Wuxuu tusaale ahaan sheegay in qof uusan isku mar jeebkiisa ku wada hayn karin waxyaabo iska soo horjeeda, sida dooli iyo bisad ama mas iyo abeeso.

Tusaalahan ayuu xildhibaanku uga jeeday xiriirrada iyo siyaasadaha kala duwan ee Soomaaliya ay la leedahay dalalka gobolka iyo kuwa caalamka, isagoo sheegay in loo baahan yahay siyaasad cad oo ku dhisan danaha qaranka.

“Waxaan rabnaa in dalkaan uu helo siyaasad deggan oo mustaqbal leh,” ayuu yiri Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow.

Xildhibaanka ayaa sidoo kale tusaale u soo qaatay khilaafaadka ka jira Geeska Afrika iyo Waqooyiga Afrika, isagoo sheegay in dalal badan ay leeyihiin arrimo siyaasadeed iyo amni oo xasaasi ah oo ay si toos ah isaga hor yimaadaan.

Wuxuu soo hadal qaaday xiriirka Itoobiya iyo dalalka deriska la ah, gaar ahaan Eritrea, Sudan iyo Masar, isagoo tilmaamay in dalalkaasi ay leeyihiin khilaafaadyo la xiriira arrimo amni, xuduud, siyaasadeed iyo biyaha webiga Nile.

Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow ayaa sheegay in Soomaaliya aysan faa’iido badan ka helayn in ay si aan caddeyn lahayn ugu dhex milanto khilaafaadka u dhexeeya dalalkaasi.

Wuxuu sidoo kale su’aal ka keenay waxa shacabka Soomaaliyeed uga faa’iidayaan siyaasadaha dibadda ee aan lahayn jihayn cad, isagoo ku baaqay in marka hore la eego danaha shacabka iyo xasilloonida dalka.

“Mucaarad iyo muxaafad waad yeelan kartaa”Xildhibaan Jeesow ayaa sheegay in xiriirka caalamiga ah uu yahay mid ku dhisan dano iyo siyaasad cad, isla markaana Soomaaliya ay yeelan karto dalal ay si dhow u wada shaqeeyaan iyo dalal ay ku kala aragti duwan yihiin.

Wuxuu sheegay in waddamada caalamka qaarkood ay Soomaaliya ku yaqaanaan siyaasad gaar ah, balse ay muhiim tahay in dowladda Soomaaliyeed ay yeelato siyaasad qaran oo cad oo aan ku xirnayn isbeddellada siyaasadeed ee dalalka kale.

Sida uu sheegay, Soomaaliya waxay yeelan kartaa dalal ay isku aragti yihiin iyo kuwo ay ku kala aragti duwan yihiin, balse waxa muhiimka ah ay tahay in xiriirradaas lagu saleeyo danta Soomaaliya.

Itoobiya iyo Soomaaliya,Jeesow ayaa sidoo kale ka hadlay xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya, gaar ahaan kadib dhaleeceyn ay dowladda Itoobiya u jeedisay Xasan Sheekh Maxamuud, kaddib booqashadii uu ku tegay Masar.

Xildhibaanka ayaa sheegay in Soomaaliya ay muhiim u tahay inay si wanaagsan ula macaamisho dhammaan dalalka deriska la ah, gaar ahaan Itoobiya, Jabuuti iyo Kenya oo Soomaaliya ay xuduud la wadaagto.

“Dowladaha deriska nala ah Itoobiya, Jabuuti iyo Kenya, inta xadka aan wadaagno, in xiriirkooda la wanaajiyo ayaa xaq ah; in xiriirkooda la xumeeyo oo laga tallaabsado anigu xal uma arko,” ayuu yiri Jeesow.

Wuxuu sheegay in Soomaaliya ay u baahan tahay xiriir wanaagsan oo ay la yeelato dalalka deriska ah, iyadoo aan loo eegin khilaafaadka siyaasadeed ee mararka qaar soo kala dhex gala dowladaha.

Xildhibaanka ayaa ugu ku baaqay in Soomaaliya yeelato siyaasad dibadeed oo cad, deggan oo ku dhisan danta qaranka.

Wuxuu sheegay in Soomaaliya aysan awoodin inay mar kasta raacdo siyaasadda dal kale ama ay si aan qorsheysnayn uga dhex muuqato khilaafaadka dalalka gobolka.

Sida uu sheegay, dowladda Federaalka Soomaaliya waa inay mudnaanta koowaad siisaa shacabka, amniga dalka, xasilloonida siyaasadeed iyo xiriir wanaagsan oo ay la yeelato waddamada deriska ah iyo beesha caalamka.

Hadallada Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow ayaa kusoo beegmaya xilli Soomaaliya ay ka jiraan doodo siyaasadeed oo xooggan oo ku saabsan jihada siyaasadda dalka, xiriirka dowladda Federaalka iyo maamul-goboleedyada, iyo sidoo kale siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya iyo xiriirka ay la leedahay dalalka gobolka.

Xildhibaanka ayaa ku celceliyay in xal waara lagu gaari karo oo keliya siyaasad deggan, wada-hadal iyo in la hormariyo danta shacabka Soomaaliyeed iyo midnimada dalka.

The post Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow “Dooli iyo bisad hal jeeb laguma wada hayn karo” appeared first on Kaab TV.

