Danjire Alper Aktaşa ayaa la sheegay inuu Madaxweyne Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen) ka codsaday inuu aqbalo wada-hadal lagu dhexdhexaadinayo isaga iyo Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, si xal looga gaaro khilaafka sii xoogeysanaya.

Ilo xog-ogaal ah ayaa tilmaamay in Madaxweyne Laftagareen uu si xushmad leh uga cudurdaartay dalabkaasi, isagoo sheegay in marxaladda hadda lagu jiro ay tahay mid doorasho, islamarkaana aanu waqtigan ku habboonayn wada-hadal siyaasadeed.

Laftagareen ayaa xusay inuu diyaar u yahay wada-hadal ka dib marka doorashadu soo idlaato, isagoo caddeeyay in haddii uu isagu mar kale guuleysto uu noqon doono mas’uulka lala xaajoonayo, halka haddii hoggaan cusub la doorto, wada-hadallada lala geli doono madaxweynaha cusub ee xilka qabta.

Doorashada ayaa shalay subax lagu doortay guddoonka baarlamaanka Dowladda Koonfur Galbeed iyo Madaxweynaha, iyadoo madaxweyne Cabdicasiis Laftagareen uu ku guuleystay 66 cod.

Khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Koonfur Galbeed ayaa maalmahan sii xoogeysanayay, waxaana uu isu beddelay iska horimaadyo toos ah oo ka dhacay deegaanno dhowr ah.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamada dowladda federaalka, oo ay ku jiraan kuwa gaarka ah ee Turkigu tababaray sida Gorgor iyo Haramcad, la geeyay degmooyin ay ka mid yihiin Baraawe, Buurhakaba, Waajid, Bardaale iyo Xudur, kuwaas oo intooda badan laga saaray gacanta maamulka Koonfur Galbeed.

Dhanka kale, maamulka Koonfur Galbeed ayaa maanta si kulul ugu eedeeyay dowladda Turkiga inay door muuqda ku leedahay howlgallada ka socda deegaannadooda, iyagoo sheegay in la adeegsanayo hub, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones), iyo ciidamo uu Turkigu tababaray.

Xiisadda siyaasadeed iyo tan amni ee ka taagan Koonfur Galbeed ayaa weli cirka isku sii shareereysa, iyadoo dadaallada dhexdhexaadinta caalamiga ah ay u muuqdaan kuwo aan weli miro dhalin.

The post Maxaa dhexmaray danjiraha Turkey iyo Laftagareen? appeared first on Kaab TV.

Xubnaha guddiga ayaa ka kooban siddeed rag iyo haweeney. Dhammaantood waa reer Koonfur Galbeed.

Sida ay noo sheegeen mas’uuliyiin ku sugan Baydhabo waxaa la rajeynayaa in hawlaha doorashada KGS ku soo dhammaadaan muddo 10 maalmood oo ka bilaabata maanta.

Koonfur Galbeed waxay tallaabadan u cuskatay 142aad ee Dastuurka Federaalka iyo Dastuurka Dowlad Gobolleedka KGS.

Tani waxay ka dhigan tahay in KGS ay jiho u furtay cakirnaantana ka saartay hannaanka doorashooyinka federaalka ee Soomaaliya ee sannadka 2026, kuwaa oo shaki iyo sugnaansho la’aan badan uu hareeyay.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa riixeysay inay doorashooyinka iyada wada qabato, oo la hoos keeno guddigii uu horey u sameystay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo hadda waqtigiisu ka harsan yahay 53 maalmood ahna musharrax raba inuu xilka sii joogo.

Dowlad Gobolleedyada gaar ahaan Jubaland iyo Puntland ayaa diiday damaca Xasan Sheekh Maxamuud ee ah qabashada doorasho uu guddiga kaligiis sameystay, iyo tallaabooyinka ay ka mid ahaayeen bedellida dastuurka federaalka iyo qaadida hannaan doorasho oo aan heshiis lagu ahayn.

Dowlad gobolleedyada waxay caddeeyeen in damaca Xasan Sheekh uu ku qotomo waqti dheereysi uu rabo inuu ku sharciyeysto tallaabooyinka bedelidda dastuurka iyo sameysashada guddi doorasho oo isaga u gaar ah.

Hannaanka Federaalka Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay shan (5) dowlad gobolleed iyo Gobolka Banaadir. Hadda waxaa Puntland iyo Jubaland ku soo biiray Koonfur Galbeed oo madaxweyneheedu toddobaadkii hore si cad u diiday bedellida Dastuurka Federaalka iyo qaadida doorasho aan heshiis lagu ahayn.

Tallaabada maanta ay qaaday Koonfur Galbeed ee ay ku magacawday guddi doorasho heer dowlad gobolleed wuxuu xaqiijinayaa in nooca doorasho ee Soomaaliya ka hirgali kara uu yahay midka dorashoyinka dadban oo heshiis lagu yahay, waana taas jidka ay hadda aaday KGS.

Puntland waxay doorashadeeda qabsatay sannadkii 2023, halka Jubaland ay qabsatay 2024. Labaduba waxay doorashada qabsadeen iyadoo Dowladda Federaalka aysan raali ka ahayn, ama ay si cad u diiddan tahay.

