Xildhibaano ka tirsan Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya oo siyaasadda ku leh Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP) ayaa siyaabo kala duwan uga falceliyay go’aankii Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ee ku saabsanaa doorashooyinkii isku sidkanaa ee Golaha Wakiillada iyo Golayaasha Deegaanka ee Dowlad-goboleedka Galmudug.
Go’aanka Maxkamadda Sare ayaa dhaliyay hadal-heyn xooggan oo ka dhex taagan siyaasiyiinta iyo xubnaha ku lugta lahaa doorashooyinka Galmudug, iyadoo qaar ka mid ah xildhibaanada ay taageereen go’aanka maxkamadda, halka kuwo kale ay si adag uga horyimaadeen.
Xildhibaanada dhaliilay go’aanka ayaa ku dooday in doorashadii Galmudug ay ahayd mid si wanaagsan loo soo agaasimay, isla markaana natiijooyinkii kasoo baxay ay ahaayeen kuwo ka tarjumayay rabitaanka dadka iyo habraacii doorashada.
Waxaa ka mid ah xildhibaanada sida weyn uga hadlay arrintan Xildhibaan Dayax, oo ka tirsan Xisbiga JSP, kaas oo si cad u dhaliilay go’aanka Maxkamadda Sare iyo Guddoomiyaha Maxkamadda Sare, Baashe Yuusuf.
Xildhibaanka ayaa su’aal geliyay sababta loo farageliyay natiijadii doorashada, isagoo sheegay in go’aanka maxkamaddu uu saameyn ku yeelan karo geeddi-socodkii doorashada iyo xasilloonida siyaasadeed ee Galmudug.
Sidoo kale, Xildhibaan Cagaweyne oo ka tirsan xubnaha siyaasadda ku leh Galmudug ayaa isna si adag uga hadlay go’aanka Maxkamadda Sare. Waxa uu go’aanka ku tilmaamay mid uu u arko in uu ka hor imaanayo doorasho uu sheegay inay ahayd mid si wanaagsan u dhacday.
Cagaweyne ayaa sidoo kale ka digay in muranka ka dhashay go’aanka maxkamaddu uu abuuri karo kala qeybsanaan iyo xiisad siyaasadeed oo ka dhex dhalata bulshada Galmudug.
Dhanka kale, waxaa jira xildhibaano iyo siyaasiyiin kale oo ka tirsan JSP kuwaas oo soo dhaweeyay go’aanka Maxkamadda Sare.
Qaar ka mid ah siyaasiyiintaas ayaa la sheegay inay doorashadii gudaha xisbiga iyo habraacyadii lagu soo xulay musharraxiinta ku waayeen fursad ay ku matalaan baarlamaanka, halka qaar kalena ay ku doodayaan in habka loo maareeyay kuraasta iyo tartanka siyaasadeed uu ahaa mid aan sinnayn.
Xubnaha taageersan go’aanka maxkamadda ayaa aaminsan in faragelinta hay’adda garsoorku ay muhiim u tahay in dib loo eego cabashooyinka iyo murannada ka dhashay doorashada.
Qaar ka mid ah xubnaha siyaasadda ayaa sidoo kale baraha bulshada ku muujiyay taageerada ay u hayaan go’aanka Maxkamadda Sare, iyagoo ku doodaya in go’aanku fursad u siinayo in dib loo saxo waxyaabihii ay u arkayeen khaladaad ka dhacay hannaanka doorashada.
Arrintan ayaa kusoo beegmeysa xilli uu Galmudug ka jiro loollan siyaasadeed oo la xiriira doorashooyinka, matalaadda siyaasadeed iyo awoodda ay xisbiyada ku leeyihiin geeddi-socodka siyaasadda.
Xisbiga JSP ayaa ka mid ah dhinacyada sida weyn ugu lugta leh siyaasadda dalka, waxaana doorashooyinka Galmudug ay noqdeen arrin si gaar ah u taabatay xubno badan oo xisbiga ka tirsan.
Khilaafka hadda taagan ayaa sidoo kale muujinaya kala aragti duwanaanshaha ka dhex jira siyaasiyiinta isku xisbi ah, iyadoo qaar ay difaacayaan natiijooyinkii doorashada, halka kuwo kalena ay soo dhaweynayaan tallaabada Maxkamadda Sare.
Go’aanka Maxkamadda Sare ayaa hadda siyaasiyiinta iyo dhinacyada ay arrintu khuseyso gelinaya marxalad cusub, iyadoo indhaha lagu hayo tallaabada xigta ee laga qaadi doono doorashooyinka Galmudug.
Su’aasha ugu weyn ayaa ah sida loo dhaqan gelin doono go’aanka maxkamadda iyo haddii dhinacyada ku kala aragti duwan doorashada ay ku heshiin doonaan hannaan cusub oo lagu xalliyo khilaafka.
Dhanka kale, hadallada kasoo baxaya xildhibaanada iyo siyaasiyiinta ayaa muujinaya in arrintu aysan ahayn oo keliya muran sharci, balse ay sidoo kale leedahay dhinac siyaasadeed oo xooggan.
Eedeymaha iyo hadallada ay dhinacyadu is-weydaarsanayaan ayaa weli u baahan in laga helo jawaabaha dhammaan dhinacyada ay khuseyso, gaar ahaan Maxkamadda Sare, maamulka Galmudug iyo hoggaanka Xisbiga JSP, si loo helo sawir dhammaystiran oo ku saabsan sababaha iyo nuxurka go’aanka.
Ugu dambeeyn Go’aanka Maxkamadda Sare ee doorashadii Galmudug ayaa si weyn u kala qaybiyay aragtida xildhibaanada iyo siyaasiyiinta, iyadoo qaar ay u arkaan tallaabo sharci oo wax looga qabanayo cabashooyin jiray, halka kuwo kalena ay ku doodaan in lagu wiiqayo doorasho ay u arkaan mid si wanaagsan ku dhacday. Khilaafka siyaasadeed ee arrintan ka dhashay ayaa la filayaa inuu sii yeesho saameyn ku saabsan mustaqbalka hannaanka doorashooyinka Galmudug.