Xiisadda siyaasadeed iyo amni ee ka taagan magaalada Baydhabo ayaa mar kale sare u kacday, iyadoo dhinacyada isku haya maamulka Koonfur Galbeed ay weli isku khilaafsan yihiin cidda leh awoodda siyaasadeed iyo maamulka magaalada.
Malaaq Shanla Gaab, oo kamid ah odayaasha dhaqanka Koonfur Galbeed, ayaa hadal uu ka jeediyay xaaladda siyaasadeed ee gobolka ku sheegay in haddii dagaal ama iska horimaad yimaado, magaalada Baydhabo ay noqon doonto meesha lagu kala baxo.
Malaaqa ayaa sidoo kale si adag uga hadlay Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), isagoo sheegay in haddii koox loogu yeero argagixiso ama xoogagga hubeysan la raadinayo, isaga uu noqonayo qofka ugu horreeya ee ay tahay in lala xiriiriyo.
Malaaqa ayaa sidoo kale sheegay in maamulka uu hoggaamiyo Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen uu weli yahay maamulka ay iyagu aqoonsan yihiin, isagoo ku adkeystay in xukuumadda uu sheegay inay sharci tahay ay tahay tii hore, isla markaana Laftagareen uu yahay madaxweynaha Koonfur Galbeed.
Dhinac uu hoggaamiyo Sheekh Aadan Maxamed Nuur Aadan Madoobe ayaa hadda ka talinaya gudaha magaalada Baydhabo, halka ciidamo iyo masuuliyiin taageersan madaxweynihii hore Cabdicasiis Laftagareen ay ku sugan yihiin duleedka magaalada.
Warbixinno dhowaan soo baxay ayaa sheegay in ciidamada taabacsan Laftagareen ay kusoo dhowaadeen aagagga ku hareeraysan Baydhabo, taasoo sare u qaaday walaaca laga qabo in dagaallo kale ay magaalada ka dhacaan.
Xiisadda ayaa horay u keentay iska horimaadyo hubeysan oo magaalada iyo nawaaxigeeda ka dhacay. Dhinacyada ayaa midba midka kale ku eedeeyay inuu mas’uul ka yahay sii xumaanshaha xaaladda, halka shacabka magaalada ay ka cabsi qabaan in dagaalladu dib u soo laabtaan.
Maamulka Aadan Madoobe ayaa dhawaan Baydhabo kusoo rogay bandow habeenkii ah, iyadoo dadka iyo gaadiidka lagu amray inay xaddidaan dhaqdhaqaaqooda kadib salaadda Maqrib. Tallaabadan ayaa lagu sheegay inay qayb ka tahay dadaallada lagu xoojinayo amniga magaalada.
Hadalka Malaaq Shanla Gaab ee ah in “Baydhabo lagu kala baxayo” ayaa imanaya xilli labada dhinac ay isku hayaan gacan ku haynta magaalada iyo mustaqbalka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Dhinaca Laftagareen ayaa horey u sheegay inuu sii wadi doono dadaallada uu ugu yeeray dib-u-xoreynta Koonfur Galbeed, halka maamulka Aadan Madoobe uu ku adkeysanayo inuu yahay maamulka hadda ka jira magaalada Baydhabo.
Khilaafka ayaa sidaas darteed isku daraya muran siyaasadeed, awoodda maamulka, iyo arrimo amni. Haddii wada-hadalladu fashilmaan, waxaa jira walaac laga qabo in khilaafku mar kale isu beddelo iska horimaad hubeysan.
Odayaasha dhaqanka ayaa muddooyinkii dambe si weyn uga dhex muuqday khilaafka Koonfur Galbeed, iyadoo qaar ay taageereen dhinacyada siyaasadeed ee kala duwan.
Malaaq Shanla Gaab ayaa kamid ah odayaasha si cad uga hadlay xaaladda, waxaana hadalladiisa laga fahmayaa in qayb kamid ah odayaasha dhaqanka ay weli taageersan yihiin Laftagareen.
Sidoo kale, dhinaca Aadan Madoobe ayaa isku dayaya inuu ka qaybgeliyo odayaasha, culimada, siyaasiyiinta iyo bulshada rayidka ah dadaallada lagu doonayo in lagu dejiyo xiisadda.