Arrintan ayaa walaac ku abuurtay shacabka ku nool magaalada, iyadoo cabashooyin laga soo sheegayo falal amni-darro iyo dhaq-dhaqaaqyo ay mas’uuliyiinta ammaanku sheegeen inay khatar ku noqon karaan xasilloonida magaalada.

Taliyaha Booliska Hirshabeelle, Xasan Dhicisow Xasan, oo maanta shir jaraa’id qabtay Magaalada jowhay , ayaa si gaar ah uga hadlay xaaladda amni ee magaalada Jowhar iyo tallaabooyinka ay hay’adaha ammaanku ka qaadanayaan kooxaha loo aaneynayo falalkaasi.

Taliyaha ayaa sheegay in ciidamada ammaanka ay dareemayaan in qaar ka mid ah falalka ay geysanayaan kooxaha loo yaqaan Ciyaal Weero ay leeyihiin astaamo uu ku tilmaamay kuwo horey looga bartay Al-Shabaab.

“Waxaan ku arkeynaa Ciyaal Weerada falalkii Al-Shabaab ay ku dhaqmi jireen,” ayuu yiri taliyaha Booliska Hirshabeelle, isagoo intaas ku daray in ciidamada ammaanku ay dareemayaan in kooxahaasi ay xiriir la yeelan karaan Al-Shabaab ama laga soo adeejiyay meelo ay kooxdu saameyn ku leedahay.

Si kastaba ha ahaatee, hadalka taliyaha ayaa ah eedeyn iyo tuhun ay ciidamada ammaanku sheegeen inay baarayaan, mana jirto faahfaahin rasmi ah oo uu bixiyay oo caddeynaysa xiriir toos ah oo u dhexeeya dhammaan dhalinyarada loo yaqaan Ciyaal Weero iyo Al-Shabaab.

Taliyaha Booliska Hirshabeelle ayaa digniin adag u diray waalidiinta dhalay dhalinyarada lagu eedeynayo falalka amni-darrada ah.

Wuxuu sheegay in ciidamada ammaanku ay hayaan xog iyo liis ay ku qoran yihiin magacyada dad ay tuhunsan yihiin inay ku lug leeyihiin falalka amni-darrada ah ee magaalada ka dhacaya.

Taliyaha ayaa sheegay in ciidamada ammaanku ay tallaabo ka qaadi doonaan dadka lagu tuhunsan yahay falalkaasi, meel kasta oo ay joogaan, isagoo tilmaamay in haddii qaar ka mid ah dadkaasi u baxsadaan Muqdisho ama deegaano kale, la raadin doono lana soo qaban doono.

“Liis dheer ayaa ii qoran, waan haynaa liiskooda,” ayuu yiri taliyaha, isagoo sheegay in ciidamada ammaanku ay xog ka hayaan dadka ay tuhunsan yihiin.

Taliyaha ayaa sheegay in hay’adaha ammaanka ay go’aan ka gaareen sidii wax looga qaban lahaa xaaladda, isla markaana ciidamada loo faray inay qaadaan tallaabooyin ka dhan ah falalka amni-darrada ah.

Wuxuu sheegay in tallaabada ay ciidamada qaadi doonaan ay noqon doonto mid sharci ah, iyadoo dadka lagu soo eedeeyo falalka dambiyada loo marin doono waddooyinka sharciga iyo maxkamadaha.

“Waan la dagaallameynaa, waan ka hortageynaa, waana maxkamadeyneynaa,” ayuu yiri Xasan Dhicisow Xasan.

Hadalka taliyaha ayaa muujinaya in maamulka Hirshabeelle uu doonayo inuu si adag uga jawaabo falalka amni-darrada ah ee ka jira Jowhar, gaar ahaan kuwa ay ciidamada ammaanku ku eedeynayaan kooxaha dhalinyarada ah.

Magaalada Jowhar ayaa ah xarunta maamulka Hirshabeelle, waxaana magaalada muhiim u ah amni iyo xasillooni joogto ah, maadaama ay tahay xarunta ugu weyn ee maamulka iyo goob ay ku yaallaan xarumo dowladeed iyo kuwo amni.

Kororka falalka ay bulshada ku tilmaamayso kuwo ay geysanayaan “Ciyaal Weero” ayaa sare u qaaday walaaca dadka deegaanka, kuwaas oo doonaya in ciidamada ammaanku si degdeg ah uga jawaabaan xaaladda.

Dadka deegaanka ayaa sidoo kale ka cabsi qaba in haddii aan si dhaqso ah wax looga qaban falalka dhalinyarada qaarkood, ay xaaladdu isku beddeli karto dhibaato amni oo ballaaran oo saameysa ganacsiga, isu-socodka iyo nolosha caadiga ah ee shacabka.

Maamulka Hirshabeelle ayaa muddooyinkii dambe xoogga saarayay adkeynta amniga magaalada Jowhar, iyadoo ciidamada ammaanka ay kordhinayaan howlgallada iyo la socodka dhaq-dhaqaaqyada looga shakisan yahay inay khatar ku yihiin shacabka.

Hadallada kasoo baxay Taliyaha Booliska Hirshabeelle ayaa sidoo kale muujinaya in hay’adaha ammaanku ay doonayaan inay kala saaraan dhalinyarada caadiga ah iyo dadka lagu tuhunsan yahay inay ku lug leeyihiin falal dambiyeed ama kooxo hubeysan.

