Wakaaladda Wararka Itoobiya ayaa daabacday maqaal si weyn loogu dhaliilayo mowqifka Xasan Sheekh Maxamuud ee ku aaddan xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya, iyadoo maqaalka lagu eedeeyay in Muqdisho ay u jiheysanayso isbahaysi saameyn ku yeelan kara danaha Itoobiya ee Geeska Afrika.
Maqaalka ayaa si gaar ah diiradda u saaray xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya, arrimaha Nile-ka, Badda Cas iyo amniga gobolka. Qoraagu wuxuu ku doodayaa in Itoobiya ay muddo dheer door muhiim ah ka qaadatay arrimaha Soomaaliya, gaar ahaan dhinaca amniga iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, sidaas darteedna ay muhiim tahay in labada dal ay ilaashadaan xiriirkooda iyo iskaashigooda.
Wakaaladda Wararka Itoobiya waxay sidoo kale si weyn uga hadashay xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Sida maqaalka lagu sheegay, Addis Ababa waxay walaac ka qabtaa in iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya, Masar iyo dalal kale oo gobolka ah uu saameyn ku yeesho danaha Itoobiya ee ku saabsan webiga Nile iyo Badda Cas.
Maqaalka ayaa sidoo kale ku soo beegmaya xilli Xasan Sheekh Maxamuud uu ka qayb galay shir afar geesood ah oo lagu qabtay magaalada New El-Alamein ee dalka Masar. Shirka waxaa ka qayb galay madaxda Soomaaliya, Masar, Suudaan iyo Eriteriya si gaar ah uga walaacsan isku soo dhawaanshaha dalalkan, maadaama xiriirka Addis Ababa iyo Qaahira uu muddo dheer ku jiray khilaaf la xiriira isticmaalka biyaha Nile, halka xiriaqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu soo bandhigayaa aragtida Addis Ababa ee ku saabsan isbeddellada siyaasadeed ee ka socda gobolka. Itoobiya waxay ku doodaysaa in arrimaha Geeska Afrika aan lagu xallin karin cadaadis ama isbahaysiyo cusub, balse loo baahan yahay wada-hadal, iskaashi iyo in la tixgeliyo danaha dhammaanis ah oo dano badan oo amni, dhaqaale iyo bulsho wadaaga. Sidaas darteed, Itoobiya waxay aaminsan tahay in xoojinta iskaashiga labada dal ay ka muhiimsan tahay in Soomaaliya ay qayb ka noqoto loollan ka dhex jirarea, kuwaas oo dhammaantood leh dano muhiim ah oo ku saabsan amniga iyo siyaasadda Geeska Afrika.
Itoobiya ayaa si gaar ah uga walaacsan isku soo dhawaanshaha dalalkan, maadaama xiriirka Addis Ababa iyo Qaahira uu muddo dheer ku jiray khilaaf la xiriira isticmaalka biyaha Nile, halka xiriirka Itoobiya iyo Eritrea uu sidoo kale yahay mid xasaasi ah. Suudaan ayaa iyaduna leh dano muhiim ah oo ku saabsan labada arrimood.
Maqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu soo bandhigayaa aragtida Addis Ababa ee ku saabsan isbeddellada siyaasadeed ee ka socda gobolka. Itoobiya waxay ku doodaysaa in arrimaha Geeska Afrika aan lagu xallin karin cadaadis ama isbahaysiyo cusub, balse loo baahan yahay wada-hadal, iskaashi iyo in la tixgeliyo danaha dhammaan dalalka gobolka.
Doodda ugu weyn ee maqaalka ayaa ah in Soomaaliya iyo Itoobiya ay yihiin laba dal oo deris ah oo dano badan oo amni, dhaqaale iyo bulsho wadaaga. Sidaas darteed, Itoobiya waxay aaminsan tahay in xoojinta iskaashiga labada dal ay ka muhiimsan tahay in Soomaaliya ay qayb ka noqoto loollan ka dhex jira quwadaha gobolka.
Mowqifkan Itoobiya ayaa imanaya xilli xiriirka Soomaaliya iyo Masar uu si weyn u soo xoogeysanayo, iyadoo Qaahira ay si cad u taageerto midnimada iyo madaxbannaanida Soomaaliya. Dhanka kale, Soomaaliya waxay weli leedahay xiriir muhiim ah oo ay la leedahay Itoobiya, gaar ahaan dhinaca amniga iyo xuduudaha.
Arrimaha Nile-ka iyo Badda Cas ayaa sidoo kale ka dhigay xiriirka saddex-geesoodka ah ee Soomaaliya, Itoobiya iyo Masar mid xasaasi ah. Itoobiya waxay doonaysaa inay ka faa’iidaysato kheyraadkeeda biyaha si ay u horumariso dhaqaalaha iyo korontada, halka Masar ay xoogga saarto ilaalinta danaha biyaha Nile. Soomaaliya, oo ku taalla meel istiraatiiji ah oo ku dhow Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas, waxay iy walaaca Addis Ababa ka qabto jihada cusub ee siyaasadda gobolka iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Itoobiya waxay doonaysaa in Soomaaliya ay sii waddo xiriir dheellitiran oo ay la yeelato dhammaan dalalka gobolka, iyadoo aan khilaafaadka u dhexeeya quwadaha gobolka lagu soo dhex darinaduna leedahay dano gaar ah oo ku saabsan amniga iyo siyaasadda gobolka.
Sidaas darteed, maqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu ka tarjumayaa walaaca Addis Ababa ka qabto jihada cusub ee siyaasadda gobolka iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Itoobiya waxay doonaysaa in Soomaaliya ay sii waddo xiriir dheellitiran oo ay la yeelato dhammaan dalalka gobolka, iyadoo aan khilaafaadka u dhexeeya quwadaha gobolka lagu soo dhex darin xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya.
Dhanka Soomaaliya, arrintu waxay u baahan tahay in si taxaddar leh loo maareeyo. Muqdisho waxay xaq u leedahay inay dhisato xiriirro istiraatiiji ah oo ay la yeelato Masar iyo dalalka kale, balse Itoobiya waa deris toos ah oo leh saameyn weyn oo ku saabsan amniga iyo xasilloonida siyaasadda dibadda ee Soomaaliya iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Muqdisho iyo Qaahira. Itoobiya waxay ku baaqaysaa in khilaafaadka gobolka lagu xalliyo wada-hadal iyo iskaashi, halka Soomaaliya ay wajahdo caqabadda ah inay isku dheell Soomaaliya.
Ugu dambeyn, maqaalka Itoobiya wuxuu muujinayaa in Addis Ababa si dhow ula socoto siyaasadda dibadda ee Soomaaliya iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Muqdisho iyo Qaahira. Itoobiya waxay ku baaqaysaa in khilaafaadka gobolka lagu xalliyo wada-hadal iyo iskaashi, halka Soomaaliya ay wajahdo caqabadda ah inay isku dheellitirto xiriirka ay la leedahay Masar iyo Itoobiya iyadoo mudnaanta la siinayo danaha qaranka Soomaaliya.
