Golaha Wakiillada Dowladda Puntland ayaa sii wada hannaanka dib-u-eegista hindisaha wax-ka-beddelka Dastuurka, kaddib markii guddiga gaarka ah ee loo xilsaaray falanqaynta soo jeedimaha Golaha Xukuumadda uu xildhibaannada horgeeyay warbixin faahfaahsan oo ku saabsan shaqadii uu qabtay.
Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Puntland, oo ay weheliyaan labadiisa ku-xigeen, ayaa maanta shir-guddoomiyay fadhigii 10-aad ee kal-fadhiga 59-aad ee Golaha. Fadhiga ayaa diiradda lagu saaray warbixin guud oo uu diyaariyay Guddiga Gaarka ah ee Falanqaynta Hindisaha Wax-ka-beddelka Qodobbada Dastuurka.
Guddiga ayaa xildhibaannada la wadaagay natiijooyinka daraasad iyo falanqayn qoto dheer oo ay ku sameeyeen qodobbada dastuurka ee Golaha Xukuumaddu soo jeedisay in wax laga beddelo. Warbixinta ayaa lagu soo bandhigay qiimeynta guddiga, qodobbada uu daraasad ku sameeyay iyo talooyinka ka soo baxay hawshii loo igmaday.
Sida lagu sheegay xogta laga bixiyay fadhiga, guddigu kuma koobnaan oo keliya akhrinta hindisaha wax-ka-beddelka, balse wuxuu sidoo kale wadatashiyo kala duwan la yeeshay hay’adaha dowladda iyo qeybaha bulshada rayidka ah, si loo helo aragtiyo kala duwan oo ku saabsan isbeddellada la doonayo in lagu sameeyo Dastuurka Puntland.
Wadatashiyadaas ayaa qeyb ka ahaa dadaalka lagu doonayo in la fahmo saameynta ay yeelan karaan qodobbada la soo jeediyay, iyadoo la tixgelinayo aragtiyada hay’adaha dowladda iyo bulshada. Guddiga ayaa Golaha u gudbiyay talooyinkii iyo natiijooyinkii uu ka soo ururiyay kulamadaas.
Warbixinta guddiga ayaa muhiim u ah marxaladda uu hadda marayo hindisaha wax-ka-beddelka Dastuurka, maadaama ay xildhibaannada siinayso xog iyo qiimeyn ay ku saleeyaan doodaha iyo go’aannada ay ka gaari doonaan soo jeedimaha Golaha Xukuumadda.
Dastuurku waa saldhigga sharci ee lagu qeexo qaab-dhismeedka dowladda, awoodaha hay’adaha kala duwan, xiriirka ka dhexeeya laamaha maamulka iyo nidaamka siyaasadeed ee Puntland. Sidaas darteed, wax-ka-beddel kasta oo lagu sameeyo qodobbadiisa wuxuu yeelan karaa saameyn ku saabsan habka ay u shaqeeyaan hay’adaha dowladda iyo nidaamka maamulka.
Hindisaha wax-ka-beddelka ee Golaha Xukuumaddu soo gudbiyay ayaa hadda maraya hannaan ay Golaha Wakiilladu ku qiimeynayaan qodobbada la soo jeediyay, iyadoo guddiga gaarka ah loo xilsaaray inuu sameeyo falanqayn iyo wadatashi ka hor inta aan Golaha laga gaarin go’aan kama dambays ah.
Doorka Golaha Wakiillada ayaa ah mid muhiim ah, maadaama uu yahay hay’adda loo soo bandhigay hindisaha, isla markaana ay tahay inuu qiimeeyo natiijooyinka daraasadda, talooyinka guddiga iyo aragtiyaha laga soo ururiyay qeybaha kala duwan ee bulshada.
Hannaanka noocan ah wuxuu sidoo kale muhiimad siinayaa daahfurnaanta iyo wadatashiga, si wax-ka-beddelka Dastuurku u noqdo arrin ay ka qeyb qaataan hay’adaha ay khuseyso iyo bulshada ay saameyn karto.
Ka dib markii guddiga gaarka ah uu warbixintiisa horgeeyay Golaha Wakiillada, waxaa la sugayaa tallaabooyinka xiga ee ay xildhibaannadu ka qaadaan hindisaha. Waxaa weli muhiim ah in la ogaado qodobbada gaarka ah ee wax laga beddelayo, sababaha loo soo jeediyay isbeddellada iyo sida ay u saameyn karaan nidaamka siyaasadeed iyo hay’adaha Puntland.
Sidoo kale, waxaa la sugayaa in Golaha Wakiilladu uu si faahfaahsan uga doodo talooyinka guddiga iyo in la shaaciyo jadwalka rasmiga ah ee lagu sii ambaqaadayo hannaanka wax-ka-beddelka.
Ilaa hadda, xogta la shaaciyay waxay xaqiijinaysaa in guddigu warbixin u gudbiyay Golaha, balse ma jirto faahfaahin buuxda oo ku saabsan qodobbada ugu waaweyn ee la doonayo in wax laga beddelo ama go’aanka kama dambaysta ah ee xildhibaannada.
Hannaanka dib-u-eegista Dastuurka Puntland ayaa sidaas darteed galay marxalad muhiim ah, iyadoo indhaha lagu hayo doorka Golaha Wakiillada, talooyinka guddiga iyo sida ay hay’adaha dowladda u sii wadaan wadatashiga ku saabsan mustaqbalka Dastuurka maamulka Puntland.