Doha (KAAB TV) – Kaddib laba maalmood oo wadahadallo qaatay oo Doha ka socday, Xamaas waxay u magacawday Yahya Sinwar inuu noqdo madaxa guud ee cusub isagoo beddelaya Ismail Haniyeh oo lagu dilay Tehran todobaadkii hore.
Tan iyo 2017, Sinwar wuxuu u adeegay sidii hogaamiyaha kooxda gudaha marinka Gaza Hadda waxa uu noqon doonaa hogaamiyaha garabkeeda siyaasadeed.
Hoggaanka Xamaas ayaa si wada jir ah u doortay Sinwar inuu hoggaamiyo dhaqdhaqaaqa, sida uu BBC-da u sheegay sarkaal sare oo Xamaas ka tirsan.
Ku dhawaaqistan ayaa kusoo beegmeysa xili xiisada bariga dhexe ay cirka isku sii shareereyso, iyadoo Iran iyo xulafadeeda ay ku hanjabeen inay ka aargudan doonaan dilka Haniyeh oo ay ku eedeeyeen Israel. Israa’iil kama aysan hadlin.
Labadii maalmood ee uu socday Doha, shirar degdeg ah oo ay ku lug lahaayeen madaxda sare ee Xamaas ayaa meesha ka saaray fursadaha hoggaamiyaha xiga ee kooxda.
Xaalado badan ayaa laga hadlay, laakiin ugu dambeyntii, kaliya laba magac ayaa la soo bandhigay: Yahya Sinwar, iyo Mohammed Hassan Darwish, oo ah shakhsi hadhsan oo madax ka ah Golaha Shuurada Guud, oo ah hay’ad soo doorata Xafiiska Siyaasadda Xamaas.
Goluhu wuxuu si aqlabiyad ah ugu codeeyay in la doorto Sinwar, taasoo mid ka mid ah saraakiisha Xamaas uu BBC-da ku tilmaamay “farriin ka dhan ah Israa’iil”.
“Waxay dileen Haniyeh, qofka dabacsan ee u furfuran xalalka. Hadda waa inay la macaamilaan Sinwar iyo hoggaanka militariga,” ayuu yiri sarkaalka.
Kahor dhimashadiisa, Ismail Haniyeh waxa ay dublamaasiyiinta gobolku u arkayeen shaqsi dhab ah marka loo eego kuwa kale ee Xamaas – oo ah darawalka muhiimka ah ee wacyigelinta siyaasadeed ee kooxda.
Yahya Sinwar, dhanka kale, waxaa loo arkaa mid ka mid ah tirooyinka ugu xagjirsan Xamaas.
Sinwar ayaa hadda hogaanka u haysa liiska aadka loo doonayo ee Israa’iil. Hay’adaha ammaanka ee Israa’iil ayaa rumeysan inuu isagu maleegay qorsheynta iyo fulinta weerarradii 7-dii Oktoobar 2023, kaasoo ay ku dhinteen in ka badan 1,200 oo qof, 251 kalena dib loogu celiyay Qaza iyagoo afduub ahaan ah.
“Magacaabista argagixisada soo jireenka ah ee Yahya Sinwar inuu noqdo hogaamiyaha cusub ee Xamaas, oo bedelaya Ismail Haniyeh, waa sabab kale oo adag oo lagu doonayo in si degdeg ah loo tirtiro oo ururkan xun looga tirtiro wejiga dhulka,” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda Israel Katz. warbixin ku saabsan X.
“Yahya Sinwar waa argagixisa, kaasoo mas’uul ka ah weerarkii argagixiso ee ugu naxariisdarada badnaa taariikhda,” afhayeenka ciidamada difaaca Israel Rear Adm Daniel Hagari ayaa u sheegay Channel-ka wararka Sacuudiga ee Al-Carabiya.
Sinwar laguma arag meel fagaare ah tan iyo weeraradii October, waxaana la rumeysan yahay inuu ku qarinayo “10 dabaq oo dhulka hoostiisa ah” oo ku yaal Gaza, xoghayaha arrimaha dibadda ee Mareykanka Antony Blinken ayaa yiri bishii June.
Javed Ali, oo ah sarkaal hore oo ka tirsan Golaha Ammaanka Qaranka Mareykanka, ayaa BBC u sheegay in magacaabista Sinwar ay sii carqaladeyn karto xabbad joojinta iyo wadahadalka sii deynta la haystayaasha maadaama uu “aad u jilicsan yahay oo ay aad u adag tahay in lala xaajoodo”.
Sinwar waxa uu ku dhashay xerada qaxootiga Khan Younis ee Gaza sanadkii 1962kii.
Dabayaaqadii 1980-meeyadii, Sinwar waxa uu aasaasay adeegga amniga ee Xamaas ee loo yaqaan Majd, kaas oo ay ka mid yihiin waxyaabo kale oo lala beegsaday dad lagu eedeeyay in ay Falastiiniyiin la shaqaynayeen Israa’iil.
Waxa uu inta badan noloshiisa ku qaatay xabsiga Israa’iil – ka dib markii saddexaad oo la xidhay 1988 waxa lagu xukumay afar xadhig oo xabsi daa’im ah.
Si kastaba ha ahaatee, waxa uu ka mid ahaa 1,027 maxbuus oo Falastiini iyo Israa’iil Carab ah oo ay Israa’iil sii daysay sannadkii 2011-kii oo ay ku beddeshay Gilad Shalit, oo ahaa askariga Israa’iil ee ay Xamaas gacanta ku haysay muddo shan sannadood ah.
61-jirkan ayaa loo magacaabay madaxa xafiiska siyaasadda kooxda ee Marinka Gaza sannadkii 2017-kii, xilkaas oo uu ilaa hadda hayay.
Maraykanku waxa uu Sinwar ku daray liiska madow ee “argagixisada caalamiga ah”.