Magaalada Gaalkacyo, oo ah xarunta gobolka Mudug, waxay soo martay marxalado kala duwan oo dhanka amniga, siyaasadda, iyo wada-noolaanshaha bulshada ah. Isbeddellada dhacay kahor iyo kadib dagaalladii u dhexeeyey maamullada iyo beelaha halkaas wada dega ayaa ah kuwo saameyn weyn ku yeeshay nolosha dadka deegaanka.
Xaaladdii Kahor Dagaallada Soohdinta
Kahor inta aysan qarxin dagaalladii waaweynaa ee u dambeeyey, Gaalkacyo waxay ahayd magaalo ay ka jirto kala shaki xooggan oo ku qotoma soohdimaha maamullada Puntland iyo Galmudug. Waxaa jiray isbaarooyin u dhexeeya labada dhinac, iyadoo dhaqdhaqaaqa dadka iyo gaadiidka uu ahaa mid xaddidan ama cabsi ku dheehan tahay. Amniga magaalada ayaa ahaa mid aan caga badan ku taagnayn, iyadoo dilalka qorsheysan iyo qaraxyadu ay ahaayeen kuwo joogto ah, taas oo abuurtay kala qeybsan weyn oo dhanka bulshada iyo ganacsiga ah.
Isbeddelladii Dhacay Dagaalladii Kadib.
Dagaalladii qaraaraa ee magaalada ka dhacay, gaar ahaan kuwii 2015 iyo 2016, waxay keeneen isbeddel weyn oo dhanka garashada ah. Markii ay labada dhinac garteen in xal milatari uusan jirin, waxaa bilowday hannaan nabadeyn ah oo keenay isbeddelladan soo socda:
1. Dhismaha Ciidanka Isku-dhafka ah: Waxaa la sameeyey ciidan ka kooban labada maamul oo ka shaqeeya amniga suuqyada iyo xuduudaha gudaha ee magaalada. Tani waxay meesha ka saartay cabsidii ay dadku ka qabeen inay u kala gooshaan waqooyiga iyo koonfurta magaalada.
2. Isdhexgalka Ganacsiga: Suuqyadii horey ugu xirnaa dagaallada ayaa dib loo furay. Maanta, ganacsatada labada dhinac waxay wadaagaan suuqyada waaweyn, waxaana fududaaday isu-socodka badeecadaha ka yimaada dekadda Boosaaso iyo kuwa u socda gobollada dhexe.
3. Hannaanka Nabadeynta Bulshada: Waxaa sare u kacay doorka odayaasha dhaqanka iyo ururrada bulshada rayidka ah, kuwaas oo ka shaqeeya xallinta khilaafaadka yaryar kahor inta aysan isu beddelin dagaal gacan ka hadal ah.
4. Horumarka Bilicda iyo Adeegga: Xasiloonida ka dhalatay heshiisyadii nabadda waxay dhiirrigelisay in la dhiso waddooyin isku xira labada dhinac iyo in adeegyada bulshada sida caafimaadka iyo waxbarashada ay noqdaan kuwo qof walba u furan meeshii uu doono.
Gunaanad
1. Saameynta Amniga.
Marka dagaal ka dhaco magaalada, waxaa kordha walaaca shacabka, waxaana hakad geli kara isu socodka dadka iyo gaadiidka. Ciidamada ammaanka ayaa inta badan adkeeya sugidda amniga si looga hortago in xaaladdu sii xumaato.
2. Saameynta Dhaqaalaha.
Ganacsiyada ayaa laga yaabaa inay xirmaan ama shaqadoodu yaraato. Suuqyada, gaadiidka iyo adeegyada kale waxay la kulmi karaan hoos u dhac, taasoo saameyn ku yeelan karta dakhliga ganacsatada iyo qoysaska.
3. Saameynta Bulshada.
Qoysas badan ayaa dareema cabsi iyo walwal, gaar ahaan carruurta iyo dadka nugul. Adeegyada waxbarashada iyo caafimaadka ayaa sidoo kale hakad geli kara haddii amniga uu xumaado.
4. Saameynta Siyaasadda.
Dhacdooyinka amni waxay kordhin karaan baaqyada ku aaddan wada-hadal, xalinta khilaafaadka, iyo xoojinta iskaashiga u dhexeeya dhinacyada ay khusayso si loo ilaaliyo nabadda.
5. Maxaa Laga Filan Karaa?
Dadka deegaanka iyo bulshada Soomaaliyeed waxay inta badan filayaan:
In la xaqiijiyo xaaladda amniga.
In la ilaaliyo shacabka iyo hantidooda.
In la helo xal waara oo looga hortago dagaallo soo noqnoqda.
In wararka lagu saleeyo xog rasmi ah oo la hubiyey.
Baaq nabadeed: Dad badan waxay ku baaqaan in colaadda lagu xalliyo wada-hadal, si looga fogaado khasaaro kale.
Nabadda iyo xasilloonidu waa saldhigga horumarka bulshada iyo dhaqaalaha. Sidaas darteed, waxaa muhiim ah in wixii khilaaf ah lagu xalliyo wada-hadal iyo hannaan sharci ah, isla markaana wararka la baahinayo lagu saleeyo ilo lagu kalsoonaan karo iyo xaqiiqooyin la hubiyey.