Arrintan ayaa muhiim u ah xasilinta magaalada, maadaama ay tahay in tallaabo kasta oo amni loo qaadayo lagu saleeyo caddeymo, baaritaan iyo sharciga, si looga fogaado in dhalinyaro aan wax lug ah ku lahayn falalka dambiyada lagu sameeyo eedeyn ama tallaabo aan sharci ahayn.

Taliyaha Booliska Hirshabeelle ayaa sheegay in go’aanka ay qaateen hay’adaha ammaanka uu yahay in si adag looga hortago falalka amni-darrada ah, isla markaana dadka lagu helo dambiyada loo gudbin doono maxkamadaha.

Waxaa hadda la sugayaa tallaabooyinka ay ciidamada ammaanku ka qaadaan magaalada Jowhar iyo haddii ay soo baxaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan dadka lagu tuhunsan yahay falalka amni-darrada iyo xiriirka uu taliyuhu sheegay inay la yeelan karaan Al-Shabaab.

Dhanka kale, shacabka Jowhar ayaa laga sugayaa inay la shaqeeyaan ciidamada ammaanka, ayna soo gudbiyaan xog kasta oo la xiriirta falal khatar gelin kara amniga magaalada, iyadoo masuuliyadda ugu weyn ee ilaalinta amniga iyo dhowrista sharciga ay saaran tahay hay’adaha dowladda.

The post Amniga Jowhar oo walaac laga muujiyay kadib kororka falalka ay geysanayaan kooxaha loo yaqaan Ciyaal Weero appeared first on Kaab TV.

Guddoomiyaha ayaa sheegay in xaaladda Doolow iyo guud ahaan Gobolka Gedo ay u baahan tahay wada-shaqeyn iyo taxaddar, xilli gobolka ay ka jiraan khilaafaadyo siyaasadeed iyo dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo iska soo horjeeda.

Maxamed Xuseen Cabdi ayaa sidoo kale sheegay in inta laga helayo dowlad Soomaaliyeed oo awood buuxda u leh inay la wareegto arrimaha dalka, ay maamulkiisu tixgelin doonaan iskaashiga iyo xiriirka ay la leeyihiin ciidamada Itoobiya ee ku sugan deegaanka.

Wuxuu ciidamada Itoobiya ku ammaanay wada-shaqeynta ay la leeyihiin ciidamada deegaanka, isagoo ciidamada ammaanka ugu baaqay inay ixtiraamaan oo ay ilaaliyaan xiriirka wanaagsan ee labada ciidan.

Guddoomiyaha ayaa xusay in ciidamada Itoobiya ay muddo dheer ku sugnaayeen Soomaaliya, gaar ahaan deegaannada xuduudka ah, isla markaana uu sheegay in joogitaankooda uu la xiriiray arrimaha amniga iyo xasilloonida gobolka.

Hadalka Guddoomiyaha Doolow ayaa kusoo beegmaya xilli Gobolka Gedo ay ka taagan tahay xiisad siyaasadeed iyo mid amni, iyadoo deegaano ka tirsan gobolka ay ku sugan yihiin ciidamo kala duwan oo ay ku jiraan ciidamada Dowladda Federaalka iyo kuwa Daraawiishta Jubbaland.

Xaaladda Gedo ayaa muddooyinkii dambe ahayd mid xasaasi ah, waxaana dhinacyada siyaasadda iyo maamulka deegaanka ay isku hayaan arrimo la xiriira maamulka, amniga iyo cidda awoodda ku leh gobolka. :::

The post Guddoomiyaha Doolow oo ka hadlay xaaladda amniga iyo siyaasadda Gedo appeared first on Kaab TV.

Marka laga eego qaab-dhismeedka sharci ee Soomaaliya, arrintan waa in lagu qiimeeyaa saddex qodob oo isku xiran: xorriyadda hadalka, xorriyadda warbaahinta iyo awoodda dowladda ee xaddididda xuquuqdaas marka ay jirto sabab sharci ah. Qodobka 18 ee Dastuurkii Ku-meelgaarka ahaa wuxuu si cad u ilaalinayay xorriyadda hadalka iyo xorriyadda warbaahinta, oo ay ku jiraan warbaahinta elektaroonigga ah iyo kuwa internetka. Qodobku wuxuu sidoo kale ilaalinayay xaqa qofku u leeyahay inuu helo oo gudbiyo xog, fikrado iyo aragtiyo.

Waxaa muhiim ah in la ogaado in Soomaaliya ay 2026 qaadatay dastuur federaal oo cusub, sidaas darteed qiimeynta sharciyeed ee maanta waa in lagu saleeyaa qoraalka dastuurka hadda jira iyo sharciyada hoos yimaada, halkii si toos ah loogu tiirsanaan lahaa Dastuurkii Ku-meelgaarka ahaa. Dowladda Soomaaliya waxay sheegtay in dastuurka cusub Baarlamaanka ansixiyay 4 Maarso 2026, Madaxweynaha uu saxiixayna 8 Maarso 2026. Sidaas awgeed, qodobada saxda ah ee dastuurka cusub waa in loo eegaa marka la go’aaminayo xadka awoodda dowladda iyo xuquuqda warbaahinta.

Si kastaba, mabda’a guud ee xorriyadda hadalka iyo warbaahinta waa mid si weyn uga dhex muuqday nidaamka dastuuriga ah ee Soomaaliya, waxaana hay’adaha Qaramada Midoobay horey u caddeeyeen in xorriyadda warbaahintu tahay qayb muhiim ah oo ka mid ah xaqa xorriyadda hadalka.