Hadda Dowladda Federaalka, sida ku cad wareegto uu shalay soo saaray Wasiirka Arrimaha Gudaha Cali Yuusuf Xoosh, waxay sidoo kale diidday in KGS ay qabsato doorasheeda, waxaana soo baxaya warar sheegaya in Wasaaradda Arrimaha Gudaha Federaalka ay dooneyso inay doorasho garab-yaac ah ku qabato magaalada Baraawe ee gobolka Shabeellaha Dhexe, halkaasoo toddobaadkii hore ay Dowladda Federaalka geysay ciidankeeda Haramcad iyo Gorgor, ka dib markii magaalada ay isaga bexeen ciidanka KGS.

Galmudug, oo aan illaa hadda hambalyeynin bedelidda Dastuurka Federaalka ee 4 Maarso 2026, iyo Hirshabeelle oo la sheegaayo in cadaadis siyaasadeed iyo mid amni uu kaga imaanaayo Villa Soomaaliya, ayaan weli la ogeyn jihada ay qaadi karaan.

Saddexda dowlad gobolleed ee KGS, Jubaland iyo Puntland waxay u dhigmaan aqlabiyad. Inay weli ku dheggan yihiin Dastuurka Federaalka ee 2012, iyo inay qaadeen jidka doorasho dadban oo ay dowlad gobolleedyada leeyihiin sharciyadda maamulka waxay ka dhigan tahay in doorashooyinka Soomaaliya ee 2026 ay noqonayaan kuwo ku saleysan nidaamka xulista ergada ee odayaal dhaqameedka, iyo in Dastuurka rasmiga ee dalku yahay kii 2012.

Maadaama ay qabaa’ilka iyo gobollada Soomaalida wax ku qeybsadaan nidaamka loo yaqaano 4.5, welina aan la helin xal kale oo looga guuro, dad badan ayaa qaba in habka doorashada dadban ee qabaa’ilka ay tahay tan kaliya ee isku heyn karta qabaa’ilka Soomaalida. Nidaamkan isaga ah ayaa door muhiim ah siinaya odayaasha beelaha.

The post Tallaabada KGS oo jiho u bixisay doorashooyinka Soomaaliya 2026 appeared first on Kaab TV.

Muuqaalka oo soconaya ku dhowaad 53 daqiiqo ayaa lagu baahiyay luuqadaha Af Soomaali, Af Carabi iyo Sawaaxili. Waxaana loo badinayaa in maalmo ka hor weerarka Godka Jilicow ee dhacay 4 October 2025 la duubay muuqaalka.

Waxaana Shabaab ay ku soo bandhigeen toddoba xubnood oo ahaa kuwii fuliyay weerarkii is miidaaminta ahaa ee 4 October 2025 ay ku qaaday kooxda xabsiga Godka Jilicow ee ay maamusho hay’adda nabadsugidda iyo sirdoonka Soomaaliya.

Afhayeenka kooxda Shabaab, Cali Maxamuud Raage (Cali Dheere) iyo wiilkiisa oo 20 jir ah, laguna magacaabo Cabdifataax ayaa kasoo muuqday muuqaalka iyagoo ka hadlaya kooxda is miidaamiyaasha Shabaab ee loo diyaarinayay weerarka Godka Jilicow.

Kooxda ayaa sheegtay in wiilka Cali Dheere uu ka mid ah is miidaamiyaashii ku naf waayey weerarka Godka Jilicow.

Cali Dheere ayaa ku celceliyay ereyo uu kaga hadlaayo barakicinta qasabka ee madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud lagu eedeeyay inuu guryahooda kaga saaray dad kumanaan gaaraya oo ku nool Muqdisho.

“Guryihiina ayaa la dhacay, carruurtiina xabsiyada ayay ka buuxaan,” ayuu ku celceliyay Cali Dheere.

Mahad Cabdiraxmaan Warsame ‘Karate’ oo ah madaxda qeybta militariga ee Al-Shabaab, isla narkaana dowladda Mareykanka ay horey madaxiisa u duldhigray abaalmarin lacageed oo 10 million doolar dhan, ayaa codkiisa laga amaqlay inta uu socday muuqaalka.

Sidoo kale Mahad Karate ayaa soo qaatay barakicinta iyo burburinta guryaha qoysaska Muqdisho.

Waxaa muuqaalka lagu arkay qeybo ka mid ah Muqdisho oo ciidamada dowladda federaalka Soomaaliya ay adeegsanayaan cagaf cagaf iyagoo qoysas haween iyo carruur u badan ka burburinaaya guryihii ay ku noolaayeen.

Mahad Karate ayaa hadalkiisa farriin ugu diray dadweynaha uu saameeyay barakicinta.

In Al-Shabaab ay barakicinta qasabka u adeegsato muuqaalkeeda ayaa lagu sifeeyay isku day ay ku dooneyso inay ku hesho taageerada shacabka Muqdisho, waxaana warar xog ogaal ah Kaab TV u sheegeen in Shabaab ay la kulmeen odayaasha beelaha Muqdisho iyagoo kala hadlay.

“Muuqaalkaani waa muuqaal dacaayad oo loogu talagalay qorasho iyo soo jiidashada xubno cusub, kaas oo muujinaya in hoggaamiyeyaasha Al-Shabaab aysan ahayn kuwo gaar ah ama mudnaan leh, balse ay la nool yihiin nolol la mid ah tan dagaalyahannada caadiga ah,” ayuu yiri Rashid Cabdi oo falanqeeya arrimaha Geeska Afrika.

