Muqdisho (KAAB TV) – Masar ayaa Soomaaliya soo gaarsiisay gargaarkii ugu horreeyay ee milateri in ka badan afartan sano saddex ilo-wareedyo diblomaasiyadeed iyo kuwo dowladda Soomaaliya ka tirsan ayaa sheegay in tallaabadan ay u badan tahay inay sii fogeyso xiisadda u dhexeysa labada dal iyo Itoobiya.
Masar iyo Soomaaliya ayaa sanadkan aad isugu soo dhawaaday ka dib markii Itoobiya ay heshiis horudhac ah la gashay maamulka gooni isu taagga ah ee Somaliland, kaas oo ku saabsanaa in laga kireeyo dhul xeebeedka, si ay suurtagal ugu noqoto in la aqoonsado gooni isu taagga Soomaaliya.
Xukuumadda Muqdisho ayaa heshiiskaas ku tilmaantay mid lagu xad-gudbay Qaranimadeeda, waxayna sheegtay inay ka hortagayso wax walba oo lagama maarmaan ah.
Masar oo Itoobiya sannado badan isku khilaafsan tahay biyo-xidheenka weyn ee Addis Ababa ay ka dhisayso marinka webiga Niil, ayaa cambaareeyay heshiiska Somaliland. Waxa ay horraantii bishan heshiis dhanka ammaanka ah la saxiixatay magaalada Muqdisho, waxaana ay u soo bandhigtay ciidamo loo dirayo howlgalka cusub ee nabad ilaalinta Soomaaliya.
Soomaaliya ayaa horay ugu hanjabtay in ay dalka ka saari doonto ciidamada Itoobiya ee gaaraya 10,000 oo askari, kuwaas oo qeyb ka ah howlgalka nabad ilaalinta iyo heshiisyada laba geesoodka ah ee lagula dagaalamayo maleeshiyada Al-Shabaab, haddii aan heshiiska la baabi’in.
Labo qorshe oo ciidamada Masar ah ayaa subaxnimadii Talaadada kasoo dagay garoonka diyaaradaha ee Muqdisho iyagoo wata hub iyo rasaas, sida ay wakaaladda wararka ee Reuters u sheegeen laba dublamaasiyiin iyo sarkaal sare oo ka tirsan dowladda Soomaaliya, kuwaasoo diiday in magaciisa la shaaciyo.
Muuqaal lagu faafiyay baraha bulshada ayaa muujinaya diyaaradaha oo dul taagan laamiga garoonka.
Mid ka mid ah dublamaasiyiinta ayaa sheegay in Soomaaliya ay ku ciyaareyso dab ay soo galisay hubka Masar isla markaana ay ka soo horjeedo Itoobiya.
Wasaaradaha arrimaha dibadda ee Soomaaliya iyo Masar, iyo afhayeen u hadlay dowladda Itoobiya ayaan si degdeg ah uga jawaabin codsiyo la xiriira arrintan.
Dalabka Masar ee ah in ay ciidamo ku biiriyaan howlgalka cusub ee nabad ilaalinta ee sanadka soo socda ka bilaabanaya Soomaaliya ayaa lagu shaaciyay war-murtiyeed ka soo baxay Midowga Afrika horaantii bishan. Qaahira si cad ugama hadlin arrintan.
“Haddii Masaarida ay kabo dhulka dhigaan oo ay ciidan soo dhoobaan xuduudka Itoobiya, waxay keeni kartaa in labadoodaba iska hor imaad toos ah dhex maro,” ayuu yiri Rashiid Cabdi, oo ah falanqeeye ka tirsan xarunta cilmi-baarista ee Sahan.
“Khatarta dagaal toos ah oo toogashada ah waa mid yar, laakiin iskahorimaad wakiil ayaa suurtagal ah.”
Turkiga ayaa tan iyo bishii July martigeliyay laba wareeg oo wada-hadallo aan toos ahayn oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya, kaas oo ku saabsanaa heshiiska Somaliland, kaasoo aan weli la dhamaystirin. Wareeg saddexaad ayaa la filayaa bisha soo socota.
Itoobiya oo aan bad lahayn ayaa sheegtay in ay u baahan tahay in ay badda gasho. Muqdisho ayaa ku adkaysanaysa in Somaliland oo aan helin aqoonsi caalami ah in kasta oo ay ku naaloonaysay ismaamul wax ku ool ah in ka badan 30 sano, ay ka tirsan tahay Soomaaliya.