18-kii Sebtembar, Aadan Madoobe ayaa magacaabay guddi dib-u-heshiisiin ah oo loo xilsaaray nabadda, xallinta khilaafaadka iyo fududeynta wada-hadallada bulshada Koonfur Galbeed. Guddiga waxaa kamid ah odayaal dhaqameed, culumo, aqoonyahanno iyo xubno ka socda bulshada rayidka ah.
Iyadoo hadallada adag ay socdaan, waxaa dhinaca kale bilaabmay dadaallo lagu doonayo in lagu qaboojiyo xaaladda.
1-dii Oktoobar 2026, wafdi uu hoggaaminayay guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan ayaa gaaray Baydhabo, waxaana magaalada ku qaabilay Aadan Madoobe.
Kulanka ayaa looga hadlay xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Koonfur Galbeed, dowlad-dhiska, wada-tashiga siyaasadeed iyo sidii loo xoojin lahaa midnimada bulshada. Waxaa sidoo kale la sheegay in magaalada laga filayo gogol dib-u-heshiisiin ah oo ay ka qayb qaataan siyaasiyiin iyo dhinacyada isku haya khilaafka.
Socdaalka wafdiga Maxamed Mursal ayaa muujinaya in weli la raadinayo waddo siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafka, inkastoo dhinacyada qaar ay sii wadaan hadallo adag iyo abaabul siyaasadeed iyo mid amni.
Baydhabo ayaa ah magaalo ay ku nool yihiin dad badan oo ay kamid yihiin barakacayaal ka yimid deegaanno kale oo Soomaaliya ah. Sidaas darteed, dagaal kale oo magaalada ka dhaca wuxuu saameyn ku yeelan karaa shacabka iyo adeegyada muhiimka ah.
Dagaalladii horey uga dhacay magaalada ayaa hakad geliyay dhaqdhaqaaqyada ganacsiga iyo nolol maalmeedka, iyadoo shacabka ay marar badan ka cabsi qabeen in iska horimaadyadu sii fidaan.
Dadka ku nool Baydhabo ayaa hadda indhaha ku haya natiijada dadaallada wada-hadalka iyo dib-u-heshiisiinta, iyadoo ay jirto cabsi ah in haddii khilaafka siyaasadeed lagu xallin waayo wada-hadal, xaaladdu dib ugu noqon karto gacan ka hadal.
Khilaafka Koonfur Galbeed wuxuu hadda galay marxalad xasaasi ah. Dhinaca Aadan Madoobe wuxuu gacanta ku hayaa maamulka gudaha Baydhabo, halka dhinaca Laftagareen uu weli leeyahay taageerayaal siyaasadeed iyo ciidan oo ku sugan hareeraha magaalada.
Hadalka Malaaq Shanla Gaab wuxuu muujinayaa sida ay u sii adkaanayaan mowqifyada dhinacyada taageersan Laftagareen, gaar ahaan marka laga hadlayo cidda leh sharciyadda maamulka Koonfur Galbeed.
Dhanka kale, kulamada iyo dadaallada dib-u-heshiisiinta ee ka socda Baydhabo ayaa muujinaya in weli jirto waddo siyaasadeed oo lagu raadinayo xal.
Waxa ugu weyn ee hadda laga sugayo dhinacyada ayaa ah inay ka fogaadaan hadallada iyo tallaabooyinka sii kordhin kara xiisadda, isla markaana ay ka shaqeeyaan wada-hadal lagu xalliyo muranka siyaasadeed.
Baydhabo ayaa sidaas ku noqotay xarunta khilaaf siyaasadeed oo saameyn ku leh Koonfur Galbeed iyo xiriirka u dhexeeya maamulka dowlad-goboleedka iyo dhinacyada mucaaradka ah. Mustaqbalka xaaladda ayaa si weyn ugu xirnaan doona haddii dhinacyadu ku guuleystaan inay gogosha wada-hadalka ka gaaraan heshiis siyaasadeed ama khilaafku mar kale isu beddelo iska horimaad.