Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa hadallo kulul oo lagu dhaliilayo muhaajiriinta ka soo jeeda Soomaaliya iyo Haiti ka jeediyay isu-soo-bax siyaasadeed oo ka dhacay magaalada Youngstown ee gobolka Ohio, isaga oo khudbaddiisa diiradda ku saaray arrimaha socdaalka iyo siyaasadaha xisbiga Jamhuuriga.
Trump ayaa hadalladiisa si gaar ah ugu beegsaday Soomaalida ku nool gobolka Minnesota iyo dadka Haiti-ga ah ee deggan magaalada Springfield ee gobolka Ohio. Waxa uu labada bulsho ku eedeeyay inay dhibaato ku hayaan Mareykanka, isaga oo hadalladiisa ku taageerayay siyaasadaha adag ee maamulkiisu doonayo inuu ku xakameeyo socdaalka iyo joogitaanka muhaajiriinta.
Madaxweynaha Mareykanka ayaa sheegay in haddii aan tallaabo laga qaadin xaaladaha uu ku tilmaamay dhibaatooyin ka jira Minnesota, ay suuragal tahay in dhibaatooyin la mid ah ay ka dhacaan Ohio.
“Haddii aad doonaysaan in Ohio laga badbaadiyo boobka, dhaca iyo burburka sida ka dhacaya Minnesota, waan joojin doonnaa arrintaas,” ayuu Trump ka sheegay isu-soo-baxa, isaga oo hadalkiisa ku xoojiyay dhaleeceynta uu u jeedinayo bulshooyinka muhaajiriinta ah.
Hadallada Trump ayaa qayb ka ah doodda siyaasadeed ee Mareykanka ka taagan socdaalka, amniga iyo xuquuqda dadka dalka u soo haajiray. Si kastaba ha ahaatee, eedeymaha guud ee loo jeediyo bulsho dhan ma caddaynayaan in dhammaan xubnaha bulshadaasi ay ku lug leeyihiin falalka lagu eedeeyay.
Trump oo dib u soo celiyay eedeymo hore oo ku saabsan dadka Haiti-ga ah.Intii uu khudbadda jeedinayay, Trump ayaa sidoo kale ku celiyay eedeymo uu hore ugu jeediyay dadka Haiti-ga ah ee ku nool Springfield, kuwaas oo uu ku sheegay inay cunayeen xayawaanka guryaha lagu haysto.
Eedeymahan ayaa si weyn u faafay intii lagu jiray dooddii madaxtinnimada Mareykanka ee 2024-kii, waxaana xilligaas si weyn looga hadlay saxnaantooda. Warbixino iyo hadallo ka soo baxay mas’uuliyiin deegaanka ah ayaa sheegay inaan la helin caddeymo lagu xaqiijinayo sheegashooyinka ku saabsan in muhaajiriinta Haiti-ga ahi ay cunayeen xayawaanka guryaha lagu haysto.
Trump ayaa khudbaddiisa ku sheegay in dadka deggan Springfield ay dib u helayaan magaaladooda, isaga oo ammaanay tallaabooyinka uu maamulkiisu qaaday ee la xiriira xaddidaadda socdaalka iyo xaaladda sharci ee dadka Haiti-ga ah ee ku sugan Mareykanka.
Hadalladan ayaa mar kale soo nooleeyay muranka ku saabsan sida siyaasiyiinta Mareykanku uga hadlaan muhaajiriinta iyo saameynta ay hadalladaasi ku yeelan karaan bulshooyinka laga hadlayo.
Soomaalida Minnesota oo bartilmaameed u noqotay hadallada Trump.Qayb weyn oo ka mid ah khudbaddiisa ayuu Trump ku bixiyay dhaleeceynta bulshada Soomaaliyeed ee ku nool gobolka Minnesota, halkaas oo ay ku nool yihiin Soomaali badan oo dalka Mareykanka u soo haajiray.
Madaxweynaha ayaa adeegsaday erayo meel ka dhac ah oo uu ku weeraray Soomaalida, isaga oo ku tilmaamay dad garaadkoodu hooseeyo isla markaana adeegsanaya hadallo liidaya muuqaalkooda iyo xaaladdooda nololeed.
