Golaha Ammaanka ee QM oo maanta ka arrinsanaya khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya iyo muranka dastuurka

|

Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa maanta oo Talaado ah lagu wadaa inuu kulan gaar ah ka yeesho xaaladda Soomaaliya, iyadoo dalka uu wajahayo khilaaf siyaasadeed iyo mid dastuuri ah oo sii xoogeysanaya, kaas oo salka ku haya muddo-xileedyada hay’adaha dowladda, wax ka beddelka dastuurka iyo muranka ka taagan hannaanka doorashooyinka.

Kulankan ayaa ku soo aadaya xilli uu sii xoogeysanayo loollanka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dhinacyada mucaaradka, iyadoo dadaalladii la doonayay in lagu gaaro heshiis siyaasadeed ay ku dhammaadeen natiijo la’aan.

Kulanka ayaa diiradda lagu saari doonaa xaaladda guud ee dalka, khilaafaadka siyaasadeed, geeddi-socodka doorashooyinka iyo mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika ee taageerada iyo xasilinta Soomaaliya (AUSSOM).

UN Security Council to Vote on Draft Resolution to Establish Aid Monitoring Mechanism in Gaza

UN Security Council extends mandate of UNSOM until 31 October 2024 | UNSOM

Shirka Wadatashiga Dowladda iyo Siyaasiyiinta oo Goordhow Muqdisho Ka  Furmay+Sawirro – Goobjoog

Arrimaha ugu waaweyn ee la filayo inay kulanka ka dhex muuqdaan waxaa ka mid ah khilaafka ka dhashay wax ka beddelka dastuurka KMG ah iyo muranka ku saabsan muddada xil-haynta Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud iyo Baarlamaanka Federaalka.

Dowladda Federaalka ayaa ku doodeysa in wax ka beddelka dastuurka iyo go’aannada Baarlamaanka ay saldhig u yihiin muddo-xileedka shanta sano ah, halka mucaaradka iyo dhinacyo kale ay diidan yihiin habka wax looga beddelay dastuurka iyo sida loo maareeyay arrimaha doorashooyinka.

Murankan ayaa sii xoogeysanayay kaddib markii Maxkamadda Sare ee dalka ay 5-tii Nofeembar soo saartay go’aan la xiriira muddo-xileedyada hay’adaha dowladda, iyadoo sheegtay in muddo-xileedyada Madaxweynaha iyo Baarlamaanka ay dhammaadeen, isla markaana ku baaqday in la gaaro heshiis doorasho muddo 30 maalmood gudahood ah, doorashooyinkana lagu qabto muddo 90 maalmood ah.

DHEERAAD:  Wafdi Kenyaan ah oo uu hoggaaminayo Xoghayihii hore ee IGAD oo Kismaayo gaaray si ay u dhex dhexaadiyaan xiisada Federaalka iyo Jubbaland.

Maxkamaddu waxay sidoo kale waxba kama jiraan ku tilmaantay go’aankii xilka looga qaaday Guddoomiyihii Maxkamadda Sare, Dr. Baashe Yuusuf Axmed, arrintaas oo sii kordhisay khilaafka u dhexeeya hay’adaha dowladda.

Dowladda Federaalka ayaa dhankeeda diidday in go’aanka maxkamaddu uu leeyahay awood sharci oo lagu fulin karo, taasoo dhalisay muran cusub oo ku saabsan awoodaha hay’adaha dastuuriga ah iyo cidda leh go’aanka ugu dambeeya ee arrimaha dalka.

Qodob kale oo muhiim ah oo la filayo in Golaha Ammaanku ka hadlo ayaa ah fashilka ku yimid wada-hadalladii u dhexeeyay Dowladda Federaalka iyo mucaaradka, kuwaas oo la doonayay in xal looga gaaro khilaafka doorashooyinka iyo dastuurka.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa hore ugu baaqay hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo qeybaha bulshada inay ka qeyb qaataan shir wadatashi qaran oo Muqdisho lagu qorsheeyay inuu qabsoomo 14-ka ilaa 18-ka Nofeembar.

Hase yeeshee, shirku ma furmin waqtigii loo qorsheeyay, waxaana Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed oo ay ku mideysan yihiin qaar ka mid ah hoggaamiyeyaasha mucaaradka uu ka biyo diiday ka qeybgalka wada-hadallada, isagoo dalbaday in xalinta khilaafka loo maro dhexdhexaadin caalami ah.

Dhinaca kale, Dowladda Federaalka ayaa sheegtay inay weli xiriir la sameyneyso dhinacyadii lagu casuumay shirka, balse illaa hadda ma muuqato heshiis siyaasadeed oo labada dhinac ay ka gaareen arrimaha muranka dhaliyay.

Khilaafka ayaa sidoo kale salka ku haya jadwalka doorashooyinka ee Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka iyo Soohdimaha Qaranka, kaas oo qorsheynaya in doorashada Baarlamaanka la qabto 15-ka Abriil 2027, halka doorashada Madaxweynaha loo asteeyay 15-ka May 2027.

Mustaqbalka howlgalka AUSSOM iyo taageerada ciidamada Soomaaliya

The Future of Peace Operations is African, and Demands Better Coordination - IPI Global Observatory

Kulanka Golaha Ammaanka kuma koobnaan doono oo keliya khilaafka siyaasadeed, balse waxaa sidoo kale si weyn looga hadli doonaa mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) iyo taageerada ay ciidamada caalamiga ahi siiyaan ciidamada dowladda Soomaaliya.

Howlgalka AUSSOM ayaa door muhiim ah ka qaata taageerada ciidamada Soomaaliya ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, hase yeeshee waxaa jira walaac la xiriira dhaqaale-yaraanta, taageerada saadka iyo mustaqbalka joogitaanka ciidamada Midowga Afrika.