Baahinta tooska ahi waa hab ay warbaahintu ku gudbiso dhacdo ama xog iyadoo dhacdadu socoto. Telefishanka, idaacadda iyo baraha internetka ayaa dhammaantood adeegsan kara habkan.

Sidaa darteed, su’aasha sharciyeed ma aha oo keliya in “live” la oggol yahay iyo in kale. Su’aashu waxay tahay haddii dowladda ay leedahay sharci cad oo awood u siinaya inay warbaahinta ka hor istaagto baahinta dhacdo gaar ah.

Haddii munaasabaddu tahay mid dadweyne oo aan lagu dhawaaqin inay tahay xog qarsoodi ah ama ay jirto sabab kale oo sharci ah oo xaddideysa baahinta, warbaahintu waxay leedahay dood xooggan oo ku saabsan xaqeeda ah inay bulshada u gudbiso waxa dhacaya.

Laakiin taasi macnaheedu ma aha in warbaahintu leedahay xaq aan xad lahayn. Waxaa jiri kara xaalado ay sharci ahaan muhiim u noqon karto in xog gaar ah dib loo dhigo ama aan la baahin, gaar ahaan haddii ay ku lug leedahay sir dowladeed, hawlgal amni oo socda ama xog si cad sharcigu u ilaaliyo.

Madaxdu ma joojin karaan ba leh? Ma jiraa xeer ama sharci si cad u taageeraya? Xannibaaddu ma ku kooban tahay dhacdadaahinta?
Haddii madax ama hay’ad dowladeed ay tiraahdo “warbaahinta live ma baahin karto”, waxa ugu horreeya ee la weydiinayo waa sababta iyo saldhigga sharci.

Amarka ma wuxuu ka yimid hay’ad awood sharciyeed leh? Ma jiraa xeer ama sharci si cad u taageeraya? Xannibaaddu ma ku kooban tahay dhacdada ama xogta khatarta ah, mise dhammaan warbaahinta ayaa laga mamnuucay?

Su’aalahan ayaa muhiim ah, sababtoo ah awood dowladeed iyo awood sharciyeed isku mid ma aha. Masuul dowladeed wuxuu yeelan karaa xil iyo awood maamul, laakiin awooddaas waa inay ku ekaataa xadka sharciga.

Dowladdu waxay xaq u leedahay inay ilaaliso amniga qaranka iyo xogta sirta ah, laakiin marka ay xaddidayso xorriyad aasaasi ah waa in ay jirtaa sabab sharciyeed inay waafaqaan shuruudaha adag ee sharciga xuquuqda aadanaha, isla markaana aan diidmada dowladda lafteeda loo qaadan karin sabab lagu ciqaabo qofka ama warbaahinta. oo la fahmi karo.

Hay’adaha Qaramada Midoobay ayaa horey u sheegay in xaddidaadaha xorriyadda hadalka ay tahay inay waafaqaan shuruudaha adag ee sharciga xuquuqda aadanaha, isla markaana aan diidmada dowladda lafteeda loo qaadan karin sabab lagu ciqaabo qofka ama warbaahinta.
Goorma ayay arrintu noqon kartaa faafreeb?Ereyga “faafreeb” waa in si taxaddar leh loo isticmaalaa, sababtoo ah xannibaad kasta oo warbaahinta lagu sameeyo si toos ah faafreeb uma aha.

Haddii dowladda ay mamnuucdo in la baahiyo xog militari oo sir ah, tusaale ahaan, taasi waxay yeelan kartaa saldhig sharci haddii sharcigu og waxa ka dhacaya ay noqon karaan kuwo dowladda ku keena dhaleeceyn ama su’aalo adag haddii hay’ad dowladeed ay warbaahinta qaar u oggolaato baahinta tooska ah halka kuwa kale laga mamnuuco iyadoo aan la hayn shuruudo cad oo qof walba lagu dabaqayo, waxaa iman kara su’aalo ku saabsangol yahay.

Laakiin haddii warbaahin laga joojiyo baahinta munaasabad dadweyne sababta oo keliya ah in waxa ka dhacaya ay noqon karaan kuwo dowladda ku keena dhaleeceyn ama su’aalo adag, arrintaasi waxay dhalin kartaa walaac ku saabsan faragelin lagu sameeyay xorriyadda warbaahinta.

Sidoo kale, haddii hay’ad dowladeed ay warbaahinta qaar u oggolaato baahinta tooska ah halka kuwa kale laga mamnuuco iyadoo aan la hayn shuruudo cad oo qof walba lagu dabaqayo, waxaa iman kara su’aalo ku saabsan sinaanta iyo madax-bannaanida warbaahinta.

Sidaas darteed, waxaa muhiim ah in la kala saaro xannibaad sharci ah oo gaar ah iyo xannibaad aan sharci ahaan caddayn oo warbaahinta lagu cabsi gelinayo ama lagu aamusinayo.

Maxay warbaahinta Soomaaliyeed xaq u leedahay?Warbaahinta waxay xaq u leedahay inay bulshada siiso xogta ay danaynayso, gaar ahaan marka ay ka hadlayso arrimo dadweyne.

Warbaahintu waxay sidoo kale xaq u leedahay inay su’aalo weydiiso dowladda, baarlamaanka, madaxda maamul-goboleedyada iyo hay’adaha kale.