Weerarkii Xabsiga Godka Jilicow

Waxyaabaha cusub ee muuqaalka ku jiray ayaa ah in Shabaabka weerarka fuliyay ay si toos ah u duubayeen intii uu socday weerarka, kaasoo ay la wadaagayeen bar dhexe oo si livestreaming ah u keydisay nuqullada clips ka.

Dagaalamayaasha weerarka ka fuliyay Godka Jilicow ayaa adeegsanayay dharka ciidanka NISA iyo baabuur noocda Toyota Pickup ah oo ay ku buufsan tahay calaamadda ‘NISA’, taasoo illaa hadda su’aalo ka taagan yihiin siday ku heleen.

Waxay khasaaraha weerarka xabsiga Godka Jilivow ku sheegeen 42 iyo dhaawacyo.

Waxay sheegteen in tiro maxaabiis ah ay ka siidaayeen xabsiga, walow qaarkood ay markii dambe ka barbar dagaalameen kooxdii weerarka fulisay.

The post Al-Shabaab oo barakicinta Xasan Sheekh ee dadweynaha Muqdisho u adeegsatay muuqaal ay ku dooneyso inay dhallinyaro ku qorato appeared first on Kaab TV.

Madaxweyne Laftagareen ayaa la sheegay inuu helay xog digniin ah oo muujinaysa in lagu qasbi karo inuu Muqdisho ugu safro diyaarad uu la socdo Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre, halkaas oo ugu dambayn laga yaabo in lagu xiro xabsi guri, xilli Villa Somalia diyaarinaysay qorshe ay si keligeed ah ugu hirgelinayso hanaan doorasho oo Koonfur Galbeed ka dhaca.

Nasiib wanaag, Madaxweyne Laftagareen ayaa si degdeg ah uga baxay Sacuudiga Isniintii, isagoo u duulay Itoobiya, halkaas oo markii dambe diyaarad looga qaaday Baydhabo, taasoo uu ku xaqiijiyay sii haynta hoggaankiisa.

The post Siduu madaxweyne Laftagareen kaga badbaaday shirqoolkii Sacuudiga loogu dhigay? appeared first on Kaab TV.

Saraakiil ka tirsan hay’adaha amaanka Jubaland ayaa Kaab TV u sheegay in shalay oo Khamiis ahayd ay deegaanka gaareen ciidamo xooggan oo ka tirsan Daraawishta Jubaland iyo qaar ka tirsan kuwa Nabadsugidda, kuwaas oo qarxiyay miino ay kooxda Shabaab ku xireen xarunta saldhigga booliska Kudhaa.

Waxaa tan iyo shalay socday duqwymo diyaaradaha kuwa Militariga Mareykanka, kuwaas oo duqeymo ka beegsaday maleeshiyaadka Shabaab oo firxad ahaa ka dib weerarkii maalinkii Arbacada ay ku qabsadeen Kudhaa.

Madaxweynaha Jubaland, Axmed Maxamed Islaan (Axmed Madoobe) ayaa sheegay in khasaaraha gaaray Shabaab uu sii kordhayo, iyadoo dhulka howdka ah ee Deegaanka Kudhaa laga helayo meydad hor leh iyo dhaawacyo ay ka carareen Khawaariijta.

“Khasaaraha rasmiga ah ee ay soo gudbiyeen Sarakiisha Ciidamada ayaa muujinaya in tirada guud ee dhimashada Khawaariijta ay gaartay 250, halka gacanta lagu hayo 13 maxbuus, kuwaas oo intooda badan qaba dhaawacyo, lagana soo qabtay dhulka howdka ah ee Deegaanka Kudhaa ilaa maanta,” ayuu yiri war saxaafadeed kasoo baxay Xafiiska Madaxweyne Axmed Madoobe.

KHASAARAHA WEERARKA IYO ROGAAL CELINTA JUBALAND

Jasiiradda Kudhaa waxay ku dhowdahay soohdinta Soomaaliya iyo Kenya, halkaasoo ciidamada Kenya ay kala socdaan dhaqdhaqaaqyada kooxda Shabaab oo weeraro ka geysata gudaha Kenya.

Ilo wareed amniga oo Jubaland ayaa xaqiijiyay in dhanka Shabaab ay ka dhinteen wax ka badan 71 dagaalyahan, kuwaas oo badankood dhaawacyo ahaa balse duqeyn lala beegsaday.

Jubaland ayaa dhankeeda ku weysay weerarkii Arbacadii 64 askari iyo labo haween xaasaska ciidanka ahaa oo sida la sheegay ay toogteen maleeshiyaadka Shabaab subaxdii Arbacada ahayd.

MAXAABIIS

Jubaland ayaa sheegtay in 12 nin oo Shabaab ah oo dhaawacyo qaba ay gacanta ku soo dhigeen ciidankeeda.

Dhanka kale, kooxda Al-Shabaab ayaa sheegtay in 17 maxbuus ay ka qabsadeen ciidamada Jubaland, kuwaas oo ay sheegeen inay ku geeriyoodeen duqeyn diyaaradeed oo lala beegsaday Shabaab xilli ay duurka ku sii wadeen maxaabiista Jubaland.

