Hadallada iyo dhaq-dhaqaaqyada diblomaasiyadeed ee Masar ee Soomaaliya ayaa sanadihii ugu dambeeyay si weyn u kordhay. Qaahira waxay si cad u taageertay amniga iyo midnimada Soomaaliya, waxayna muujisay inay diyaar u tahay inay ciidamo ku biiriso howlgalka AUSSOM.
Masar waxay sidoo kale ku baaqaysaa in howlgalka AUSSOM loo helo maalgelin waarta oo la saadaalin karo, iyadoo xoogga saaraysa in howlgalkaasi muhiim u yahay xasilloonida Soomaaliya.
Haddii la eego xiriirka labada dal, ma muuqato in ujeeddada ugu weyn ee Masar ay tahay inay Soomaaliya dhaqaale ka hesho.
Masar lafteedu waxay Soomaaliya kala shaqaynaysaa arrimo badan oo ay kamid yihiin tababarka ciidamada, dhismaha hay’adaha amniga iyo iskaashiga milatari.
Labada dowladood waxay 2024 saxiixeen heshiis iskaashi milatari, waxaana Masar ballanqaadday taageero ku wajahan dhismaha awoodda ciidamada Soomaaliya iyo la-dagaallanka kooxaha hubeysan. Sidoo kale, labada dal waxay xiriirkooda u qaadeen heer iskaashi istiraatiiji ah 2025.
Waxa muuqata in Soomaaliya ay Masar uga qiimo badan tahay dhinaca istiraatiijiyadda gobolka.
Qodobka ugu weyn ee xiriirka Masar iyo Itoobiya waa Webiga Nile iyo Biyo-xireenka Renaissance Dam (GERD).
Masar waxay muddo dheer ka walaacsanayd biyo-xireenka Itoobiya ee GERD, iyadoo ka cabsi qabta inuu saameyn ku yeesho saamiga biyaha Nile ee Masar.
Dhinaca kale, Itoobiya waxay raadineysaa inay kordhiso doorkeeda gobolka, gaar ahaan marin-badeedka iyo Badda Cas,Arrintan ayaa keentay in Soomaaliya ay noqoto meel istiraatiiji ah.
Soomaaliya waxay ku taallaa meel u dhow Itoobiya, Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka Badda Cas.
Sidaas darteed, xiriir dhow oo Masar la yeelato Soomaaliya wuxuu Qaahira siinayaa saaxiib istiraatiiji ah oo ku yaalla geeska bari ee Itoobiya.
Dhinaca istiraatiijiyadda gobolka waa suurtagal in tani ay kamid,Laakiin waa muhiim in la kala saaro laba arrimood:
tahay danaha Masar,In Masar ay rabto inay Itoobiya ka hortagto iyadoo Soomaaliya ku dhowaanaysa iyo In Masar ay qorsheyneyso dagaal ama weerar ay Itoobiya kaga qaaddo Soomaaliya.
Midka hore waxaa taageeraya xaaladda siyaasadeed ee gobolka iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Qaahira iyo Muqdisho.Midka labaadna ma jiro caddeyn rasmi ah oo hadda la hayo.
Falanqeynta khubarada qaar waxay xiriirka cusub ee Masar iyo Soomaaliya ku xireen danaha Masar ee Badda Cas iyo welwelka ay ka qabto ballaarinta saameynta Itoobiya.
AUSSOM waa meel Masar uga faa’iideysan karto laba dhinac.
Dhinaca koowaad, Masar waxay si rasmi ah u sheegaysaa inay Soomaaliya ka caawinayso la-dagaallanka argagixisada iyo dhismaha ciidamada Soomaaliya.
Dhinaca labaad, ka qaybgalka howlgalka wuxuu Masar siinayaa joogitaan rasmi ah oo milatari oo ka jira Geeska Afrika.
Masar waxay hore u soo bandhigtay inay ciidamo ku biiriso AUSSOM, waxaana 2026 ciidamo Masri ah si rasmi ah ugu biireen howlgalka.
Taasi waxay ka dhigan tahay in Masar aysan Soomaaliya kaliya uga joogin dhinaca siyaasadda, balse ay hadda leedahay joogitaan amni iyo milatari.