Dowladdu ma laha xuquuq gaar ah oo ay ku go’aamiso in wararka wanaagsan oo keliya la baahin karo. Shaqada warbaahinta madax-bannaan waa inay soo gudbiso xogta, iyadoo sidoo kale laga doonayo inay ilaaliso sax war aan la xaqiijin, eedeyn aan caddayn lahayn ama xog dhaawici karta xuquuqda dadkanaanta, anshaxa iyo sharciga.

Qaramada Midoobay waxay horey u xustay in nidaamka Soomaaliya uu aqoonsanayo xorriyadda warbaahinta, isla markaana wax-ka-beddelkii sharciga warbaahinta uu dhisay Golaha Saxaafadda oo loo xilsaaray arrimaha anshaxa iyo anshax-marinta. Sharcigaas wuxuu sidoo kale mamnuucay monopoly-ga dowladda ee baahinta dadweynaha.

Maxaa la gudboon warbaahinta?Warbaahinta Soomaaliyeed marka ay wajahdo amar lagu joojinayo baahinta tooska ah waa inay marka hore dalbataa sababta rasmiga ah.

Haddii loo sheego in arrintu tahay amni, waa in la caddeeyo waxa amniga khatar gelinaya. Haddii loo sheego in sharcigu mamnuucayo, warbaahintu waxay xaq u leedahay inay ogaato qodobka sharciga ee arrintaas saldhigga u ah.

Warbaahinta sidoo kale waa inay ilaalisaa xirfadda saxaafadda. Baahinta tooska ahi ma siinayso wariyaha fasax uu ku faafiyo war aan la xaqiijin, eedeyn aan caddayn lahayn ama xog dhaawici karta xuquuqda dadka kale.

Waxaa sidaas darteed muhiim ah in warbaahintu difaacdo xorriyaddeeda iyadoo isla waqtigaas muujinaysa masuuliyad xirfadeed.

Xaaladda hadda jirta maxay ka dhigan tahay?Dooddan waxay ku soo beegmaysaa xaalad ay xorriyadda warbaahinta Soomaaliya weli wajahdo caqabado. Human Rights Watch waxay warbixinteeda 2026 ku sheegtay in mas’uuliyiinta federaalka iyo kuwa maamul-goboleedyadu ay sii wadeen inay cabsi geliyaan, xiraan ama dacweeyaan saxafiyiin iyo shaqaalaha warbaahinta, gaar ahaan marka ay wararku la xiriiraan arrimaha amniga.

Xogtan waxay muujinaysaa in doodda ku saabsan baahinta tooska ahi aysan ahayn arrin farsamo oo keliya; waxay qayb ka tahay doodda ballaaran ee ku saabsan sida Soomaaliya u xaddido baahin toos ah. Tusaale ahaan, munaasabaddu waxay yeelan kartaa qayb ilaalin karto xorriyadda warbaahinta iyadoo sidoo kale ilaalinaysa amniga qaranka.

Haddii ay jiraan khaladaad ay warbaahintu sameyso, waxaa habboon in loo maro habraacyada sharciga iyo hay’adaha ku shaqada leh halkii si aan loo eego si uu u suurtageliyo in warbaahintu si madax-bannaan u shaqeyso iyadoo aan laga ba caddayn lahayn loo xiri lahaa ama loo cabsi gelin lahaa saxafiyiinta.

UN-ka ayaa horey ugu baaqay Soomaaliya in sharciga warbaahinta dib loo eego si uu u suurtageliyo in warbaahintu si madax-bannaan u shaqeyso iyadoo aan laga baqayn ciqaab ama aargoosi.

Waxaa sidoo kale muhiim ah in warbaahintu yeelato waddo sharci ah oo ay uga dacwoon karto haddiiado, maxkamad ama hay’ad sharci oo madax-bannaan ayaa noqon karta meesha lagu go’aamiyo in xanniba ahaantii ku saabsan tahay su’aal ka weyn “live ma la oggol yahay?” Waxay ku saabsan tahayarcigu sidaas oggol yahay. Warbaahintuna waxay leedahay waajibaad ah inay si masuuliyad leh loo diido baahin ay u aragto inay xaq u leedahay.

The post Warbaahinta Soomaaliya iyo baahinta tooska ah: Dastuurku muxuu ka qabaa, xaggee ayay xadka sharciyeed maraysaa? appeared first on Kaab TV.

Wararkii ugu dambeeyay ee ka soo baxay Türkiye ayaa muujinaya in xarunta laga dhisayo Soomaaliya aysan ku ekaan doonin adeeg ay Türkiye u isticmaasho barnaamijkeeda hawada sare. Qorshaha Ankara ayaa ah in mustaqbalka xarunta loo furo shirkado, dalal iyo khubaro caalami ah oo doonaya inay dayax-gacmeedyo ka diraan Soomaaliya. Taasi waxay xarunta ka beddeli kartaa goob qaran oo keliya, una horseedi kartaa inay noqoto xarun caalami ah oo adeegyo hawada sare bixisa.

Soomaaliya waxay ku dhowdahay dhulbaraha, taas oo muhiimad weyn u leh hawada sare. Marka gantaal laga diro meel u dhow dhulbaraha, wuxuu ka faa’iidaysan karaa xawaaraha dabiiciga ah ee wareegga dhulka. Taasi waxay ka caawin kartaa in la yareeyo shidaalka loo baahan yahay ama la kordhiyo culayska dayax-gacmeedka uu gantaalku qaadi karo.