Kaab TV ayaa ogaatay in labo askari oo ka tirsan Jubaland ay mar dambe kasoo badbaadeen hawdka, kuwaas oo dib loo heley, kuna soo biiray ciidankooda.

Weerarka Arbacadii ay soo qaadeen Shabaab ayaa ahaa mid ku bilawday qaraxyo culus oo ay la beegsadeen saddex fariisin oo ciidamada Jubaland ku sugnaayeen, kuwaa oo ay xigeen dagaal toos ah oo ay maleeshiyada Al-Shabaab kula wareegeen xeryaha.

Weerarka Kudhaa wuxuu yimid maalmo uun ka dib markii weerar midkan la mid ah ay Shabaab ku qaadeen xeryo ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ku lahaayeen duleedka degmada Warsheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe.

The post KUDHAA: Faahfaahinta weerarkii Al-Shabaab oo geystay khasaare dhimasho badan appeared first on Kaab TV.

Sida ay xaqiijinayaan ilo amni, Al-Shabaab ayaa weerarkaasi ku qabsaday ugu yaraan afar xero ciidan oo ku yaalla deegaanno hoos yimaada Warsheekh, halkaas oo ay ciidamada dowladda si ku-meel-gaar ah u kaydiyeen drones cusub oo dhowaan dalka la keenay.

Diyaaradahaas is-wada ah ayaa la sheegay in loogu talagalay la socodka dhaqdhaqaaqyada cadowga iyo sugidda amniga meelaha fogfog.

Yuusuf Kaba kutukade oo ka tirsan Al-Shabaab ayaa sheegay in ay gacanta ku dhigeen hub, rasaas, drones iyo askar nool ay ka heleen xeryaha ay weerareen oo kala ah:Ruun Shiikhow, Jabad Godane, Sheekhyaalo iyo Buurka Kaah.

“Hubkaas waxaa ku jira hub cusub iyo gawaari oo Mareykanku soo saaray dhor bilood ka hor 2025,” ayuu yiri Kaba Kutukade oo ah amiirka Shabaab ee Shabeellaha Dhexe.

Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya tirada rasmiga ah ee drones-ka la geeyay xeryahaas, balse ilo madaxbannaan ayaa sheegaya in ay gaarayeen illaa toddobo (7) xabbo, kuwaas oo dhammaantood la rumeysan yahay in ay u gacan galeen Al-Shabaab.

Ilo wareedyo dhanka amniga ah ayaa Kaab TV u sheegay in drones-kaasi asal ahaan laga keenay dalka Ukraine, isla markaana ay ahaayeen kuwo casri ah oo leh awood sahamin iyo kormeer, hase yeeshee aysan weli si buuxda u gelin adeegga kahor inta aan la qabsan.

Arrintan ayaa dhalisay walaac ballaaran oo dhinaca ammaanka ah, gaar ahaan aagga Garoonka Muqdisho oo ay ku yaallaan safaarado badan, xafiisyo Qaramada Midoobay iyo hay’ado caalami ah.

Sidaas darteed, dhowr safaaradood iyo hay’ado shisheeye ayaa shaqaalahooda ku amray in ay ku ekaadaan xafiisyada iyo guryaha shubka ah, isla markaana ay ka fogaadaan goobaha bannaan iyo isu-imaadyada.

Cabsida ugu weyn ayaa ah in Al-Shabaab ay drones-kan u adeegsan karaan weerarro qaraxyo ah ama falal basaasnimo oo lagu bartilmaameedsanayo goobaha istiraatiijiga ah, gaar ahaan aagga garoonka oo ah halbowlaha ugu muhiimsan ee diblomaasiyadda iyo hawlaha caalamiga ah ee Muqdisho.

Illaa hadda, dowladda Soomaaliya si rasmi ah ugama hadlin dhacdadan, balse khubarada amniga ayaa ku tilmaamay mid muujinaysa khatar sii kordheysa oo amni.

The post Halis amni oo ka imaaneysa hub iyo diyaarado drones oo Al-Shabaab ku qabsadeen Shabeellaha Dhexe appeared first on Kaab TV.

Subaxnimadii Talaadada ee 6da Jannaayo 2026 ayay ciidan hubeysan oo ka tirsan booliska gobolka Banaadir, kuna hubeysan hubka culus iyo gaadiidka dagaalka weerar ku qaadeen shacab dhigaayay mudaaharaad looga horjeedo dhul boob la doonaayay in xaafadda Warlaliska ee degmada Dayniile laga fuliyo.

Sida ay Kaab TV u sheegeen odayaasha Dayniile waxay ciidamada rasaas u adeegsadeen shacabka dhigaayay mudaaharaadka, taasoo dhalisay in 6 ruux ay dhintaan, illaa 14 kalana ay dhaawacmaan.

Muuqaaalo laga duubay goobta ayaa muujinaya rasaas culus oo goobta ka dhacaysa xilli ay shacabka xaafadda Warlaliska sameynayeen mudaharaadka ay kaga horjeedaan in dhulkooda la boobo, isla markaana la barakiciyo.

Dhallinyarada ayaa iyaguna tuurayay dhagxaan xilli ay rasaasta socotay.

