Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika ayaa sannadihii u dambeeyay noqday meel ay si weyn ugu loollamaan dowlado badan oo gobolka iyo caalamka ah. Loollankan ayaa ku salaysan arrimo la xiriira amniga, dekedaha, ganacsiga, Badda Cas, Gacanka Cadmeed, dagaalka ka dhanka ah kooxaha hubeysan iyo saameynta siyaasadeed ee dalalka gobolka.
Warbixinno iyo falanqeynno dhowaan soo baxay ayaa muujinaya in tartanka ka dhex jira Sacuudiga, Imaaraadka, Turkiga, Masar iyo Qatar uu si gaar ah uga muuqdo Geeska Afrika, iyadoo Soomaaliya ay ku taallo meel istiraatiiji ah oo isku xirta Badda Cas iyo Badweynta Hindiya,loollanka Sacuudiga iyo Imaaraadka uu ku fiday Geeska Afrika, halka dalal badan oo Afrika ah ay isku dayayaan inay ka fogaadaan inay si cad dhinac uga raacaan labada dhinac.
Itoobiya ayaa iyaduna qayb muhiim ah ka noqotay loollankan sababo la xiriira rabitaanka ay muddo dheer ka qabtay helitaanka marin badeed. Arrintaas waxay si toos ah u taabanaysaa Soomaaliya, gaar ahaan muranka ku saabsan madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya iyo xiriirrada Itoobiya ay la leedahay Somaliland. Isla waqtigaas, Masar waxay si weyn u danaynaysaa amniga Badda Cas iyo arrimaha Itoobiya, gaar ahaan muranka biyaha Nile-ka iyo Damka Renaissance-ka.
Turkiga ayaa isna Soomaaliya ku leh xiriir siyaasadeed, dhaqaale iyo mid amni oo xooggan, waxaana Ankara muddo ka shaqaynaysay sidii ay u kordhin lahayd saameynteeda Geeska Afrika. Masar, Sacuudiga, Qatar iyo Turkiga ayaa sidoo kale danaynaya in Soomaaliya aysan noqon meel ay quwad kale si gaar ah ugu xoog yeelato. Warbixinno falanqeyn ah ayaa tilmaamaya in dalalkan ay xiriirkooda Soomaaliya u arkaan qayb ka mid ah tartanka ballaaran ee ka socda Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.
Imaaraadka Carabta ayaa isna muddo dheer xiriirro dhaqaale iyo amni la lahaa meelo kala duwan oo Soomaaliya ka tirsan iyo guud ahaan Geeska Afrika. Arrimaha dekedaha Berbera, Boosaaso iyo marinnada ganacsiga ayaa ka dhigay Soomaaliya iyo dhulalka ku hareeraysan meel muhiim u ah siyaasadda Imaaraadka ee gobolka. Tartanka dekedaha iyo saldhigyada milatari ayaa qayb ka ah loollanka weyn ee ka socda Badda Cas.
Dhinaca kale, Mareykanka wuxuu Soomaaliya ku leeyahay dano amni oo la xiriira dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish, iyo ilaalinta amniga Gacanka Cadmeed iyo marinnada ganacsiga caalamiga ah. Sidaas darteed, joogitaanka iyo hawlgallada Mareykanka ee gobolka ma aha oo keliya arrin Soomaaliya gudaha ah, balse waxay qayb ka yihiin siyaasadda Washington ee la xiriirta amniga Badda Cas iyo Geeska Afrika.
Israel-na waxay si isa soo taraysa uga dhex muuqataa loollanka cusub ee gobolka, gaar ahaan arrimaha Somaliland, Badda Cas iyo xiriirka ay la leedahay dalal ay ka mid yihiin Itoobiya. Tani waxay keentay in Soomaaliya ay si gaar ah uga digtoonaato isbeddellada siyaasadeed ee ka dhacaya dhinaca waqooyi ee dalka iyo xiriirrada cusub ee ka samaysmaya Badda Cas.