Soomaaliya sidoo kale waxay leedahay xeeb aad u dheer oo ku wajahan Badweynta Hindiya. Goobaha gantaallada laga diro badanaa waxaa lagu doortaa meelaha badda u dhow, si loo yareeyo khataraha ka dhalan kara qaybaha gantaalka marka ay dib ugu soo dhacaan dhulka. Xeebta Soomaaliya iyo isu-socodka hawada iyo badda oo meelo badan ka yar marka loo eego qaar ka mid ah goobaha kale ayaa Ankara u aragtay faa’iido farsamo.

Cimilada Soomaaliya ayaa sidoo kale qayb ka ah sababta loo doortay. Daraasadaha Türkiye waxay tilmaameen in xaaladaha cimilada ee dalka ay u oggolaan karaan in hawlgallada dayax-gacmeedyada iyo gantaallada la qorsheeyo waqtiyo badan oo sanadka ah, iyadoo ay sidoo kale jirto fursad lagu sameeyo jadwal dabacsan oo duullimaadyada hawada sare ah.

Warbixinno kala duwan ayaa xarunta ku xusay deegaanka Warsheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe, oo qiyaastii 70 kiiloomitir waqooyi ka xiga Muqdisho. Sawirro dayax-gacmeedyo ah ayaa sidoo kale lagu soo bandhigay warbixinno muujinaya dhismo ka socda deegaankaas.

Mashruuca ayaa si rasmi ah loogu soo bandhigay inuu yahay qayb ka mid ah iskaashiga Soomaaliya iyo Türkiye ee dhinaca hawada sare. Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in mashruucu Soomaaliya u abuuri karo fursado dhinacyada sayniska, tiknoolajiyadda, cilmi-baarista iyo tababarka dhalinyarada.

Dhamaadkii 2025, mas’uuliyiinta Türkiye waxay sheegeen in daraasadaha suurtagalnimada iyo naqshadaynta xarunta la dhammeeyay, isla markaana wajiga koowaad ee dhismaha la bilaabay. Ankara waxay markaas sheegtay in xaruntu mustaqbalka awood u yeelan karto inay adeeg siiso suuqa ganacsi ee caalamiga ah.

Ahmet Akyolideeda gudaha, balse mustaqbalka ay u furto dalal iyo khubaro kale. Haddii qorshahaas la hirgeliyo, xaruntu waxay ka gudbi kartaa heerka “spaceport” oo keliya, waxayna muddo kadib isu beddeli kartaa xarun weyn oo hawada sare ah oo ay isticmaalaan shirkado iyo hay’ado kala duwan. uri kartaa dhaqaale ka yimaada adeegyada dayax-gacmeedyada, tijaabooyinka, isku-xaale kale oo xirfado sare leh. Haddii dhalinyarada Soomaaliyeed lagu daro tababarka iyo hawlaha xarunta, mashruucu wuxuu noqon karaa meel lagu kobciyo jiil cusub oo ku takhasusa sayniska iyonoolajiyadda, hal-abuurka iyo cilmi-baarista, isla markaana uu horseedi karo wareejinta aqoonta iyo awood-dhisidda gudaha furo isticmaalka caalamiga ah, Soomaaliya waxay ka heli kartaa dhaqaale ka yimaada adeegyada xarunta. Shirkadaha doonaya inay dayax-gacmeedyo diraan waxay bixin karaan kharashaad la xiriira adeegyada goobta, farsamada iyo haw, oo ah madaxa shirkadda difaaca ee Türkiye ee ASELSAN, ayaa sheegay in Türkiye aysan doonayn in xarunta Soomaaliya ku ekaato isticmaalka gantaallada iyo dayax-gacmeedyada Türkiye oo keliya.

Aragtida uu soo bandhigay ayaa ah in Türkiye ay marka hore xarunta uga faa’iidaysato baahideeda gudaha, balse mustaqbalka ay u furto dalal iyo khubaro kale. Haddii qorshahaas la hirgeliyo, xaruntu waxay ka gudbi kartaa heerka “spaceport” oo keliya, waxayna muddo kadib isu beddeli kartaa xarun weyn oo hawada sare ah oo ay isticmaalaan shirkado iyo hay’ado kala duwan.

Fikraddan waxay muhiim u tahay Soomaaliya, sababtoo ah xarun caalami ah waxay abuuri kartaa dhaqaale ka yimaada adeegyada dayax-gacmeedyada, tijaabooyinka, isku-xirka qalabka iyo hawlo kale oo farsamo.

Dhismaha xarunta wuxuu u baahan doonaa injineerro, farsamayaqaanno, khubaro dhinaca isgaarsiinta ah, saynisyahanno iyo shaqaale kale oo xirfado sare leh. Haddii dhalinyarada Soomaaliyeed lagu daro tababarka iyo hawlaha xarunta, mashruucu wuxuu noqon karaa meel lagu kobciyo jiil cusub oo ku takhasusa sayniska iyo tiknoolajiyadda.

Dowladda Soomaaliya ayaa horey u sheegtay in mashruucu abuuri karo fursado ku saabsan sayniska, tiknoolajiyadda, hal-abuurka iyo cilmi-baarista, isla markaana uu horseedi karo wareejinta aqoonta iyo awood-dhisidda gudaha dalka.

