MUQDISHO (KAAB TV) – Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya, Danjire Axmed Macallin Fiqi, ayaa ku eedeeyay ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed inuu isku dayay inuu colaad ka huriyo Geeska Afrika si uu uga jeediyo caqabadaha gudaha ee dowladdiisa.
Kulan xog-wareysi ah oo Arbacadii uu la yeeshay agaasime waaxeedyada iyo la-taliyeyaal sare oo ka dhacay xarunta wasaaradda ee magaalada Muqdisho, ayuu wasiir Fiqi ku xaqiijiyey mowqifka adag ee Soomaaliya ka taagan tahay cid kasta oo wax u dhimeysa midnimadeeda iyo qaranimadeeda, gaar ahaan kuwa leh ujeedooyinka ballaarinta. Wuxuu ka digay in falalka noocaan ah ay horseedi karaan rabshado baahsan iyo xasillooni darro oo gobolka oo dhan ah.
Wasiir Fiqi ayaa sidoo kale ka hadlay wada hadaladii Turkiga ee Soomaaliya iyo Itoobiya ay garwadeen ka aheyd, isagoo carabka ku adkeeyay in Soomaaliya ay si dhab ah uga qeyb gashay wada hadaladaas, taasoo ku timid xiriirka adag ee kala dhaxeeya Turkiga. Wuxuu u mahadceliyey Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Hakan Fidan dadaalka weyn ee ay ku bixiyeen horumarinta nabadda iyo amniga gobolka.
“Waxaan rabaa in aan caddeeyo in Soomaaliya ay u furan tahay oo kaliya in ay Itoobiya heshiisyo faa’iido ku jirto, ma ogolaaneyno in badda lagu galo xaalad ciidan iyo mid dowladeed, mana ogolaaneyno in ciidan waqti dheer iyo mid gaaban uu joogo”ayuu yiri Wasiir Fiqi. ayaa sheegay. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in heshiis kasta oo lala galo Itoobiya uu la jaanqaadi doono shuruucda caalamiga ah, caadooyinka iyo heshiisyada, oo uu ku jiro axdiga Qaramada Midoobay ee sharciga badaha (UNCLOS).
Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dhawaan ku celiyay mowqifka Soomaaliya, isagoo diiday inuu wada hadal la galo Itoobiya ilaa Addis Ababa ay si rasmi ah u aqoonsaneyso Soomaaliya inay tahay dal madax banaan oo madax banaan. Waxa uu sheegay in burburka wada-hadalladii dhawaan ka dhacay magaalada Ankara uu sabab u ahaa diidmada Itoobiya ee ah in ay qirato qarannimada Soomaaliya.
Horaantii sanadkan, Itoobiya waxay heshiis la saxeexatay maamulka la baxay Somaliland, kaas oo ay ku doonaysay inay galaan badda cas, si ay u aqoonsadaan Somaliland, isla markaana ay u samaystaan saldhig ciidan. Si kastaba ha ahaatee, Soomaaliya ayaa si sharci ah u baabi’isay heshiiskaas, waxayna uga yeertay safiirkeedii Addis Ababa, iyadoo sheegtay inay ka go’an tahay ilaalinta midnimada dhuleed.