Trump ayaa muddooyinkii u dambeeyay si joogto ah u dhaliilayay bulshada Soomaaliyeed ee Minnesota, taas oo qayb ka noqotay doodaha siyaasadeed ee ku saabsan socdaalka, barnaamijyada dowladda iyo doorka ay bulshooyinka muhaajiriintu ku leeyihiin siyaasadda Mareykanka.
Dhanka kale, Soomaalida ku nool Minnesota waxay qayb ka yihiin bulshada gobolka, iyaga oo ku leh door dhinacyada ganacsiga, waxbarashada, adeegyada bulshada iyo siyaasadda. Sidaas darteed, hadallada loo jeediyo bulshada oo dhan waxay dhalin karaan dood ku saabsan takoorka, matalaadda siyaasadeed iyo ilaalinta xuquuqda muwaadiniinta iyo dadka kale ee dalka ku nool.
Hadallada Trump ayaa yimid isla maalintii, sida lagu sheegay xogta laga soo xigtay, ay saraakiisha amniga gudaha ee Mareykanku baaritaan ka sameeyeen guriga Ilhan Omar, oo ah xildhibaanad ka tirsan xisbiga Dimuqraadiga, asal ahaanna ka soo jeedda Soomaaliya, kana wakiil ah deegaan ka tirsan gobolka Minnesota.
Ilhan Omar ayaa muddo dheer ka mid ahayd siyaasiyiinta si weyn looga yaqaan Mareykanka, gaar ahaan doodaha ku saabsan socdaalka, xuquuqda muhaajiriinta iyo siyaasadda gudaha. Waxay sidoo kale ka mid tahay siyaasiyiinta uu Trump marar kala duwan si adag u dhaliilay.
Si kastaba ha ahaatee, faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan sababta baaritaanka guriga Omar loo sameeyay, hay’adda sida gaarka ah u fulisay iyo xiriirka suurtagalka ah ee uu la leeyahay hadallada Trump laguma caddeyn xogta halkan lagu soo gudbiyay. Sidaas darteed, lama habboona in labada dhacdo loo qaato kuwo si toos ah isugu xiran iyada oo aan la hayn xog xaqiijinaysa.
Khudbadda Trump ayaa qayb ka ahayd dadaalladiisa siyaasadeed ee uu ku taageerayo musharraxiinta xisbiga Jamhuuriga ka hor doorashooyinka xilliga dhexe ee Mareykanka. Madaxweynaha ayaa isu-soo-baxa uga faa’iideystay inuu taageerayaashiisa kala hadlo socdaalka, amniga iyo siyaasadaha uu doonayo in xisbigiisu ku sii xoojiyo taageerada codbixiyeyaasha.
Sida lagu sheegay xogta khudbadda, Trump ayaa si gaar ah u taageerayay Senator Jon Husted, oo wajahaya loollan siyaasadeed oo uu kula jiro siyaasiga Dimuqraadiga ah Sherrod Brown.
Arrimaha socdaalka ayaa ka mid ah qodobada ugu waaweyn ee ay ku kala aragti duwan yihiin labada xisbi ee waaweyn ee Mareykanka. Jamhuuriyiinta ayaa guud ahaan xoogga saara adkeynta xuduudaha iyo xakamaynta socdaalka sharci darrada ah, halka Dimuqraadiyiintu ay ku kala aragti duwan yihiin hababka loo maareynayo socdaalka, inkasta oo ay jiraan siyaasiyiin ka tirsan labada xisbi oo taageera tallaabooyin adag.
Trump ayaa khudbaddiisa u adeegsaday dhaleeceynta muhaajiriinta si uu u xoojiyo fariintiisa siyaasadeed, isaga oo xaaladaha Minnesota iyo Springfield u soo qaatay tusaalooyin uu ku taageerayo aragtidiisa ku saabsan socdaalka.
Waxaa muuqata in socdaalku sii ahaan doono mid ka mid ah qodobbada ugu waaweyn ee lagu loollamayo siyaasadda Mareykanka, iyadoo hadallada hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ay saameyn ku yeelan karaan aragtida bulshada ee muhaajiriinta iyo doodaha ku saabsan mustaqbalka siyaasadaha dalka.