NAIROBI (KAAB TV) -Geeska Afrika waxaa la kulmi doona roobab ka hooseeya celceliska inta lagu jiro xilliga Oktoobar iyo Diseembar taasoo keeni karta xaalado abaareed hay’adaha caalamiga ah ayaa ka digay Jimcihii.
Hay’adahan oo ay ka mid yihiin Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Cunnada Adduunka Xafiiska Qaramada Midoobay u qaabilsan isku xidhka arrimaha bini’aadantinimada iyo Xarunta Saadaasha Cimilada iyo Codsiyada (ICPAC) ee Ururka Bariga Afrika ee Urur-goboleedka IGAD ayaa digniin ay soo saartay ku sheegtay moodooyinka cimilada ayaa saadaaliyay u gudubka xaaladaha La Nina inta lagu jiro qeybta labaad ee 2024, taas oo keeni karta roobab ka hooseeya celceliska.
“Saamaynta ugu badan ayaa laga filayaa bartamaha iyo koonfurta Soomaaliya koonfurta Itoobiya iyo dhulka oomanaha iyo engegan ee Kenya ” ayay hay’aduhu ku sheegeen digniin ay kasoo saareen magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya.
Wadamada kale ee ay saameyn doonto waa Uganda Rwanda, Burundi iyo Tanzania halkaas oo xilli roobaadka labaad uu dhaco Oktoobar-December.
Hay’aduhu waxay xuseen in roobabku ay ka hooseeyaan celceliska roobabku ay horseedi doonaan “dalag-la’aan, xaalad xoolo-dhaqato ah oo sii xumaanaysa biyo-la’aan, dhaq-dhaqaaqa xoolaha oo aan caadi ahayn cudurrada dillaaca oo kordha iyo cunto-yarida iyo nafaqo-xumada oo kordhisa.”
Waxay ugu baaqeen la-hawlgalayaasha bani’aadamnimada inay la xiriiraan dawladaha hoose iyo kuwa qaranka si ay u taageeraan qorshahooda ku-meel-gaarka ah, hirgelinta hawlaha u diyaar-garowga, iyo aqoonsiga tallaabooyinka la filayo si loo yareeyo saameynta roobabka ka hooseeya caadiga ah.
Geeska Afrika waxa hore u soo maray xaalado abaareed oo ba’an, oo ay ku jiraan 2010/2011, 2016/2017, 2020/2023, kuwaas oo lagu sifeeyay xilliyo xidhiidh ah oo roob yari jiray, ayay tidhi ICPAC.
Abaaraha oo ay uga sii dartay heer kulka heer kulka oo ka sarreeya sidii hore, waxa ay sababeen daaq la’aan iyo biyo la’aan ba’an, xoolo ay ku dhintaan xilliyadii beeraha oo gabaabsi ah, barakaca dadka, qiimaha cuntada oo sare u kacay caafimaadka dadka oo sii xumaaday cunto yari iyo nafaqo darro baahsan oo soo wajahday xoolo-dhaqatada iyo beeralayda. beelaha xoolo-dhaqatada.
Sida laga soo xigtay WFP, ilaa 20.4 milyan oo qof oo ku nool Kenya, Soomaaliya, iyo Itoobiya, ayaa hadda wajahaya heerar sare oo cunto yari ah oo u baahan gargaar degdeg ah.
Nafaqo-xumada ba’an ayaa weli ah isha ugu weyn ee walaaca iyadoo qiyaasaha ay tilmaamayaan in in ka badan 6.2 milyan oo carruur ah oo ka yar shan sano ay la kulmi doonaan nafaqo-xumo ba’an sanadka 2024 ee Itoobiya, Kenya, iyo Soomaaliya, kuwaas oo 1.7 milyan oo ka mid ah ay la kulmi doonaan nafaqo-xumo daran. hay’adda Qaramada Midoobay.