Xiisadda siyaasadeed ee Soomaaliya ayaa gaartay heer ay walaac ka muujinayaan qaar ka mid ah dalalka ciidamada ka jooga Soomaaliya, iyadoo warbixin lagu daabacay Africa Intelligence lagu sheegay in Madaxweynaha Uganda, Yoweri Kaguta Museveni, uu Xasan Sheekh Maxamuud cadaadis ku saaray inuu xal u helo khilaafka siyaasadeed ee ka taagan dalka, gaar ahaan arrimaha doorashooyinka.
Warbixinta Africa Intelligence waxay muujineysaa in khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya uu sii adkeynayo mustaqbalka howlgalka AUSSOM iyo wadahadallada ku saabsan joogitaanka ciidamada Midowga Afrika. Africa Intelligence waxay sidoo kale hore u qortay in xiisadaha u dhexeeya Xasan Sheekh iyo mucaaradka ay sii adkeynayaan qorshaha mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika.
Madaxweynaha Uganda, Yoweri Museveni, iyo Xasan Sheekh Maxamuud ayaa 4-tii Agoosto 2026 kulan ku yeeshay magaalada Entebbe ee Uganda.
Sida lagu sheegay war rasmi ah oo ka soo baxay madaxtooyada Uganda, labada waxay ka wada hadleen amniga gobolka, dhismaha dowladnimada, dib-u-habeynta maamulka iyo xoojinta iskaashiga labada dal.
Museveni wuxuu sidoo kale mar kale xaqiijiyay taageerada Uganda ee Soomaaliya iyo dadaallada lagu doonayo in lagu helo nabad iyo xasillooni waarta.
Arrintan ayaa muhiim ah, maadaama Uganda ay ka mid tahay dalalka ugu waaweyn ee ciidamada ku leh howlgalka AUSSOM.
Uganda ayaa muddo dheer ciidamo ku lahayd Soomaaliya, waxaana ciidamada Uganda ay door weyn ku leeyihiin dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo ilaalinta xarumaha muhiimka ah.
Madaxweyne Museveni ayaa 31-kii Luulyo 2026 martigeliyay shirkii aan caadiga ahayn ee madaxda dalalka ciidamada ku tabaruca AUSSOM.
Shirkaas waxaa lagu falanqeeyay xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya, diyaar-garowga ciidamada Soomaaliyeed, tirada iyo qaab-dhismeedka ciidamada AUSSOM, awoodda howlgalka iyo mustaqbalka ciidamada Midowga Afrika ee Soomaaliya.
Museveni wuxuu xilligaas si cad u sheegay in Afrika aysan Soomaaliya ka tagi doonin xitaa haddii qaar ka mid ah waddamada reer Galbeedka ay yareeyaan ama joojiyaan taageerada ay siinayaan howlgalka.
Wuxuu sheegay in Afrika ay leedahay awood ay ku sii taageerto Soomaaliya, taasoo muujineysa in Uganda ay weli dooneyso in howlgalka amni ee Soomaaliya uu sii socdo.
Khilaafka ugu weyn ee hadda Soomaaliya ka jira wuxuu ku saabsan yahay qaabka loo qabanayo doorashooyinka iyo heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay.
Dowladda Federaalka ayaa riixeysa qorshaha doorashooyinka qof iyo cod, halka mucaarad iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada ay walaac ka muujiyeen habka loo wado geeddi-socodka siyaasadeed.
Xiisadda ayaa sii xoogeysatay kadib markii dowladda iyo mucaaradka ay isku fahmi waayeen arrimo la xiriira muddo-xileedka, doorashooyinka iyo qaabka loo maareynayo kala-guurka siyaasadeed.
Warbixin ay soo saartay Critical Threats ayaa sheegtay in dowladda federaalka iyo mucaaradku ay weli isku hayaan muddo-xileedka Madaxweyne Xasan Sheekh iyo hirgelinta doorashooyin toos ah, iyadoo khilaafku uu saameyn ku yeeshay xiriirka dowladda dhexe iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada.
