GAZA (KAAB TV) – Hogaamiyihii Xamaas Ismail Haniyeh ayaa lagu dilay Iran ka dib markii uu ka qeyb galay caleema saarka madaxweynaha cusub ee dalkaas Iran iyo kooxda xagjirka .
Xamaas ayaa ku eedaysay duqaymaha cirka ee Israa’iil dhimashada madaxii xafiiska siyaasada ee kooxda falastiiniyiinta. Ilaalada kacaanka Iran ayaa sheegay inay baarayaan weerarka mana aysan sheegin sida uu u dhacay.
Israa’iil ayaa wacad ku martay inay dili doonto Haniyeh iyo hogaamiyayaasha kale ee Xamaas weerarki 7-dii October ee kooxdan ay ku qaadeen Israa’iil oo ay ku dhinteen 1,200 oo qof ayna arkeen ilaa 250 kale oo la qafaashay.
Afhayeen u hadlay ciidamada Israa’iil ayaan isla markiiba ka jawaabin codsi faallo ah. Israa’iil inta badan kama hadlin dilalka qorsheysan ee ay fuliyaan hay’addeeda sirdoonka ee Mossad.
Xamaas ayaa sheegtay in Haniyeh uu ku dhintay “duqeymo cirka ah oo ay Sahyuuniyadda Sahyuuniyadda u geysatay hoyga uu ka degan yahay Tehran” ka dib markii uu ka qayb galay dhaarinta Madaxweynaha Iran Masoud Pezeshkian Talaadadii, isaga iyo saraakiil kale oo Xamaas ah iyo saraakiil ka tirsan Xisbullah iyo kooxaha xulafada ah.
Hamas waxa ay u cadaynaysaa dadka reer falastiin ee weyn iyo shucuubta Carabta iyo wadamada Islaamka iyo dhamaan dadka xorta ah ee aduunka, walaal Hogaamiye Ismaaciil Haniyah waa shahiid,” Xamaas ayaa ku tidhi warsaxaafadeedkeeda.
Bayaan kale oo ay kooxdu ka soo xigatay Haniyeh ayaa sheegtay in qadiyadda Falastiin ay leedahay “kharash” waxaanu diyaar u nahay kharashaadkan: shahiidnimada falastiin, iyo Ilaahay dartiis, iyo sharafta iyo karaamada. qarankan”.
Saraakiisha Xamaas ayaan isla markiiba ka jawaabin codsiyada faallooyin dheeraad ah.
Daanta Galbeed, madaxweynaha Falastiin ee caalamku taageero Maxamuud Cabbaas ayaa cambaareeyay dilka Haniyeh, isaga oo ku tilmaamay “fal fulaynimo ah iyo horumar khatar ah.” Dhinacyada siyaasadda ee dhulka la haysto ayaa ku baaqay shaqo joojin ay kaga cabanayaan dilkaasi.
Haniyeh waxa uu ka tagay Marinka Gaza 2019 waxa uuna musaafuris ugu noolaa dalka Qatar. Hogaamiyaha ugu sareeya Xamaas ee Gaza waa Yehya Sinwar, oo isagu soo abaabulay weerarkii 7-dii Oct.
Bishii Abriil, duqeyn ay Israa’iil ka geysatay Gaza ayaa lagu dilay saddex ka mid ah wiilasha Haniyeh iyo afar ka mid ah carruurtiisa.
Wareysi uu siiyay TV-ga Aljazeera xiligaas, Haniyeh waxa uu sheegay in dilku uusan ku cadaadin doonin Xamaas inay u dabciso mowqifkeeda iyadoo ay socdaan wada xaajoodyo xabad joojin ah oo lala galayo Israel.
Dilka Haniyeh ayaa imaanaya kadib markii Israa’iil ay weerar naadir ah ku qaadday Beirut, taasoo ay ku sheegtay inay ku dishay Fouad Shukur, oo ahaa taliyaha ugu sarreeya ee militariga Hezbollah. Hezbollah ma aysan xaqiijin dhimashada Shukur ee duqeynta, oo ay sidoo kale ku dhinteen ugu yaraan hal qof oo dumar ah iyo labo caruur ah ayna ku dhaawacmeen tobanaan qof.
Shaqo joojinta ayaa timid iyadoo ay sii kordhayaan colaadaha kala dhexeeya kooxda xagjirka ah ee Lubnaan. Maraykanku waxa uu sidoo kale Shukur ku eedaynayaa in uu masuul ka ahaa qorsheynta iyo bilaabista qaraxii lagu hoobtay ee Mariniska ee 1983 ka dhacay caasimadda Lubnaan.
Dhanka kale, Ciidamada Abaabulka caanka ah ee Ciraaq, isbaheysiga maleeshiyaad ay taageerto Iran, ayaa sheegay in weerar habeennimadii Talaadada ay ku qaadeen saldhig Koonfur-galbeed ee Baqdaad ay ku dileen afar ka tirsan maleeshiyada Kataib Hezbollah.
Kooxda ayaa ku eedeysay Mareykanka inuu ka dambeeyay shaqo joojinta. Kataib Hezbollah, oo ay wehliyaan qaar ka mid ah maleeshiyaadka kale, ayaa bilihii la soo dhaafay qaaday weeraro ka dhan ah saldhigyada ay ku sugan yihiin ciidamada Mareykanka ee Ciraaq iyo Suuriya, si ay uga aargoostaan taageerada ay Washington siiso Israa’iil dagaalka Gaza. Saraakiisha Maraykanka ayaan isla markiiba ka hadlin.
Ma jiro wax falcelin ah oo ka soo baxay Aqalka Cad ee ku aadan dilka Haniyeh. Dilka muuqda ayaa ku soo beegmaya xilli halis ah, iyadoo maamulka Biden uu isku dayay inuu ku riixo Xamaas iyo Israa’iil inay ku heshiiyaan ugu yaraan heshiis xabbad-joojin ku-meel-gaar ah iyo heshiis la-haystayaal ah.
Agaasimaha CIA Bill Burns ayaa ku sugnaa Rome Axadii si uu ula kulmo madaxda sare ee Israel, Qatar iyo Masar, wada-hadalladii ugu dambeeyay. Dhanka kale, Brett McGurk, Iskuduwaha Aqalka Cad ee Bariga Dhexe iyo Waqooyiga Afrika, ayaa gobolka u jooga wadahadal uu la yeesho saaxiibada Mareykanka.
Israel ayaa looga shakisan yahay in ay wado olole dil ah oo sanado badan socday kaas oo lagu bar tilmaameedsaday saynisyahanada nukliyeerka Iran iyo kuwa kale ee lala xiriirinayo barnaamijkeeda Nukliyeerka. Sannadkii 2020-kii, saynis yahan sare oo u dhashay dalka Iran oo lagu magacaabi jiray Mohsen Fakhrizadeh, ayaa lagu dilay qoriga meelaha fog laga hago isaga oo ku safrayay gaadhi meel ka baxsan Tehran.
Dagaalka Israa’iil ee ka dhanka ah Xamaas tan iyo weerarkii Oktoobar, in ka badan 39,360 falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay in ka badan 90,900 oo kalena waa lagu dhaawacay, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka ee Gaza, kuwaas oo aan tiradooda kala saarin rayidka iyo dagaalyahannada.