Haddii xarunta loo furo isticmaalka caalamiga ah, Soomaaliya waxay ka heli kartaa dhaqaale ka yimaada adeegyada xarunta. Shirkadaha doonaya inay dayax-gacmeedyo diraan waxay bixin karaan kharashaad la xiriira adeegyada goobta, farsamada iyo hawlgallada. Türkiye lafteedu waxay sheegtay in adeegyada ganacsi ee dayax-gacmeedyada, tijaabooyinka iyo hawlaha isku-xirka ay xarunta ka dhigi karaan mashruuc dakhli abuura.

Soomaaliya muddo dheer waxaa caalamka loogu aqoonsanaa dhibaatooyin la xiriira amni, abaaro, colaado iyo burcad-badeed. Haddii dalka uu yeesho xarun hawada sare oo si rasmi ah uga shaqaysa dayax-gacmeedyada, waxay beddeli kartaa qayb ka mid ah sawirka caalamiga ah ee Soomaaliya.

Soomaaliya furo shirkado caalami ah, Soomaaliya waxay noqon kartaa meel ay dalal iyo shirkado kala duwan u yimaadaan inay day ma noqon kartaa xarun hawada sare oo Afrika ah?
Su’aashan ayaa ah midda ugu weyn ee ka dhalan karta mashruucan.

Haddii xarunta Warsheekh ay noqoto mid shaqeysa oo loo furo shirkado caalami ah, Soomaaliya waxay noqon kartaa meel ay dalal iyo shirkado kala duwan u yimaadaan inay dayax-gacmeedyo diraan.

Türkiye waxay si cad u sheegtay in xarunta mustaqbalka loogu talagalay inay u adeegto macaamiil caalami ah. Taas macnaheedu wuxuu noqon karaa in Soomaaliya aysan noqon doonin oo keliya meel ay Türkiye ka dirto dayax-gacmeedyadeeda, balse ay noqoto goob ganacsi oo ay adeegsan karaan dhinacyo kale.

Haddii taasi dhacdo, waxaa Soomaaliya u furmi kara silsilad dhaqaale oo ka ballaaran xarunta lafteeda. Hoteello, gaadiid, shirkado tiknoolajiyadeed, xarumo cilmi-baaris iyo adeegyo kale ayaa ka faa’iidaysan kara dhaqdhaqaa-gacmeedkii ugu horreeyay ee laga diro dhulka Soomaaliya uu dhaco 2027. Si kastaba, tani waa qorsheqa cusub ee ka dhasha xarunta.
Sida uu sheegay danjiraha Türkiye u fadhiya Soomaaliya Alper Aktaş, waxaa la filayay in dayax-gacmeedkii ugu horreeyay ee laga diro dhulka Soomaaliya uu dhaco 2027. Si kastaba, tani waa qorshe iyo saadaal rasmi ah oo la sheegay, mana aha dammaanad ah in taariikhdaas ay si dhab ah u dhacdo.
Ankara waxay muddooyinkii dambe xoogga saartay in dalka uu yeesho awood u gaar ah oo uu ku sameeyo dayax-gacmeedyo, gantaallo iyo qalabka kale ee muhiimka u ah hawada sare. Haddii Türkiye ay yeelato goob ay si madax-bannaan uga dirto gantaalladeeda, waxay yareyn kartaa ku tiirsanaanta goobaha laga maamulo dalalka kale.
Soomaaliya ayaa sidaas darteed Türkiye u noqon karta meel farsamo ahaan ku habboon oo ay ku dhisto awooddan.

Madaxweynaha Türkiye Recep Tayyip Erdoğan ayaa sidoo kale sheegay in soo saarista dayax-gacmeed keliya aysan ku filnayn in dal uu awood ku yeesho hawada sare; waxaa loo baahan yahay awood uu si madax-bannaan hawada sare ugu galo. Qorshaha xarunta Soomaaliya ayaa qayb ka ah istiraatiijiyaddaas.

Warbixinno qaar ayaa sheegay in xarunta laga yaabo inay yeelato adeegsiyo ka baxsan dayax-gacmeedyada, oo ay ku jiraan tijaabooyin la xiriira gantaallada. Warbixinnadaas waxay ku saleeyeen xog iyo falanqayn ilo dibadeed, halka Türkiye iyo Soomaaliya ay si rasmi ah mashruuca ugu soo bandhigeen inuu yahay xarun hawada sare. Sidaa darteed, sheegashada ku saabsan adeegsiga militari waa in loo kala saaraa xaqiiqada rasmiga ah iyo warbixinnada aan weli si buuxda loo xaqiijin.
Si kastaba, goob kasta oo lagu diro gantaallo iyo dayax-gacmeedyo waxay leedahay muhiimad amni iyo istiraatiiji ah. Soomaaliya waxay u baahan tahay in mashruuca loo maareeyo si waafaqsan sharciyada caalamiga ah, heshiisyada Soomaaliya iyo Türkiye iyo danaha amniga qaranka Soomaaliya waxay sannadihii dambe kordhisay joogitaankeeda siyaasadeed, dhaqaale iyo am.
Soomaaliya waxay ku taallaa meel u dhexeysa Badweynta Hindiya, Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas. Türkiye-na waxay sannadihii dambe kordhisay joogitaankeeda siyaasadeed, dhaqaale iyo amni ee Geeska Afrika.