Shirkii madaxda dalalka ciidamada ku tabaruca AUSSOM ee Kampala ayaa arrintan si weyn loogu hadlay.
Warar kasoo baxay shirka ayaa sheegay in qodob ku baaqaya wada-hadal siyaasadeed oo dhex mara dhinacyada Soomaalida uu galay war-murtiyeedkii shirka, inkastoo Madaxweyne Xasan Sheekh lagu sheegay inuu arrintaas ka muujiyay walaac ama diidmo.
Al-Shabaab ayaa muddo dheer khatar ku ahayd Soomaaliya iyo guud ahaan gobolka Bariga Afrika, waxaana Uganda ay ciidamo u dirtay Soomaaliya iyadoo qayb ka ahayd dadaallada lagu xoojinayo amniga dalka.
Sidaas darteed, Kampala waxay dooneysaa in Soomaaliya hesho xasillooni siyaasadeed oo u oggolaaneysa ciidamada qaranka inay si tartiib ah ula wareegaan masuuliyadda amniga.
Haddii khilaafka siyaasadeed uu sii dheeraado, waxaa kordhi kara khatarta ah in ciidamada dowladda lagu mashquuliyo loollan siyaasadeed halkii ay diiradda saari lahaayeen dagaalka Al-Shabaab.
Dhibaatada siyaasadeed waxay kusoo beegmaysaa xilli AUSSOM lafteedu ay wajahdo caqabado dhaqaale iyo kuwo howleed.
Shirkii Kampala waxaa lagu falanqeeyay mustaqbalka howlgalka iyo sida loo sii wadi karo taageerada ciidamada Midowga Afrika.
Saraakiisha ciidamada Uganda waxay sidoo kale sheegeen in xafiiska Qaramada Midoobay ee taageera howlgalada Soomaaliya, UNSOS, uu qorsheynayo inuu soo afjaro howlihiisa dhammaadka Diseembar 2026, taasoo noqon karta caqabad weyn oo ku timaadda saadka iyo taageerada ciidamada AUSSOM.
Arrintan ayaa ka dhigan in mustaqbalka ciidamada AUSSOM uu ku xirnaan doono maalgelin, taageero caalami ah iyo awoodda ciidamada Soomaaliyeed.
Haddii ay dhab noqoto in Uganda ay ka fiirsaneyso inay ciidamadeeda kala baxdo Soomaaliya, waxay noqon lahayd arrin culus.
Xasan Sheekh wuxuu sidaas darteed wajahaya laba arrimood oo isku mar socda: dhinac waxaa jira dagaalka Al-Shabaab iyo baahida loo qabo taageerada ciidamada caalamiga ah, dhinaca kalena waxaa jira khilaaf siyaasadeed oo ku saabsan doorashooyinka iyo heshiiska qaran.
Waxaa hadda la sugayaa haddii dowladda federaalka iyo mucaaradka ay gaari karaan heshiis siyaasadeed oo ku saabsan doorashooyinka, iyo haddii dowlad-goboleedyada iyo dhinacyada siyaasadeed lagu qancin karo qorshaha doorashada.
Haddii wada-hadal la’aan iyo khilaafku sii socdaan, waxaa suuragal ah in cadaadiska gudaha iyo kan caalamiga ah uu sii kordho.
Inkasta oo Africa Intelligence ay ka hadashay cadaadiska siyaasadeed iyo mustaqbalka howlgalka AUSSOM, haddana ma helin xaqiijin rasmi ah oo sheegaysa in Uganda ay go’aan kama dambeys ah ka gaartay inay ciidamadeeda kala baxdo Soomaaliya.
Sidaas darteed, arrinta ugu weyn ee hadda taagan waa: Xasan Sheekh ma awoodi doonaa inuu dhinacyada siyaasadda Soomaaliyeed isugu keeno heshiis, mise khilaafka doorashada ayaa sii saameyn doona taageerada iyo mustaqbalka ciidamada AUSSOM?