Cabdi Maxamed oo ka mid ah odayaasha dhaqanka ayaa sheegay in qaar ka mid ah meydadka la aasay Khamiistii iyo Jimcihii, halka dhaawacyada an ku jiraan isbitaalo.

1 of 5

“Waxaa ku jira dadka dhaawacmay wiil lagu magacaabo Cabdiraxmaan oo rasaastu beerka goysay, dhakhaatiirtuna waxay ka deyrinayaan xaalkiisa oo gudaha dalka waxba loogama qaban karo,” ayuu yiri Cabdi Maxamed.

Odayaasha dhaqanka, haween iyo qoysaska dhibbanayaasha ayaa Khamiistii shir saxaafadeed ku qabtay Muqdisho waxayna dalbadeen in deg deg loo soo qabto askartii dadka shacabka ah ku leysay Dayniile.

“Waxaan codsanaynaa in dadka dhaawacmay wax loo qabto, dadkii la laayayna lasoo qabto kuwii toogtay,” ayey tiri Aamina Yuusuf Sheekh oo ka mid ah dadkii ka hadlay goobta.

MAGACYADA DHAAWACYADA

1: Cabdicasiis Axmed Barre

2: Najiib Hagardiid

3: Cabdullaahi Maxamed Xasan

4: Muxsin Cisman Faarax

5: Maxamed Shariifow

6: Cabdiraxamaan Cajiinka

7: Cabdifataax Cali Cabdi

8: Cabdullaahi Maxamuud Macalim

9: Cabdiraxmaan Maanka

10: Axmed Nuur

11: Cabdiraxmaan Shamuurey

12: Cabdirisaaq Cujug Yar

13: Xaaji Maxamuud (oday waayeel ah)

14: Cabdullaahi Xasan Cagey

WEERARKA DAYNIILE

Warbaahinta ayaa ogaatay in ciidanka booliska ay wateen amarka taliska booliska gobolka Banaadir kaasoo oo amray in dadka shacabka laga barakiciyo xaafadda Warlaliska, kadibna dhulka laga iibiyo ganacsato lacag wadata oo heshiis lasoo gashay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Taliyaha booliska Gobolka Banaadir, Mahdi Cumar muumin oo loo yaqaano Macallin Mahdi, kana tirsanaan jiray kooxda argagixisada ee Al-Shabaab ayaa toos ah amarka u bixiyay, sida ay sheegeen ilo dowladda ah.

Qoysaska dhibbanayaasha ayaa sheegay in weerarka ka dib uu soo wacay Macallim Mahdi kuna wargaliyay inaysan warbaahinta ka hadlin, oo ay ka aamusaan dhacdada dilka rayidka.

Markii wariyaashu tageen isbitaalka la geeyay dhaawacyada, waxaa jiray in ciidan boolis ah la geeyay isbitaalka, laguna amray shaqaalaha caafimaadka inaysan ogolaanin in sawirro laga qaado dhaawacyada rayidka iyo meydadka lagu laayay xaafadda Warlaliska ee degmada Dayniile.

Taliska Booliska ayaase dhanka kale markii hore beeniyay dhimashada, walow ay markii dambe la xiriireen qoysaska kuna amreen in laga aamuso warbaahinta.

The post Shacabkii lagu toogtay Dayniile: 6 dhimasho iyo 14 dhaawac ah – Sawirro appeared first on Kaab TV.

Warkaasi oo ku qornaa af-Ingiriis ayaa lagu xusay magacyada mas’uuliyiintan kala ah:
Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya, Biixi Imaan Cige; Ku-xigeenka Ra’iisul Wasaaraha, Saalax Axmed Jaamac; Dr. Cabdullaahi Maxamed Odowa; iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadam, iyadoo lagu eedeeyay inay ahaayeen xubno ku lug lahaa arrintaas.

Dhammaan mas’uuliyiintan ayaa dhalasho ahaan kasoo jeeda Somaliland.

Wax yar kaddib markii qoraalkaasi ka soo muuqday internetka, xubno ka tirsan wasiirrada Dowladda Federaalka ee fadhigoodu yahay Muqdisho ayaa bilaabay inay ku faafiyaan WhatsApp qoraal af-Soomaali ah oo ah tarjumaad kooban. Qoraalkaasi wuxuu sheegayay in: “Warbixintani ay shaqsiyaadkan ku tilmaantay dadkii muhiimka ahaa ee ka shaqeeyay in Somaliland la aqoonsado, isla markaana si dhow ula socday dhammaan wada-xaajoodyadii u dhexeeyay Hargeysa iyo Tel Aviv.”

Faafinta qoraalkan — oo aan annaguba si toos ah u aragnay — waxaa lagu bixinayay lacag si loo baahiyo. Waxaa si qeybinaayey labo wasiir oo ka tirsan Xukuumadda Soomaaliya iyo qof ka tirsan Xafiiska madaxtooyada Soomaaliya ee Villa Soomaaliya.

Markii aan aragnay baahinta qoraalkan, waxaan bilownay baaritaan madax-bannaan si aan u hubinno: Ma jiraa wargeys la yiraahdo Israel Mirror? Yaase iska leh? Ma yahay warbaahin la iaamini karo?

Waxaan qormadan kuugu soo gudbinayaa macluumaadkii aan ku ogaannay baaritaan ku saleysan ilaha furan ee saxaafadeed (Open-Source Journalism).

