ADDIS ABABA (KAAB TV) -Wakiilo ka kala socday dhinacyada siyaasadda iyo bulshada rayidka ah ee ka qeyb galay kulanka loogu gogol xaarayo wada-hadallada Sudan ayaa walaac ka muujiyay Waxay ka digayaan isku dayada la dareemayo ee Tagadum oo ah isbahaysiga ciidamada madaniga ah, si ay u maamulaan geeddi-socodka siyaasadda.
Intii u dhaxaysay 10-kii ilaa 15-kii Luulyo, waxaa socday doodo ku saabsan ajendaha iyo xoogagga ka qayb-galaya wada-hadallada. Si kastaba ha ahaatee, martiqaadka AU-da ee uu u fidiyay xisbigii hore ee National Congress Party (NCP) ee taliskii Al-Bashiir, ayaa horseeday in Tagadum, Sudan People’s Liberation Movement-North (SPLM-N) ee uu hogaamiyo Abdel Aziz al-Hilu ay qaadacaan. Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Suudaan (SLM) ee garabka Abdel Wahid al-Nur.
Qaadacadaa ka dib, Guddiga Heerka Sare ee AU ee Suudaan (HLP-Sudan) waxay laashay martiqaadkii NCP. Si kastaba ha ahaatee, kooxihii qaadacay shirka hore kuma soo laaban.
Bishii Luulyo 21-keedii, wakiillo ka socday shirkii ugu horreeyay ee diyaarinta wadahadalka Suudaan iyo Suudaan ayaa warqad u diray Mohamed bin Chambas, Guddoomiyaha Guddiga Sare ee Midowga Afrika ee Suudaan (HLP-Sudan). Warqadda, oo ay aragtay Sudan Tribune, waxay muujinaysaa welwelka ku saabsan soo celinta khaladaadkii 5-tii Disembar, 2022 qaab-dhismeedka Heshiis Siyaasadeed. Is afgaranwaagii ka dhashay dhaqan gelinta qabanqaabada ciidan ee heshiiskaas ayaa aakhirkii keenay iskahorimaad joogto ah.
Warqaddu waxay xoogga saaraysaa baahida loo qabo HLP-Sudan inay “laba jibaarto dadaalka” si looga hortago guul-darrooyinka hore. Waxa ay dhaleecaysay Tagadum oo lagu eedeeyay in ay isku dayday in ay maamusho hannaanka wada hadalka. Waxay ku doodayaan in tani ay wiiqayso dadaallada caalamiga ah iyo kuwa gobolka waxayna halis gelinaysaa xasillooni darro hor leh.
Bayaanku wuxuu ku celinayaa taageeradiisa ka-qaybgalka loo dhan yahay, marka laga reebo kaliya kuwa lagu lug leeyahay dembiyada dagaal ama dembiyada ka dhanka ah aadanaha, ama kuwa si cad uga soo horjeeda ku dhawaaqida ku-meel-gaarka ah ee Dastuuriga ah ee 2019, tixraaca Xisbiga Qaranka ee Congress-ka. Ugu dambeyn, war-murtiyeedka ayaa xooga saaraya muhiimadda ay leedahay in si cadaalad ah ay uga wada qayb-galaan dhammaan kooxaha, waxaana loogu baaqayaa Midowga Afrika, IGAD iyo beesha caalamka inay ilaaliyaan dhex-dhexaadnimada iyo dhex-dhexaadnimada inta uu socdo geeddi-socodka wadahadallada.
18-kii Luulyo, Midowga Afrika (AU) ayaa ku dhawaaqay qorshayaal wada-hadallo diyaarin ah oo dheeri ah. Wadahadalladan ayaa si gaar ah uga mid noqon doona kooxaha aan ka qaybgelin wareegii hore ee wada-tashiga wada-hadallada Suudaan iyo Suudaan.
Midowga Afrika ayaa carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in loo wada dhan yahay si loo gaaro nabad waarta. Bayaanka ayaa ku booriyay “Dhammaan jilayaasha siyaasadda iyo rayidka ee Suudaan inay ka hormariyaan danaha ugu sarreeya ee dalkooda dhammaan tixgelinta kale si ay uga wada shaqeeyaan joojinta dagaalka iyo inay Suudaan dib ugu soo celiyaan xukunka dastuuriga ah, nabadda, iyo maamulka la isku raacsan yahay”.