Bangladesh (KAAB TV) – Ra’iisul wasaarihii Bangladesh Sheikh Hasina ayaa is casishay oo dalkeeda ka tagtay sida uu xaqiijiyay madaxa ciidamada iyadoo ay jiraan rabshadihii ugu xumaa tan iyo dhalashadii Koonfur Aasiya in ka badan 50 sano ka hor.
Warbixin kooban oo uu siiyay warfidiyeenada ayuu taliyaha ciidamada Gen Waker-Uz-Zaman ku dhawaaqay in uu la wareegayo waxa uu ugu yeeray “waqti xasaasi ah oo dalkeena” uuna soo dhisi doono dowlad ku meel gaar ah.
“Hadda waxaan qaadayaa mas’uuliyadda, waxaana u tagi doonaa madaxweynaha oo aan weydiisan doonaa inuu soo dhiso xukuumad ku-meel-gaar ah oo dalka hogaamisa inta lagu guda jiro.”
Hasina, oo 76 jir ah, oo Bangladesh ka talinaysay tan iyo sannadkii 2009, ayaa dalkeeda uga baxsatay diyaarad helikobter ah, sida ilo ku dhow dhow hoggaamiyahan u sheegay wakaaladda wararka ee AFP wax yar ka dib markii mudaaharaadayaashu ay xoog ku galeen qasrigeeda oo ku yaalla caasimadda Dhaka.
Dabaal dagyo ayaa ka dhex dhacay dadweynihii ku sugnaa waddooyinka magaalada Dhaka maalin kale oo mudaaharaadyo ah.
Internetka ayaa la jaray saacado badan oo habeenimo ah, waxaana dadka deegaanka ay u sheegeen Guardian duulaanka iyo rasaasta, xitaa meelaha ugu dhaqaalaha badan, ka hor inta uusan mudaaharaad ballaaran oo la qorsheeyay uu baaqday Isniintii.
Xukuumadda Hasina waxaa lagu eedeeyay kooxaha xuquuqul insaanka inay si khaldan u adeegsatay hay’adaha dawladda si ay u xajiso awoodda oo ay meesha uga saarto mucaaradnimada, oo ay ku jirto dilka sharci-darrada ah ee dadka u dhaqdhaqaaqa mucaaradka.
Mudaaharaadyadii ugu dambeeyay ee ay ardaydu hogaaminayeen ayaa ka bilaabmay nidaam kooto ah oo ay ku sheegeen in si aan loo kala sooc lahayn loogu qoondeeyay shaqooyinka dawladda faracii halgamayaashii xorriyadda ee dagaalkii xornimada 1971-kii.
Tallaabooyinka adag ee ay dawladdu ku hayso mudaaharaadyada ayaa horseeday in boqolaal qof ay ku dhintaan, kuwaas oo sii socday inkasta oo maxkamadda sare ay laashay sharciga kootada. Wakaaladda Faransiiska-Presse ayaa sheegtay in Axaddii ay dhinteen 94 qof.
Mudaaharaadyadu way sii xumaadeen in kasta oo qorshaha ay hoos u dhigtay maxkamadda sare ee Bangladesh. Dhaqdhaqaaqa ka-hortagga dowladda ayaa soo jiitay dad ka kala yimid guud ahaan bulshada ku nool dalka Koonfurta Aasiya oo gaaraya 170 milyan oo qof, oo ay ku jiraan jilayaal, fannaaniin iyo heesaa.
Intii lagu guda jiray warbixin kooban oo ka dhacday xarunta ciidamada, Zaman ayaa ballan qaaday in baaritaan lagu sameyn doono dhimashada.
Bandow ayaa la soo rogay Isniintii waxaana la xiray xafiisyo iyo warshado balse dibadbaxayaasha ayaa weli waddooyinka isugu soo baxay. Kanaalka TV-ga Bangladesh ayaa soo bandhigay mudaaharaadyo aad u faraxsan oo qoob-ka-ciyaaraya oo ku heesaya goobaha Dhaka oo dhan.
Mid ka mid ah mudaaharaadayaasha ayaa u soo diray Guardian muuqaal dad badan oo mudaaharaadaya oo ku qeylinaya dabaaldega, qaarkoodna waxay lulayeen calanka Bangladesh, meel u dhow Shahbagh, halkaasoo mudaaharaadayaashu ay qorsheynayeen inay isugu soo baxaan.
“Waxaan dareemayaa inaan adduunkan ka maqanahay, hadda waxaan ku cayaareynaa waddooyinka,” ayay tiri. “Dadku waa dabaaldegayaan, heesayaan, qoob-ka-cayaarayaan. Weligay ma arag tan oohin fara badan. Dadku isku mar waa dhoola cadeynayaan oo ooyayaan.”