MAXAY TAHAY ISRAELMIRROR.COM?

• Dalka Israa’iil kama jiro wargeys la yiraahdo Israel Mirror. Marka internetka laga baaro, lagama helo diiwaan rasmi ah oo warbaahin ah, sida cinwaan la yaqaan, xafiis, ama lambar boosto (postal address) oo ku tusin kara jiritaanka warbaahin macageedu yahay Israel Mirror.
• Website-kani israelmirror.com ma isticmaalayo domain-ka Israa’iil (.il) sida lagu yaqaano warbaahinta fadhigewedu yahay Israa’iil, inkasta oo uu sheeganayo inuu yahay warbaahin Israa’iili ah.
• Mareegtu ma laha qayb xiriir (Contact) oo qeybta xiriirka waa maran tahay oo waxba kuma qorna. Haddii aad horey u gasho websitekan, waxaa uu kuu leexinayaa website kale oo ay leeyihiin shirkad Hindi ah kyrionmedia.com
• Kyrion Media waxaa ugu qoran website-kooda inay iyagu leeyihiin in ka badan 150 website, oo uu ku jiro israelmirror.com. Waxay kaloo sheegaan inay yihiin shirkad xayeysiin oo qormooyin PR (Public relation) faafiyaan, kuna qaadata lacag u dhexeysa $300 ilaa $750 — taasoo si cad u muujineysa in qormada la faafiyay ay ahayd qormo lacag lagu bixiyay, ee aan ahayn war saxaafadeed oo ku saleysan xaqiiqo.
• Goor dambe oo shalay [Sabti 4 Jannaayo) oo ah 24 saac ka dib markii ay qormada faafiyeen ayay isla qormadii Israelmirror.com ku jirtay ku soo dareen “afeef” sheegaysa in qoraalkan uu yahay mid lacag lagu siiyay “oo aysan caddeyn karin sheegashooyinka ku jira qormadooda”

• Website-ka Israel Mirror ma laha magacyo qorayaal ama saxafiyiin, taasoo ka hor imaaneysa hab-dhaqanka warbaahinta saxda ah, halkaas oo maqaal walba uu leeyahay qoraa la aqoonsan karo.

• Inta badan qormooyinka website-kan ku jira waa kuwa meel kale laga soo min-guuriyay (copy-paste).

GOORMA AYAA LA SAMEEYAY WEBSITE-KA?

• Waxaan baaray diiwaanka domain-ka www.israelmirror.com, waxaana ogaanay in domain-ku markii ugu horreysay hawada soo galay 2018, sida ku cad diiwaanka shirkadda GoDaddy ee bixisa adeegga martigalinta mareegaha internet-ka.

• Inkasta oo website-ku sheeganayo inuu yahay Israa’iili, haddana IP-ga internetka wuxuu ku yaallaa California, Mareykanka.

• Qaybta “xiriirka” ama “About Us”, website-ku wuxuu sheeganayaa inuu ka hawlgalo America, Europe, Asia, and Australia, balse marna ma xuso Israa’iil — taasoo mar kale caddeyneysa in sheegashada ah “warbaahin Israa’iil laga leeyahay” ay tahay been abuur cad.

BAARITAANKA QORMADA LA FAAFIYAY

• Kadib waxaan baaritaan ku sameynay qormada lafteeda, waxaana si 100% ah u xaqiijinay in qormada ay diyaarisay mashiin AI ah, sida ay muujisay baaritaanka lagu sameeyay madal furan oo lagu magacaabo Justdone.com.

• Qormada oo loo ekaysiiyay sheeko war ah waxay ka buuxdaa khaladaad naxwe, eray-isticmaal, iyo xog sugnaan la’aan, taasoo astaan u ah qoraallo badan oo ay soo saarto AI.

• Tusaale ahaan, hordhaca qormada ayaa sidan u qornaa:  “HARGEISA, SOMALILAND — Waddooyinka Hargeysa ayaa noqday bad buluug, caddaan, iyo cagaar ah, iyadoo kumanaan qof oo reer Somaliland ah isugu soo baxay si ay u dabaaldegaan xilli saddex sanood la sugayay. Ka dib markii Israa’iil ay go’aan taariikhi ah ka gaartay inay si rasmi ah u aqoonsato Somaliland sidii dal madax-bannaan, jawiga caasimadda waxaa ka muuqda farxad iyo guul la dareemi karo.” 

Halkan jumladda waxay u hadlaysaa sida in Hargeysa tahay magaalo xeebeed bad leh. Mana aha oo Hargeysa, caasimadda Somaliland waa magaalo waddanka gudihiisa jirta oo aan bad lahayn. Sidaa awgeed ku halqabsiga “bad buluug ah” waa jabnaan iyo naxli ka iman kara mashinka AI-da.

• Khalad kale oo weyn ayaa ahaa in Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Soomaaliya, Saalax Axmed Jaamac, lagu tilmaamay ra’iisul wasaare ku-xigeen hore, inkasta oo uu xilka hayo waqtigan — taasoo ah qalad inta badan ka yimaada qoraallada ay diyaariyaan AI-da.

• Guud ahaan, qormadu ma lahayn wax tixraac (references) ah, mana jirin caddeyn lagu xoojinayo eedeymaha culus ee lagu sheegay in mas’uuliyiin Soomaaliyeed ay fududeeyeen aqoonsiga Somaliland. Lama sheegin cidda bixisay xogta, halka ay ka timid, ama sida loo xaqiijiyay.

