Madasha araarug ayaa maanta magaalada Qardho ku qabtay madasha 11-aad ee Baraarug Listening Forum, taas oo diiradda lagu saaray helitaanka caddaaladda, dib-u-habaynta sharciga iyo doorka ay arrimahani ku leeyihiin nolosha haweenka iyo dhallinyarada Soomaaliyeed.
Madashan ayaa qayb ka ah kulamada Baraarug ee lagu falanqeeyo arrimaha bulshada, iyadoo diiradda la saarayo caqabadaha hortaagan helitaanka adeegyada caddaaladda iyo muhiimadda ay leedahay in la helo hannaan sharci oo loo siman yahay, isla markaana ay bulshada oo dhan ka faa’iidaysan karto.
Doodda ka dhacday Qardho ayaa fursad u ahayd in lagu falanqeeyo sida nidaamka caddaaladdu u saameeyo qaybaha kala duwan ee bulshada, gaar ahaan haweenka iyo dhallinyarada oo mararka qaarkood wajahaya caqabado la xiriira helitaanka xuquuqdooda iyo adeegyada sharciga.
Helitaanka caddaaladdu waa arrin muhiim u ah ilaalinta xuquuqda muwaadiniinta, xallinta khilaafaadka iyo xaqiijinta in qof kasta uu helo fursad uu cabashadiisa ku gudbiyo, isla markaana uu ku helo xal waafaqsan sharciga.
Madasha Baraarug Listening Forum ayaa diiradda saartay muhiimadda ay leedahay in bulshada ay hesho nidaam caddaaladeed oo la fahmi karo, la heli karo, isla markaana si siman ugu adeegaya dadka.
Caqabadaha hortaagan helitaanka caddaaladda waxaa ka mid noqon kara aqoon-yaraanta dhinaca sharciga, kharashaadka la xiriira dacwadaha, helitaan la’aanta adeegyada sharci iyo faham la’aanta habraacyada ay tahay in la raaco marka qofku raadinayo xuquuqdiisa.
Ka doodista arrimahan ayaa muhiim u ah in la ogaado baahiyaha bulshada, lana helo talooyin wax ku ool ah oo lagu horumarin karo adeegyada caddaaladda.
Qodobka kale ee muhiimka ah ee madasha lagu soo qaaday ayaa ahaa dib-u-habaynta sharciga iyo baahida loo qabo in nidaamyada sharciyeed ay la jaanqaadaan baahiyaha bulshada.
Dib-u-habaynta sharcigu waxay muhiim u noqon kartaa hagaajinta habraacyada caddaaladda, xoojinta ilaalinta xuquuqda muwaadiniinta iyo yaraynta caqabadaha ay dadka qaarkood kala kulmaan helitaanka adeegyada sharciga.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in sharciyada iyo habraacyada lagu dhaqayo bulshada ay noqdaan kuwo si cad loo fahmi karo, isla markaana la helo hannaan dadka u suurtageliya inay ogaadaan xuquuqdooda iyo waajibaadkooda.
Doodaha noocan ah waxay gacan ka geysan karaan in la aqoonsado meelaha u baahan dib-u-eegis iyo hagaajin, iyadoo la tixgelinayo waayo-aragnimada dadka sida tooska ah ula kulma nidaamka caddaaladda.
Haweenka ayaa ka mid ah qaybaha bulshada ee ay muhiimka tahay in si gaar ah loo tixgeliyo marka laga hadlayo helitaanka caddaaladda iyo dib-u-habaynta sharciga.
Helitaanka adeegyo sharci oo la awoodi karo, fahamka xuquuqda iyo helitaanka hannaan ammaan ah oo cabasho lagu gudbiyo ayaa muhiim u ah sidii haweenku uga faa’iidaysan lahaayeen adeegyada caddaaladda.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in haweenka ay helaan fursado ay kaga qaybqaataan doodaha iyo go’aan ka gaarista arrimaha la xiriira sharciyada iyo nidaamyada saameeya noloshooda.
Madasha Qardho ayaa mowduucyadeeda ku dartay muhiimadda ay helitaanka caddaaladdu u leedahay haweenka Soomaaliyeed, taas oo muujinaysa baahida loo qabo in arrimaha xuquuqda iyo sinnaanta lagu daro doodaha ku saabsan horumarinta nidaamka caddaaladda.
Dhallinyarada Soomaaliyeed ayaa iyaguna muhiim u ah doodaha ku saabsan sharciga, xuquuqda muwaadiniinta iyo horumarinta hay’adaha bulshada.
Aqoonta sharciga iyo fahamka hababka loo maro helitaanka caddaaladda ayaa dhallinyarada ka caawin kara inay si wanaagsan u fahmaan xuquuqdooda, waajibaadkooda iyo kaalinta ay ku leeyihiin bulshada.
Sidoo kale, ka qaybgalka dhallinyarada ee madalaha wada-tashiga ayaa fursad u abuuri kara inay soo bandhigaan caqabadaha ay la kulmaan, isla markaana ay talo ka bixiyaan xalalka loo baahan yahay.
Dib-u-habaynta sharciga oo tixgelisa baahiyaha dhallinyarada waxay gacan ka geysan kartaa dhismaha nidaam ay dadku ku kalsoon yihiin, isla markaana ay si wax ku ool ah uga qaybqaataan horumarka bulshada.
Baraarug Listening Forum waa madal magacaheedu tilmaamayo kulamo lagu dhageysto aragtiyada iyo waayo-aragnimada bulshada. Qabashada madasha 11-aad ee Qardho waxay fursad u tahay in la sii ambaqaado doodaha ku saabsan arrimaha bulshada iyo caqabadaha u baahan in xal loo helo.
Madalaha noocan ah waxay muhiim u noqon karaan isu keenidda aragtiyo kala duwan, kor u qaadidda fahamka arrimaha sharciyeed iyo dhiirrigelinta wada-hadalka u dhexeeya qaybaha bulshada.
Marka doodaha bulshada lagu saleeyo waayo-aragnimada dadka ay arrimuhu sida tooska ah u saameeyaan, waxaa fududaan karta in la aqoonsado dhibaatooyinka jira iyo meelaha u baahan in mudnaan la siiyo.
Waxaa la filayaa in sii wadidda wada-tashiyada noocan ahi ay gacan ka geysan karto kor u qaadidda wacyiga bulshada iyo dhiirrigelinta ka qaybgalka dadka ee doodaha la xiriira xuquuqdooda iyo horumarinta nidaamka caddaaladda.