DHEERAAD:  Qoysaska Muwaadiniin Marookaan ah oo ku xiran Soomaaliya oo dalbaday in dalkoodi lagu sooceliyo

Warbixinnada laga diyaariyay howlgalka ayaa muujinaya in taageerada dhaqaale iyo saadka ay wajahaan caqabado waaweyn, kuwaas oo saameyn ku yeelan kara awoodda howlgalka ee taageerada ciidamada Soomaaliyeed.

Mareykanka ayaa hore u muujiyay inuusan doonayn in taageerada Qaramada Midoobay ay noqoto mid aan lahayn waqti xaddidan, isagoo ku baaqay in Soomaaliya iyo Midowga Afrika ay diyaariyaan hannaan dhaqaale oo waara.

Si kastaba, warbixin ay soo saartay Security Council Report ayaa sheegtay in Washington ay 15-kii Nofeembar muujisay isbeddel ku yimid mowqifkeedii hore, iyadoo la sheegay inay taageereyso muddo-kordhin hal sano ah oo loo sameeyo howlgalada AUSSOM iyo UNSOS.

Arrintan ayaa noqon karta mid muhiim u ah doodaha Golaha Ammaanka, gaar ahaan marka la gaaro go’aannada laga filayo bisha Diseembar ee ku saabsan cusbooneysiinta waajibaadka howlgalka.

Al-Shabaab iyo amniga Soomaaliya

Golaha Ammaanka ayaa sidoo kale la filayaa inuu dhageysto warbixin ku saabsan shaqada guddiga cunaqabateynta Al-Shabaab ee tirsigiisu yahay 2713.

Arrintan ayaa muhiim u ah Soomaaliya, maadaama dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab uu weli yahay caqabadda ugu weyn ee amniga dalka.

Inkasta oo ciidamada dowladda iyo kuwa Midowga Afrika ay wadaan howlgallo ka dhan ah kooxda, haddana Al-Shabaab ayaa weli awood u leh inay weerarro ka fuliso qeybo ka mid ah dalka, taasoo muujineysa in Soomaaliya ay weli u baahan tahay taageero amni, mid ciidan iyo mid dhaqaale.

Waxaa sidoo kale Golaha Ammaanka horyaalla arrimaha la xiriira cusbooneysiinta cunaqabateynta Al-Shabaab iyo sii wadista shaqada guddiga khubarada ee dabagalka ku sameeya kooxda.

Waxaa la filayaa in arrimahan ay qeyb ka noqdaan wadatashiyada Golaha Ammaanka ee ku saabsan xaaladda amni ee Soomaaliya iyo taageerada caalamiga ah.

Xiritaanka howlgalka UNTMIS iyo doorka Qaramada Midoobay

United Nations Transitional Assistance Mission in Somalia starts operations | UNSOM

Kulankan ayaa sidoo kale ku soo beegmaya xilli uu dhammaaday howlgalka Kaalmada Ku-meelgaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS), kaas oo si rasmi ah u soo gabagabeeyay shaqadiisa 31-kii Oktoobar 2026.

Howlgalkaas ayaa muddo labo sano ah ka shaqeynayay taageerada hay’adaha dowladda, arrimaha siyaasadda, doorashooyinka iyo dhismaha dowladnimada, iyadoo waajibaadkiisa loo wareejiyay hay’adaha dowladda Soomaaliya iyo qeybaha kale ee Qaramada Midoobay.

DHEERAAD:  Somaliland oo Bushaaro Baanday ku xukuntay 1 sano oo xabsi ah

Xiritaanka howlgalka UNTMIS ayaa imaanaya xilli Soomaaliya ay wajahdo khilaaf siyaasadeed oo xooggan, taasoo dhalisay su’aalo ku saabsan doorka ay Qaramada Midoobay ka qaadan karto dhexdhexaadinta dhinacyada siyaasadda ee isku haya mustaqbalka dalka.

Waxaa jira walaac ah in maqnaanshaha howlgal siyaasadeed oo gaar ah uu adkeyn karo dadaallada caalamiga ah ee lagu doonayo in lagu soo afjaro khilaafaadka siyaasadeed ee Soomaaliya.

Maxaa laga filayaa Golaha Ammaanka?

Kulanka maanta ayaa muhiimad gaar ah u leh Soomaaliya, maadaama uu dhacayo xilli ay isku biireen khilaafyo siyaasadeed, muran dastuuri ah, is-mariwaa doorasho iyo hubanti la’aan ku saabsan mustaqbalka taageerada amniga ee caalamiga ah.

Waxaa la filayaa in xubnaha Golaha Ammaanka ay xoogga saaraan dhowr arrimood:

In dhinacyada siyaasadda Soomaaliya lagu dhiirrigeliyo inay dib ugu laabtaan wada-hadallada.

In la helo heshiis loo dhan yahay oo ku saabsan dastuurka iyo hannaanka doorashooyinka.

In la ixtiraamo hay’adaha garsoorka iyo madaxbannaanidooda.

In la sii xoojiyo taageerada ciidamada Soomaaliya ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.

In la helo dhaqaale joogto ah oo lagu taageero howlgalka AUSSOM.

Waxaa muhiim ah in la ogaado in kulanka loo qorsheeyay qaab gaar ah oo aan ahayn kulan furan oo warbaahinta si toos ah looga baahiyo, sidaas darteed natiijada kama dambaysta ah iyo mowqifyada ay xubnuhu qaataan ayaa u baahan in laga sugo warbixinta rasmiga ah.

La Xiriira

Live Now

Baraheenna Bulshada

Baaritaanada

English News