Qormada la faafiyay waa mid been-abuur ah, lacag lagu bixiyay, AI-na diyaarisay, laguna faafiyay si ula kac ah, iyadoo loo adeegsanayo shakhsiyaad xilal sare haya, taasoo halis ku ah xaqiiqada, wacyiga bulshada, iyo kalsoonida warbaahinta.

The post Sida qormo AI ah oo lacag lagu bixiyay loogu adeegsaday marin-habaabinta aqoonsiga Somaliland ee Israel appeared first on Kaab TV.

Haddaba dadkaasi ma usoo bexeen doorashada? Sideese loo codeeyay?

Warbixintaan waxaan ku soo koobayaa xog ururin, wareysiyo iyo indha-dheyn aan ku sameynay goobaha codeynta qaarkood, wariyaasha goobta tagay, qaar loo diiday, xubno ku dhow guddiga lagu muransan yahay, shaqaale dowladda iyo mas’uuliyiin ku sugan Muqdisho.

Guud ahaan maanta magaalada Muqdisho waxay ku jirtay Bandow. Waxaa la xayiray isku socodka dadka, gaadiidka shacabka. Waxaa xirnaa dhammaan ganacsiyada iyo suuqyada. Waxaa kaloo la xiray Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde oo joojiyay dhammaanba duullimaadyada gudaha iyo dibadda.

Waxaa cakirnaa nolosha dadka, oo waxaa xitaa dadku ay awoodi waayeen inay suuqyada kasoo helaan cuntada daruuriga ah. Xayiraaddan oo saameyday nolosha dadka masaakiinta waxay kaloo ciriiri gelisay qulqulka dhaqaalaha iyo ganacsiga oo maanta kaliya khasaare malaayiin ah uu soo gaaray.

Isu socodka oo xirnaa darteed waxay celisay dad badan oo laga yaabo inay doorashada tagi lahaayeen, iyo warbaahinta xorta ee dooneysa inay si madax-bannaan u tabiso codeynta.

Xayiraadda Warbaahinta

Saxaafadda xorta ayaa ugu horreynba laga hor istaagay in si iskeed ah ay uga soo warranto goobaha codbixinta loo asteeyay. Wariyaasha aan la hadalnay waxay noo sheegeen in markii la aqoonsaday inay si naqdi ah wax uga qoraan xukuumadda Xasan Sheekh Maxamuud loo diiday inay helaan kaarka warbaahinta ee doorashada. Taas bedelkeeda waxaa baraha bulshada lagu arkay dhallinyaro baraha bulshada caan ka ah oo sita kaarar ay ku qoran tahay “saxaafadda” oo baraha Tiktok, Facebook iyo YouTube ku buunbuuninaya doorashada.

Falka noocan ah wuxuu dilayaa kaalinta suxufiyiinta xorta ah iyo warbaahinta ee korjoogteynta codbixin – haddiiba ay tahay mid dadku u dhan yihiin – iyo in la helo aragtiyo kala duwan.

Saameynta daran ee ay kooxaha baraha bulshada ka ol’oleeya (influencers) ku yeesheen doorkii warbaahinta ee isla xisaabtanka iyo soo bandhigidda khaladaadka dowladda ayaa hadda la dareemayaa, waxaana adag in bulshada hesho il wareed sugan maadaama la xayiray warbaahinta xorta ah taa bedelkeedana ay dowladdu lacag ku bixineyso dhallinyarada baraha bulshada ka amaana mas’uuliyiinta.

Waa laga wada og yahay in doorashadan tahay mid lagu muransan yahay. Isbahaysiga mucaaradka iyo dowlad gobolleedyada Puntland iyo Jubaland ayaa bayaan kasoo saareen Kismaayo 20 Disembar ku sheegay in doorasho aan loo dhameyn natiijadeeda aan la aqbali doonin. Waxay isbahaysiga Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed sheegeen in 20 Jannaayo 2026 ay billaabi doonaan diyaarinta doorasho kale oo lagu soo xuli doono xubnaha Baarlamaanka 2026 taasoo dabcan ka horimaaneysa doorashada maanta Muqdisho uu ka sameeyay Xasan Sheekh Maxamuud.

Sidee Maanta Codeynta u Dhacday?

Wuxuu qorshuhu ahaa 16 degmo ay ka dhacdo doorashada. Marka laga reebo xarumaha degmooyinka, waxaa suuragali waayey oo dad ay iman waayeen badi goobihii loo asteeyay codeynta. Degmooyinka Shangaani, Shibis, Kaaraan, Wadajir, Hawlwadaag, Wardhiigley, Dharkeenley iyo Dayniile ayaa goobo tiro yar laga soo baxay.

Xukuumadda Xasan Sheekh oo si weyn u riixeysay doorashadan ayaa shaqaalaha dowladda ku qasabtay inay safafka galaan. Waxaana ugu horreeyay shaqaalaha Maamulka Gobolka Banaadir, iyo askarta taliska nabadsugidda iyo booliska oo safafka galay iyaga oo iska dhigaya cod-bixiyaal shacab ah.

