Mogadishu (KAAB TV) – Kulan aan la yeelanay Mr. Frantz Celestin oo ah madaxa Hay’adda Socdaalka Adduunka ee IOM ee Soomaaliya, waxaan la galnay wadahadallo wax ku ool ah oo ku qotoma dhinacyada muhiimka ah ee muhiimka u ah xasilloonida iyo horumarka Soomaaliya sidas waxaa yiri wasiirka amniga soomaaliya.
kulankaas ayaa lagu muujiyey sida ay muhiim u tahay in la iska kaashado sidii loo wanaajin lahaa maamulka socdaalka, ilaalinta xuduudaha, iyo ku dhaqanka sharciga, kuwaas oo dhammaantood ah qaybo muhiim u ah sidii loo heli lahaa badhaadhe waarta oo qaranku gaadho.
IOM waxa ay Soomaaliya ka ahayd kaalin muhiim ah, iyada oo ka shaqaynaysa horumarinta iyo hirgelinta siyaasadaha iyo istaraatiijiyadaha kor u qaadaya socdaalka badbaadada iyo habsami leh. Dadaalkooda ku aaddan maareynta xuduudaha iyo amniga ayaa si weyn uga qaybqaata xasilinta gobolka, hubinta marinka badbaadada ee muhaajiriinta iyo ilaalinta xuquuqdooda.
Wada-hadalladayadii, waxaan ku nuux-nuuxnay muhiimadda ay leedahay in sare loo qaado sharciga Soomaaliya. Nidaam sharci oo adag ayaa lagama maarmaan u ah ilaalinta nidaamka iyo hubinta in la ilaaliyo xuquuqda dadka oo dhan, oo ay ku jiraan muhaajiriinta. Taageerada IOM ee aaggan waa mid muhiim ah, maadaama ay gacan ka geysaneyso xoojinta awoodda maamulada Soomaaliya si ay si hufan u maareeyaan socdaalka iyo in la yareeyo khataraha amniga.
Intaa waxaa dheer, ballanqaadka IOM ee horumarinta horumarka iyo barwaaqada Soomaaliya ayaa ahayd qodob muhiim ah oo laga wada hadlay. Dadaalka ay ku taageerayaan dawladda bixinta adeegyada ka hor iyo ka dib soo kabashada si kor loogu qaado kalsoonida iyo dib u dhiska hay’adaha sharciga ah ayaa qalab u ah kobcinta jawi ku habboon kobaca dhaqaalaha iyo horumarinta bulshada.
Dooduhu waxay sidoo kale iftiimiyeen in IOM ay diiradda saarayso horumarinta wanaagga bulshada iyo muhaajiriinta iyada oo loo marayo maamulka socdaalka iyo horumarinta. Tan waxaa ka mid ah hagaajinta hab-dhaqannada lagu ilaalinayo laguna caawinayo soogalootiga nugul, dib-u-soo-celinta joogtada ah ee Soomaalida dibadaha ka soo laabanaysa, iyo ka faa’iidaysiga faa’iidooyinka horumarineed ee socdaalka.
Mr. Celestin waxa aanu hoosta ka xariiqnay muhiimadda ay hay’adda IOM ka waddo Soomaaliya iyo doorka muuqda ee ay ka qaadato horumarinta bini’aadantinimada iyo tahriibka, kor u qaadista amniga xuduudaha, iyo ka qayb qaadashada sareynta sharciga iyo barwaaqo waarta.
“Waxaan rajeyneynaa inaan sii wadno wadashaqeynta aan la leenahay IOM iyo la-hawlgalayaasha kale si aan u gaarno yoolalkan,” ayuu yiri wasiirka amniga Soomaaliya.