Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya ee AUSSOM ayaa wajahaya hubanti la’aan sii xoogeysanaysa, kaddib markii dowladda Mareykanka ay Midowga Afrika ku wargelisay inaysan taageeri doonin sii socoshada maalgelinta iyo taageerada saadka ee Qaramada Midoobay u fidiso howlgalka marka uu dhammaado muddada hadda jirta ee 31-ka Diseembar 2026.
Go’aankan ayaa dhaliyay walaac xooggan oo ku saabsan awoodda ciidamada Midowga Afrika ay ugu sii shaqeyn karaan saldhigyada fogfog ee Soomaaliya, gaar ahaan goobaha ay ciidamada Soomaaliyeed iyo kuwa AUSSOM kula dagaallamaan Al-Shabaab.
Qaramada Midoobay ayaa xaqiijisay in UNSOS ay AUSSOM siiso adeegyo muhiim u ah howlgalka, oo ay ka mid yihiin cunto, biyo, shidaal, adeegyo caafimaad, gaadiid, dayactir, isgaarsiinta iyo taageerada duulista.
1-dii Luulyo 2026, Mareykanka ayaa Midowga Afrika ku wargeliyay inuusan taageeri doonin in taageerada saadka iyo howlgalka ee UNSOS loo sii kordhiyo AUSSOM marka uu dhammaado waqtiga hadda loo oggolaaday howlgalka.
Warbixinno la xiriira go’aanka Mareykanka ayaa sheegaya in Washington aysan si toos ah uga hor imaanayn in Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu kordhiyo muddada AUSSOM, balse ay ka soo horjeeddo in taageerada saadka iyo howlgalka ee UNSOS ay sii socoto.
Tani waa arrin culus, sababtoo ah AUSSOM kuma tiirsana oo keliya ciidamo iyo hub; waxay si weyn ugu baahan tahay nidaamka saadka ee UNSOS si askarta loogu gaarsiiyo goobaha fogfog.
UNSOS waa xafiiska Qaramada Midoobay ee taageera howlgalka Soomaaliya, waxaana markii hore loo sameeyay in uu taageero howlgalka AMISOM.
Qaramada Midoobay waxay sheegtay in AUSSOM lagu taageero ilaa 11,826 askari iyo boolis, kuwaas oo ka howlgala shan qaybood iyo 49 goobood oo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya, dhul hawlgalkiisu gaarayo qiyaastii 400,000 oo kiiloomitir oo laba jibbaaran.
Qaramada Midoobay lafteedu waxay horay uga digtay in dhaqaale-yarida joogtada ah ay caqabad ku tahay hadafyada AUSSOM, isla markaana ay khatar gelin karto horumarka laga sameeyay dhinaca amniga.
Ciidamada AUSSOM Haddii ay ka baxaan saldhigyo muhiim ah ama ay yareeyaan dhaqdhaqaaqooda sababo la xiriira dhaqaale iyo saadka, Al-Shabaab waxay heli kartaa fursad ay ku cadaadiso ciidamada dowladda ama dib ugu soo laabato deegaanno ay hore uga baxday.
Warbixin ay soo saartay Congressional Research Service ayaa sheegtay in Al-Shabaab ay dib ula wareegtay dhul ay dowladda Federaalka horay uga qabsatay, iyadoo horumarkaasi uu ku soo beegmay khilaafaad siyaasadeed iyo hubanti la’aanta mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika.
Tani waxay ka dhigeysaa maalgelinta AUSSOM arrin aan ku koobneyn oo keliya ciidamada Midowga Afrika, balse si toos ah ula xiriirta xasilloonida Soomaaliya iyo awoodda dowladda Federaalka ay kula dagaallami karto Al-Shabaab.
Qorshaha Soomaaliya iyo beesha caalamka wuxuu muddo dheer ahaa in mas’uuliyadda amniga si tartiib tartiib ah loogu wareejiyo ciidamada Soomaaliyeed.
UNSOS waxay sidoo kale taageero aan dagaal ahayn siisaa ilaa 20,900 oo ka tirsan Ciidamada Xoogga Dalka iyo Booliska Soomaaliyeed ee hawlgallada wadajirka ah ama isku-duwan la sameeya AUSSOM. Taageeradaas waxaa ka mid ah cunto, biyo, shidaal, gaadiid, caafimaad iyo qalab isgaarsiin.
Tusaale ahaan, UNSOS waxay Agoosto 2026 sheegtay inay bil kasta gaarsiiso AUSSOM iyo ciidamada Soomaaliya qiyaastii 240 tan oo raashin ah, iyadoo sahayda loo gudbiyo qeybaha kala duwan iyo saldhigyada hore ee ciidamada.
Tani waxay noqon lahayd xaaladda ugu wanaagsan. Dalal iyo hay’ado cusub ayaa buuxin kara farqiga dhaqaale, AUSSOM-na waxay sii wadi kartaa hawlaheeda.
Go’aanka Mareykanka ee ku saabsan maalgelinta UNSOS wuxuu Soomaaliya gelinayaa marxalad cusub oo amni.
AUSSOM waxay hadda taageertaa kumannaan askari oo ka howlgala qaybo badan oo dalka ah, halka UNSOS ay u fidiso cunto, biyo, shidaal, caafimaad, gaadiid, isgaarsiin iyo adeegyo kale oo ay ciidamadu ku tiirsan yihiin.
Haddii taageeradaas la waayo iyadoo aan la helin ilo dhaqaale oo beddel ah, waxaa dhici karta in AUSSOM ay yareyso howlaheeda ama ay ka baxdo qaar ka mid ah saldhigyada fogfog.
Taasi waxay abuuri kartaa fursad uu Al-Shabaab kaga faa’iideysto meelaha laga baxo, gaar ahaan haddii ciidamada Soomaaliyeed aysan awoodin inay isla markiiba la wareegaan amniga.
Laakiin xaaladdu weli ma aha mid go’aan kama dambeys ah laga gaaray. AUSSOM waxay leedahay mandate ilaa 31-ka Diseembar 2026, waxaana socda dadaallo lagu raadinayo qaab kale oo lagu maalgeliyo howlgalka.