• Degmada Shangaani waxaa codka ka dhiibatay 120 ruux, waxaana la xiray xarunta degmada oo ahayd goobta codbixinta abaare 2:00pm waqtiga Muqdisho
• Degmada Dayniile waxaa dadku iman waayeen xarunta Gurmadac. Halka xarunta Iskuulka Al-Amal, Ilays, Barwaaqo, Al-Marwaas, Daaru Salaam, Daaru Xikma ay wadar ahaayeen ka codeeyeen 24 qof.
• Degmada Wadajir: illaa 100 qof ayaa ka codeysay
• Degmada Shibis guud ahaan 54 ruux ayaa ka codeysay oo ay ku jiraan 12 ruux oo Jaaliyadda Yemen ah, iyo 42 xarunta Degmada Shibis oo ay ku jiraan shaqaalaha Maamulka Degmada Shibis.
• Xarunta Golaha Murtida iyo Madaalada: Waa goobta ugu badan ee ay tageen shaqaalaha dowladda, saraakiisha ciidanka nabadsugidda iyo sirdoonka, booliska maadaama ay ku taallo aagga madaxtooyada. Waana halka ay tirada ugu badan ka codeysay, ooay dowladdu sawirro badan kasoo qaaday u adeegsatay ka badbadinta tirada cod bixiyaasha.

Waxaa Iyana jira is diidooyin kale.

Ra’isul Wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa maanta sheegay inuusan codeyn doonin maadaama uu kasoojeedo Kismaayo, sidaasi darteedna aysan Muqdisho ahayn deegaan doorashadiisa. Hase ahaatee waxaa maanta la arkay Raisul Wasaare ku Xigeenka Saalax Jaamac oo kasoo jeeda Hargeysa iyo Wasiirka Arrimaha Gudaha, Cali Yuusuf Xoosh oo kasoo jeeda Garoowe oo labaduba ka codeynaya Muqdisho.

Haddii Raisul Wasaaruhu diiday inuu Muqdisho ka codeeyo, side ayuu xeerka doorashada ugu ogolaanayaa wasiiradiisa?

Xeerka doorashada ayaa sidoo kale sheegaya in doorashada dowladaha hoose diyaarinteeda la bilaabo saddex bilood ka hor taasoo hadda khilaafsan sida lagu qabtay doorashadan oo muddo labo toddobaad ah lagu sameeyay.

Ma jirin ol’ole doorasho iyo tartan furan oo musharrixiin kala duwan ay ka qeybgaleen waayo mucaaradka way diideen. Guddiga lagu muransan yahay ayaa sheegay in 20 urur siyaasadeed ka qeybgaleen doorashada. Balse dadka falanqeeya arrimaha siyaasadda ayaa sheegaya in badi ururrada ay yihiin isku xisbiga madaxweyne Xasan Sheekh oo magacyo kala duwan la baxay.

Dadka aan wareysannay – oo ay ku jiraan kuwa codeeyay – ma aaminsana in doorasho sax ah ay dhacday, mana filayaan in doorasho xalaal ah ay waligeed ka dhici karto Soomaaliya. Waxayna u sababeynayaan ku tumashada sharciga iyo awood sheegasha muddada dheer ka jirta dalka.

Warbaahinta, kuwooda tirada yar ee bannaanka awooday inay ka tabiso dhacdada doorashada, waxay soo bandhigeen cabashada waayeello lasoo afduubay oo si qasab ah lagu keenay goobaha codbixinta, waxaana ka mid ahaa nin oday ah oo Xamar Weyne ku sugnaa.

Waxaa kaloo jirtay muuqaal si hoose lagu heley oo muujinaya koox dadka barakacayaasha Muqdisho ah oo baabus bus ah lagu soo guray oo loogu goodinaayo inay yeelaan wixii loo tilmaamo, waxaana qofka baabuurka waday uu lahaa “baabuurkaan dowladda soo kireysay” taasoo loo qaadan karay inuu ula jeedo xisbiga dowladda ee Caddaaladda iyo Wadajirka ee JSP.

Dhacdada maanta kaliya ma abuureyso sii kala fogaansho qeybaha siyaasadda, ee waxay horseedeysaa in dadweynuhu ka aamin baxo doorashada, loona qaato in doorashadu fal khiyaano ah, maadaama ay maanta dadku arkeen in iyadoo ol’ole jirin, heshiis jirin, magaalada Bandow tahay, haddana hal koox kaligeed ay sameysatay doorasho kaligeed ay sii ogtahay natiijada.

The post Doorashada Muqdisho: Bandow, xayiraad iyo cod-bixiyaal lagu muransan yahay tiradooda appeared first on Kaab TV.

Codkaasi oo aad loo faafiyay ayaa sheegayaay inuu Senator hadal uu ka sheegay Kismaayo uu yiri “waa in dagaal ka dhacaa Muqdisho.”, kaasoo ahaa been abuur lagu sameeyay aaladda AI-da (artificial intelligence).

Muddo labo maalmood waxaa codka ay dadka ka dhageysteen Facebook dhexdiisa illaa 2 million jeer.

Haddaba Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed ee SJS ayaa baaritaan uu sameeyay ku sheegay in codka uu ahaa been abuur.

The post KA DABA TAG: Codkii laga sameeyay Senator Faroole wuxuu ka yimid AI appeared first on Kaab TV.