Xaaladda amni iyo siyaasadeed ee bartamaha Soomaaliya ayaa sii xoogeysaneysaa xilli Xasan Sheekh Maxamuud uu ku sugan yahay Dhuusamareeb, isla markaana qorshihiisa socdaalka uu ku jiro magaalada Gaalkacyo.
Dhuusamareeb waxaa laga soo sheegaya in xalay laba hoobiye ay ku dhaceen agagaarka Madaxtooyada, halkaas oo uu degan yahay Xasan Sheekh. Sida xogta la helayo, mid ka mid ah madaafiicda ayaa la sheegay inuu dhaafay dhismaha Madaxtooyada, halka kan kalena uu ku dhacay gudaha ama agagaarka xarunta,Ilaa hadda, ma jiro war rasmi ah oo ku saabsan cidda ka dambeysay weerarka iyo khasaaraha uu geystay,
Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Xasan Sheekh uu Galmudug u joogo hawlo la xiriira amniga, tababarka ciidamada iyo mashaariicda dowladda. Wararka ayaa sidoo kale tilmaamaya in Xasan Sheekh uu qorsheynayo inuu u gudbo Gaalkacyo,Qorshaha safarka Xasan Sheekh ee Gaalkacyo ayaa si weyn u kordhiyay walaaca Puntland.
Puntland waxay sheegtay inay si dhow ula socoto qorshaha booqashada Xasan Sheekh ee Koonfurta Gaalkacyo, iyadoo ku eedeysay Dowladda Federaalka inay safarka u adeegsan karto arrimo siyaasadeed iyo inay ka dhalan karto xiisad cusub. Puntland ayaa sidoo kale sheegtay inay ciidamadeeda gelisay heegan sare.
Dhanka kale, Galmudug waxay iska diiday walaaca Puntland, iyadoo sheegtay in booqashada xasan sheikh aysan ahayn arrin loogu talagalay in lagu abuuro colaad ama qalalaase.
Haddii Xasan Sheekh uu si rasmi ah u tago Koonfurta Gaalkacyo, booqashadu waxay yeelan kartaa macne siyaasadeed iyo amni oo aad u weyn, maadaama Gaalkacyo ay tahay magaalo ay Puntland iyo Galmudug u kala maamulaan qaybo ka mid ah.
Waxaa suuragal ah in booqashadu keento ciidan badan oo labada dhinac ah, adkeynta goobaha laga soo galo magaalada iyo kordhinta baaritaannada amni. Taasi waxay shacabka ku abuuri kartaa cabsi iyo in dhaqdhaqaaqa ganacsiga iyo gaadiidku yaraado.
Waxaa sidoo kale jirta khatar ah in haddii ciidamo hubeysan ay isku dhowaadaan, isfaham-darro yar ay isu beddesho iska horimaad, gaar ahaan iyadoo xiriirka Puntland iyo Dowladda Federaalka uu horey u ahaa mid aad u xasaasi ah.
Warbixinno cusub ayaa muujinaya in xiisadda Gaalkacyo aysan ahayn oo keliya hadal siyaasadeed; horaantii bishan waxaa magaalada ka dhacay iska horimaadyo u dhexeeyay ciidamo Puntland ah iyo ciidamo xiriir la lahaa dowladda Federaalka.
Gaalkacyo waa magaalo ay ku wada nool yihiin bulshooyin xiriir dhow leh, sidaas darteed shacabka ayaa si gaar ah uga walaacsan in khilaaf siyaasadeed oo u dhexeeya madaxda uu saameeyo noloshooda maalinlaha ah.
Puntland waxay safarka xasan sheikh u aragtaa arrin xasaasi ah, gaar ahaan iyadoo ay jiraan khilaafaadyo siyaasadeed oo ballaaran oo u dhexeeya Garowe iyo Muqdisho.
Maamulka Puntland wuxuu sheegay in safarka xasan sheikh uu keeni karo “khilaaf iyo colaad” magaalada Gaalkacyo, wuxuuna maamulka iyo shacabka Koonfurta Gaalkacyo ugu baaqay inay ilaaliyaan xasilloonida.
Laakiin dhinaca Galmudug iyo Dowladda Federaalka, booqashada xasan sheikh waxaa loo arki karaa safarka masuulka ugu sarreeya ee dowladda Federaalka ee gudaha dalka, gaar ahaan qaybta Galmudug ay maamusho.
Waxa ugu weyn ee hadda laga cabsi qabo waa in dhacdo amni oo yar ama isfaham-darro ciidan ay dhaliso iska horimaad aan qorshaysnayn. Taasi waxay si toos ah u saameyn kartaa shacabka, ganacsiga iyo isu-socodka Gaalkacyo.
Sidaas darteed, indhaha shacabka iyo bulshada caalamka ayaa ku sii jeeda tallaabada xigta ee Xasan Sheekh, Puntland iyo Galmudug, iyadoo rajada ugu weyn ay tahay in khilaafka siyaasadeed lagu xalliyo wada-hadal, halkii uu isu beddeli lahaa dagaal cusub.