dib markii la kordhiyay canshuuraha.
Sannadkii hore, Ururka Sharciga ee Kenya (LSK) ayaa ka digay suurtagalnimada kororka heerarka dambiyada iyada oo ay jirto kororka shaqo la’aanta iyadoo ganacsiyada ay jarayaan tirada shaqaalaha ka dib canshuuraha cusub ee lagu soo rogay sharciga maaliyadda, 2023.
“Natiijada shaqo la’aanta baaxadda leh waxay kordhin doontaa heerka dambiyada maadaama badi dadka dhalinyarada ah ee shaqo la’aanta ah lagu qasbi doono inay galaan dembi si ay u badbaadaan,” LSK ayaa ku dooday waraaqo maxkamadeed.
Waxaa jirta cabsi laga qabo in tirada dambiyadu ay sare u kacdo bilaha soo socda iyada oo ay jirto rajo xun oo ah in la helo shaqooyinka iyada oo ganacsiyada ay la halgamayaan kor u kaca kharashka shaqada.
Akhriso: Mareykanka oo uga digay muwaadiniinta dambiyada sii kordhaya ee Nairobi
Tirada maxaabiista ee xabsiyada dalka ayaa kor u kacday 20.6 boqolkiiba sannadkii hore taas oo muujinaysa kororka heerarka dambiyada.
Xogtu waxay muujineysaa in tirada maxaabiista ay kor u kacday boqolkiiba 46.3 ilaa 248,061 sanadkii hore, iyadoo 167,937 ka mid ah maxaabiista aan la xukumin, taasoo tilmaamaysa in dhageysiga dacwadaha la gaabiyay iyo go’aaminta kiisaska dambiyada.
Korodhka kiisaska dambiyada la soo sheegay waxay sare u qaadaysaa diiradda amniga qaranka.
Tirada hubka sharci darrada ah ee la soo dhiibay ama si xoog ah lagu soo furtay ayaa hoos u dhacday 115 sannadkii hore halka ay ahayd 221 sanad ka hor. Degmooyinka Narok iyo Kakamega ayaa soo dhejiyay kororka ugu sarreeya ee dambiyada la soo sheegay 89.2 boqolkiiba iyo 67 boqolkiiba siday u kala horreeyaan.
Degmooyinka kale ee soo sheegay in ay sare u kaceen dambiyada ayaa kala ah Vihiga, Nandi, Murang’a iyo Kwale.
Dilalka ayaa ahaa dembiga kaliya ee hoos u dhacay sannadkii hore xitaa iyadoo tirada askarta bilayska ee ku lug leh fal-dambiyeedyada iyo weerarrada dalxiisayaasha ay labanlaabmeen.
Weerarada ka dhanka ah dalxiisayaasha ayaa kor u kacay boqolkiiba 161.5 ilaa 68 kiis oo la soo sheegay sanadkii hore halka dambiyada ay ku lug leeyihiin saraakiisha booliiska ay sare u kaceen boqolkiiba 133.7 ilaa 180.
Kiisaska ka ganacsiga maandooriyaha ayaa kordhay 43 boqolkiiba ilaa 9,338 sanadkii hore halka dambiyada dhaqaalaha oo ay ku jiraan wax isdaba marin, xatooyo iyo lacag dhaqid ay kordheen 13 boqolkiiba ilaa 4,970 sanadkii hore.