Eritrea ayaa iyaduna muhiimad gaar ah ku leh xaaladdan, maadaama ay leedahay xeeb dheer oo ku taalla Badda Cas, ayna ku dhowdahay marin-biyoodka Bab al-Mandab. Meesha ay juqraafi ahaan kaga taallo gobolka ayaa ka dhigaysa dal muhiim u ah cid kasta oo doonaysa inay saameyn ku yeelato Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed. Falanqeynno cusub ayaa tilmaamaya in isbeddellada xiriirka Mareykanka iyo Eritrea ay qayb ka noqon karaan dib-u-habaynta awoodda ee ka socota gobolka.
Qatar ayaa iyaduna weli ka mid ah dalalka danaynaya Soomaaliya iyo Geeska Afrika, iyadoo xiriir siyaasadeed iyo dhaqaale la leh Soomaaliya. Tartankii hore ee u dhexeeyay Qatar iyo xulafada Sacuudiga iyo Imaaraadka ayaa mar hore saameyn ugu yeeshay siyaasadda Soomaaliya, waxaana loollankaas uu qayb ka ahaa sababihii Geeska Afrika loogu arkay goob ay ku tartamaan quwadaha Khaliijka.
Waxaa muhiim ah in la kala saaro laba arrimood. Ma jiraan caddeymo ku filan oo muujinaya in dhammaan dowladahan ay si toos ah dagaal uga wadaan gudaha Soomaaliya ama ay Soomaaliya u beddeleen goob dagaal oo ay iyagu wakiillo ku dagaallamaan. Waxa si cad loo arki karo ayaa ah in danahooda siyaasadeed, dhaqaale, amni iyo istiraatiiji ay ku sii badanayaan Soomaaliya iyo Geeska Afrika.
Arrinta ugu weyn ee Soomaaliya hortaalla ayaa ah sidii ay uga ilaalin lahayd loollankaas inuu sii qoto dheereeyo khilaafaadka gudaha dalka. Haddii dowladaha shisheeye ay si kala duwan ula safanayaan dhinacyada siyaasadda Soomaaliya, maamullada federaalka iyo dowladda dhexe, waxaa suuragal ah in khilaafaadka gudaha ay yeeshaan dhinac caalami ah oo ka dhiga xalintooda mid aad u adag.
Soomaaliya waxay hadda ku jirtaa meel istiraatiiji ah oo aad muhiim u ah. Dhinac waxaa ka jira dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish, dhinaca kale waxaa taagan muranka siyaasadeed ee dowladda federaalka iyo maamullada, halka dhinaca saddexaad ay jiraan loollanka dekedaha, Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo marinno ganacsi oo caalami ah.
Sidaas darteed, su’aasha ugu weyn ma aha oo keliya cidda Soomaaliya taageeraysa, balse waxay tahay sida Soomaaliya uga faa’iidaysan karto tartankaas iyada oo aan loo oggolaan in dalka uu noqdo goob ay quwadaha shisheeye ku kala riixtaan dano iska soo horjeeda.
Haddii loollanka gobolka uu sii xoogaysto, Soomaaliya waxay yeelan kartaa muhiimad ka weyn tii hore, maadaama xeebteeda dheer, dekedaha, Gacanka Cadmeed iyo goobta ay kaga taallo marin-biyoodka Badda Cas ay dalka siinayaan qiime istiraatiiji ah oo weyn.
Laakiin fursaddaas waxay sidoo kale wadataa khatar. Haddii aan la helin siyaasad mideysan oo qaran, loollanka dibadda wuxuu si fudud ugu dhex milmi karaa khilaafaadka gudaha Soomaaliya, taas oo keeni karta in muranno siyaasadeed, amni iyo dhaqaale ay yeeshaan taageero iyo cadaadis dibadeed.
Soomaaliya sidaas darteed waxay wajahaysaa xaalad cusub oo u baahan diblomaasiyad taxaddar leh, midnimada siyaasadeed iyo in danaha qaranka laga hormariyo tartanka quwadaha kale. Geeska Afrika maanta ma aha oo keliya goob ay ka socdaan colaado gudaha ah, balse wuxuu noqday meel ay ku kulmaan danaha Badda Cas, Khaliijka, Itoobiya, Masar, Turkiga, Mareykanka, Israel iyo dalal kale oo doonaya inay saameyn ku yeeshaan mustaqbalka gobolka.