Masar waxay ku adkeysanaysaa in AUSSOM loo helo dhaqaale joogto ah.
Sababta rasmiga ah waa in haddii maalgelintu yaraato, ciidamada AUSSOM ay awoodi waayaan inay gutaan waajibaadkooda, taasna ay keeni karto in Al-Shabaab dib u xoogeysato.
Walaacaas waa mid dhab ah. AUSSOM ayaa 2026 wajahaysa dhibaato dhaqaale, waxaana jiray walaac ku saabsan taageerada caalamiga ah ee howlgalka,Laakiin Masar sidoo kale waxay leedahay dano kale.Haddii AUSSOM sii shaqeyso, Masar waxay sii haysan kartaa joogitaankeeda milatari iyo siyaasadeed ee Soomaaliya.
Sidaas darteed, maalgelinta AUSSOM waxay Masar uga dhigan tahay in la ilaaliyo howlgal ay iyadu qayb ka tahay.
Masar waxay leedahay dano toos ah oo ku saabsan amniga Badda Cas, sababtoo ah kanaalka Suweys waa mid kamid ah ilaha ugu muhiimsan ee dhaqaalaha iyo ganacsiga Masar.
Wax kasta oo saameeya Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed waxay si toos ah ama si dadban u saameyn karaan Masar.
Soomaaliya waxay ku taallaa meel aad muhiim u ah oo ku dhow Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab.
Masar waxay sidaas darteed rabtaa in Geeska Afrika uusan noqon meel ay awood kale oo gobolka ahi si buuxda u maamusho.
Arrintan ayaa noqotay mid aad u xasaasi ah tan iyo markii Itoobiya ay bilowday dadaallo ay ku raadineyso marin-badeed.
Masar waxay si cad u taageertay midnimada iyo madax-bannaanida dhuleed ee Soomaaliya.
Taageeradaas waxay leedahay qiime siyaasadeed oo weyn, maadaama Soomaaliya ay Itoobiya kala dhexeyso khilaaf la xiriira arrimaha badda iyo heshiisyada marin-badeedka.
Ma jiro caddeyn rasmi ah oo muujinaysa in Masar ay qorsheyneyso inay Itoobiya ku weerarto Soomaaliya iyadoo ciidamadeeda halkaas ka adeegsanaysa.
Laakiin siyaasadda gobolka waxay muujinaysaa in Masar iyo Itoobiya ay yihiin laba dowladood oo dano iska soo horjeeda ka leh dhowr arrimood.
Muqdisho waxay ka heli kartaa taageero militari iyo diblomaasiyadeed, halka Qaahira ay ka heli karto saaxiib istiraatiiji ah oo ku yaalla Geeska Afrika.
Sababtu waa in Geeska Afrika uu yahay meel ay ku tartamayaan quwadaha gobolka.
Masar waxay xiriir dhow la leedahay Soomaaliya.Itoobiya waxay Soomaaliya la leedahay xiriir derisnimo iyo dano amni oo toos ah,Turkiga wuxuu Soomaaliya ku leeyahay iskaashi militari oo xooggan,Qatar, Imaaraadka, Sacuudiga iyo dalal kale ayaa iyaguna dano ku leh Soomaaliya iyo Badda Cas.Sidaas darteed, Soomaaliya waa inay ka fogaataa in dhulkeeda loo beddelo goob ay quwadaha gobolka ku dagaallamaan.
Masar waxay rabtaa inay xaddido kororka awoodda Itoobiya, gaar ahaan arrimaha Badda Cas iyo marin-badeedka.
Masar waxay rabtaa in la ilaaliyo amniga marin-biyoodka muhiimka u ah ganacsigeeda iyo Kanaalka Suweys.
Masar waxay rabtaa inay Soomaaliya ka caawiso dagaalka Al-Shabaab, iyadoo isla markaana ka sameysanaysa joogitaan istiraatiiji ah oo Geeska Afrika ah.
Laakiin dhinaca falanqaynta juqraafi-siyaasadeed, xiriirka Qaahira iyo Muqdisho wuxuu sidoo kale Masar siinayaa fursad ay ugu dhawaato goobta istiraatiijiga ah ee Itoobiya, isla markaana ay saameyn uga yeelato arrimaha Badda Cas iyo Geeska Afrika.