Go’aankii Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ee 5-tii Nofeembar 2026 ayaa weli dhaliyaya dood sharci iyo mid siyaasadeed, kaddib markii maxkamaddu ay ka hadashay muddada xilalka Madaxweynaha, Baarlamaanka Federaalka iyo dowladda, iyadoo sheegtay in muddooyinkoodii dastuuriga ahaa dhammaadeen.
Go’aankaas ayaa si weyn u saameeyay khilaafka u dhexeeya dowladda Federaalka iyo mucaaradka, iyadoo dhinacyada siyaasadeed ay si kala duwan u fasirayaan awoodda maxkamadda iyo saameynta xukunka.
Warar lagu baahiyay baraha bulshada ayaa sheegaya in Ururka Qareennada Uganda uu taageeray go’aanka Maxkamadda Sare ee Soomaaliya, isla markaana uu Xasan Sheekh Maxamuud ugu baaqay inuu ixtiraamo go’aanka garsoorka.
Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ayaa 5-tii Nofeembar soo saartay go’aan ka dhashay dacwad uu gudbiyay madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed, taas oo la xiriirtay wax-ka-beddelka dastuurka iyo saameynta uu ku yeeshay muddo-xileedyada hay’adaha dowladda.
maxkamaddu waxay sheegtay in wax-ka-beddelka dastuurka ee muddada xilalka kordhiyay aan si toos ah loogu dabaqi karin madaxda iyo hay’adaha xilka hayay markii wax-ka-beddelka la sameeyay.
Maxkamaddu waxay ku sheegtay in muddada Baarlamaanka iyo dowladda Federaalka ay dhammaatay 14-kii Abriil 2026, halka muddada Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ay dhammaatay 15-kii May 2026.
Waxay sidoo kale amartay in dhinacyada siyaasadda ay 30 maalmood gudahood ku heshiiyaan hannaan doorasho, doorashadana lagu qabto muddo 90 maalmood gudahood ah.
Wararka lagu baahiyay baraha bulshada ayaa sheegaya in Ururka Qareennada Uganda uu taageeray go’aanka Maxkamadda Sare ee Soomaaliya, isla markaana uu ku baaqay in la ilaaliyo madax-bannaanida garsoorka.
Waxaa sidoo kale jira warar Uganda ka soo baxay oo ku saabsan go’aanno ay maxkamadaha dalkaasi gaareen 4-tii Nofeembar, kuwaas oo uu soo dhoweeyay hoggaamiyaha Ururka Qareennada Uganda, Isaac Ssemakadde. Go’aannadaasi waxay khuseeyeen sharciyada Uganda, mana ahayn dacwadda Soomaaliya.
Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka ayaa 6-dii Nofeembar ka horyimid go’aanka Maxkamadda Sare, isagoo ku tilmaamay mid sharci ahaan khaldan, isla markaana sheegay inuusan lahayn saameyn sharci.
Xeer Ilaaliyuhu wuxuu su’aal geliyay awoodda maxkamadda ee qaabka ay dacwadda u qaadday iyo habka ay garsoorayaashu u maareeyeen arrinta. Wuxuu sidoo kale sheegay in dowladda ay qaadi doonto tallaabooyin sharci.
Dhanka kale, Maxkamadda Sare waxay ku adkeysatay go’aankeeda, waxaana sii xoogeysanaya muranka ku saabsan cidda leh awoodda kama dambaysta ah ee fasiraadda dastuurka iyo sida loo fulinayo xukunka.
Xaaladdan ayaa muujinaysa in khilaafku uusan ku koobnayn oo keliya muddo-xileedka Madaxweynaha, balse uu taabanayo madax-bannaanida garsoorka iyo awoodaha hay’adaha dowladda.
Haddii dowladaha gobolka iyo ururrada sharci ee Bariga Afrika ay si rasmi ah uga hadlaan go’aanka Maxkamadda Sare ee Soomaaliya, arrintu waxay yeelan kartaa saameyn diblomaasiyadeed.
Dalalka gobolka waxay dan weyn ka leeyihiin xasilloonida Soomaaliya, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, amniga xuduudaha, iskaashiga ciidamada iyo xiriirka siyaasadeed ee dalalka Geeska Afrika.
Go’aanka Maxkamadda Sare wuxuu Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud geliyay muran sharci oo cusub, iyadoo mucaaradka ay ku baaqayaan in la ixtiraamo xukunka maxkamadda, halka dowladda ay ku adkeysanayso in wax-ka-beddelka dastuurka uu saldhig sharci u yahay muddada ay xilka hayaan hay’adaha federaalka.
Warbixin ay baahisay Associated Press 6-dii Nofeembar ayaa sheegtay in khilaafka u dhexeeya dowladda iyo maxkamaddu uu sii qoto dheereeyay loollanka siyaasadeed ee Soomaaliya, iyadoo ay weli taagan yihiin su’aalo ku saabsan sida xukunka loo fulin doono.
Mucaaradka ayaa doonaya in go’aanka maxkamadda la ixtiraamo, halka dowladda ay ku doodday in go’aankaasi uusan lahayn awood sharci.
