Somaliland ayaa si isa soo taraysa uga dhex muuqanaysa qorshayaasha istiraatiijiga ah ee Mareykanka ee la xidhiidha amniga Badda Cas, xilli ay sii kordhayaan weerarrada Xuutiyiinta Yemen ee ka dhanka ah maraakiibta ganacsiga iyo isku dayga lagu carqaladaynayo isu socodka maraakiibta ee marin-biyoodka Baabul-Mandab.

Warbixinta ayaa sheegtay in Mareykanku uu ka fiirsan karo in uu xoojiyo xidhiidhka Somaliland, iyadoo khubarada arrimaha amniga ay tilmaamayaan muhiimadda juqraafiyeed ee Somaliland iyo dekedda Berbera marka laga hadlayo ilaalinta xorriyadda maraakiibta ee Badda Cas. Somaliland ayaa sidoo kale Mareykanka u soo bandhigtay adeegsiga garoon diyaaradeed iyo dekedda Berbera.

Tallaabooyinkan ayaa kusoo beegmaya xilli sare loo qaaday xidhiidhka dhinaca amniga ee u dhexeeya Somaliland iyo Mareykanka. Taliyaha Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), Jeneraal Dagvin Anderson, ayaa booqday Somaliland, halkaas oo uu kula kulmay Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), isla markaana waxa kale oo uu booqday magaalada Berbera si uu u qiimeeyo xaaladda amni iyo awoodda hawlgal ee dekedda.

Sidoo kale, wafdi Somaliland ah oo uu hoggaaminayay Wasiirka Gaashaandhigga Maxamed Yuusuf Cali ayaa 2-dii Agoosto booqday xarunta AFRICOM ee magaalada Stuttgart ee dalka Jarmalka. Sida ay sheegtay Wasaaradda Gaashaandhigga Somaliland, kulamadaasi waxa diiradda lagu saaray amniga Badda Cas, taas oo muujinaysa in Somaliland ay sii kordhinayso wada shaqaynta dhinaca amniga ee ay la leedahay Washington.

Khabiir hore uga tirsanaa dowladda Mareykanka, Major General Ken Ekman, ayaa sheegay in khatarta Xuutiyiintu ay horseedi karto isbeddel ku yimaadda istiraatiijiyadda Mareykanka ee Geeska Afrika. Waxa uu xusay in Somaliland ay juqraafi ahaan ku dhowdahay Baabul-Mandab, isla markaana ay ka gudbi karto qaar ka mid ah caqabadaha ka jira goobaha kale ee gobolka.
Dhinaca kale, Edmund Fitton-Brown, oo hore u ahaa safiirka Britain ee Yemen, ayaa sheegay in ay jirto dareen ah in Jabuuti ayna hadda u ahayn Mareykanka xulafo si buuxda loogu kalsoonaan karo, isaga oo tilmaamay in waqtiga Somaliland uu soo dhowaan karo. Mareykanku waxa uu muddo dheer saldhig milatari ku lahaa Jabuuti, gaar ahaan Camp Lemonnier, oo muhiim u ah hawlgallada Mareykanka ee Geeska Afrika iyo Badda Cas.
Washington weli si rasmi ah ugamay tanaasulin siyaasaddeeda ku aaddan Soomaaliya. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegtay in Mareykanku uu weli la shaqeeyo dowladda Soomaaliya iyo saaxiibbada caalamiga ah si looga hortago khataraha argagixisada marka ay lagama maarmaan u tahay danaha amniga qaranka Mareykanka.
Maraykanku wuxuu u muuqdaa inuu sameynayo dhaq-dhaqaaqyo hoose hoose. Taliyaha Taliska Afrika ee Maraykanka (AFRICOM), Gen. Dagvin Anderson, dhowaan wuxuu dalka ku yimid isagoo booqanaya xarumaha dekedaha, isaga oo wata wafdi, bishii Nofembar. Toddobaadkan, ilo ka tirsan dawladda Somaliland ayaa u sheegay Fox News Digital in waffdiyada milateri ee Maraykanka ay yimaadaan gobolka labo bil kasta, booqashadii ugu dambaysayna waxay dhacday qeybta labaad ee Abriil.

Sarkaal hore oo sare oo ka tirsan difaaca Mareykanka ayaa ku raacay in khubaro militari oo Mareykan ah ay iskaashi la wadeen ciidamada Somaliland tan iyo 2023, markii ay wada-shaqeyn u yeesheen in la dilo Bilal al-Sudani, oo la sheegay inuu yahay qof muhiim ah oo maaliyad iyo fududeeyn u sameeya shabakadda caalamiga ah ee ISIS.
Mareykanka wuxuu si dadweyne u taageeraa Soomaaliya, oo Somaliland ka go’day 1991.

Markii todobaadkan laga waydiiyay xiriirka milatari ee Mareykanka la leeyahay Somaliland marka laga hadlayo howlgallada la-dagaalanka argagixisada ee dalka, sarkaal ka tirsan Pentagon ayaa u sheegay Fox News Digital: “Mareykanku wuxuu sii wadayaa iskaashigiisa istiraatiijiyadeed ee Dowladda Federaalka Soomaaliya.
“Waqooyiga Soomaaliya, AFRICOM, oo ay wehliyaan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaalida, ayaa fuliyay weerarro cirka ah si loo daciifiyo awoodda ISIS—Soomaaliya ee khatarta ku ah dhulka hooyo ee Mareykanka, ciidamadeenna, iyo muwaadiniinteenna dibadda. Koonfurta Soomaaliya, AFRICOM, sidoo kale isagoo si dhow ula shaqeynaya Dowladda Federaalka Soomaaliya, ayaa fuliyay weerarro cirka ah si loo awoodsiiyo ciidamada la-hawlgalayaasha in ay daciifiyaan Al Shabaab. Habka istiraatiijiyadeed ee aan ula dagaalameyno argagixisada Afrika wuxuu ku tiirsan yahay iskaashiyo lagu kalsoon yahay iyo wada-shaqeyn ku saleysan danaha amaanka ee wadaaga ah.”
Daftari wuxuu ku daray, “Somaliland waxay Maraykanka siinaysaa waxa mullah-yadu ugu baqaan goobtan, taasoo ah madal kale oo adkaysi leh oo ku taal xeebta Afrika oo leh garoon diyaaradeed, deked, iyo marin ka baxsan aragtida tooska ah oo yareynaya saameynta Houthis-ka isla markaana siinaysa Washington doorashooyin aan ku xirnayn kaliya Djibouti ama la-hawlgalayaasha Gacanka Faaris.”