Marka xarun hawada sare lagu daro xiriirkaas, Türkiye waxay Soomaaliya ka heli kartaa muhiimad cusub oo ku saabsan barnaamijkeeda tiknoolajiyadda iyo hawada sare.

Dhinaca Soomaaliya, tani waxay siin kartaa fursad ay ku xoojiso xiriirkeeda caalamiga ah iyadoo noqoneysa dal martigeliya kaabayaal tiknoolajiyadeed oo heer sare ah.

Si kastaba ha ahaatee, dhismaha xarun hawada sare ma aha hawl fudud. Waxaa loo baahan yahay amni aad u sarreeya, sharciyo cad, khubaro aqoon sare leh, nidaamyo lagu maamulo hawada, ilaalinta deegaanka iyo maalgashiimahaas si wanaagsan loo qorsheeyo, mashruucu wuxuu noqon karaa mid muddo dheer wax ka beddela dhaqaalaha iyo joogto ah.

Sidoo kale, Soomaaliya waxay u baahan tahay inay hubiso in mashruucu uusan ku ekaan faa’iido ay Türkiye hesho oo keliya. Waxaa muhiim ah in heshiisyada labada dal ay si cad u qeexaan waxa Soomaaliya ka helayso, sida dakhliga, shaqo-abuurka, tababarka dhalinyarada, wareejinta tiknoolajiyadda iyo ka qaybgalka shirkadaha Soomaaliyeed.

Haddii arrimahaas si wanaagsan loo qorsheeyo, mashruucu wuxuu noqon karaa mid muddo dheer wax ka beddela dhaqaalaha iyo aqoonta dalka.
Soomaaliya hadda waxay leedahay fursad ay ku gasho meel aan horey looga filayn. Dalka oo muddo dheer la tacaalayay caqabado amni iyo dhaqaale ayaa hadda loo qorsheynayaa inuu martigeliyo xarun ku shaqaysa tiknoolajiyadda hawada sare.

Taasi waxay keeni kartaa in magaca Soomaaliya lagu arko meelaha caalamiga ah ee looga hadlo dayax-gacmeedyada, gantaallada iyo cilmi-baarista hawada sare.

Haddii qorshaha Türkiye ee ah in xarunta loo furo isticmaalka caalamiga ah uu hirgalo, Soomaaliya waxay yeelan kartaa fursad ay ku noqoto mid ka mid ah xarumaha cusub ee hawada sare awood ay si madax-bannaan ugu gaarto hawada sare, halka Soomaaliya ay ka heli karto fursad ay ku dhisto aqoon, shaqooyin, dhaqaale iyo sum ee qaaradda Afrika.

Ugu dambeyn, mashruuca xarunta hawada sare ee Soomaaliya wuxuu isku xirayaa saynis, dhaqaale, tiknoolajiyad, amni iyo siyaasadda caalamiga ah. Türkiye waxay ka raadinaysaa Soomaaliya awood ay si madax-bannaan ugu gaarto hawada sare, halka Soomaaliya ay ka heli karto fursad ay ku dhisto aqoon, shaqooyin, dhaqaale iyo sumcad cusub.

The post Türkiga oo Soomaaliya ka dhisanaya xarunta hawada sare: Fursad cusub oo Soomaaliya u furaysa dunida dayax-gacmeedyada appeared first on Kaab TV.

Arrintan ayaa Soomaaliya ka dhigtay dal si gaar ah muhiim ugu ah loollanka ka dhex socda Masar iyo Itoobiya, maadaama Soomaaliya ay leedahay xeeb dheer oo ku taalla Gacanka Cadmeed, isla markaana ay xuduud la wadaagto Itoobiya.

Khilaafka Nile-ka wuxuu salka ku hayaa laba aragtiyood oo iska soo horjeeda. Masar waxay webiga Nile u aragtaa il muhiim u ah nolosha, dhaqaalaha iyo amniga qarankeeda. Itoobiya, dhankeeda, waxay ku dooddaa inay xaq u leedahay inay ka faa’iidaysato kheyraadka biyaha ee ku yaalla dhulkeeda si ay u dhaliso koronto una horumariso dhaqaalaha.

Biyo-xireenka GERD ayaa noqday meesha ugu weyn ee labada dal isku hayaan. Itoobiya waxay u aragtaa mashruuca mid muhiim u ah horumarinta dhaqaalaha iyo korontada dalka, halka Masar ay walaac ka qabto in maamulka iyo isticmaalka biyo-xireenka uu mustaqbalka saameyn ku yeesho biyaha soo gaara Masar.

Khilaafkan ayaa sannadihii dambe yeeshay dhinac kale oo muhiim ah oo ah Badda Cas. Itoobiya waa dal aan bad lahayn, waxaana muddo dheer muhiim u ahaa helitaanka marin ganacsi iyo mid istiraatiiji ah oo Badda Cas ah. Itoobiya waxay sheegtay in helitaanka marin-badeed uu muhiim u yahay mustaqbalka dhaqaale iyo amni ee dalka.

Arrintan ayaa Soomaaliya si toos ah ugu soo dhoweynaysa khilaafka. Soomaaliya waxay leedahay xeeb dheer oo ku taal meel muhiim ah oo u dhow Gacanka Cadmeed iyo Bab el-Mandeb. Itoobiya-na waxay Soomaaliya la wadaagtaa xuduud dhuleed iyo dano amni iyo dhaqaale.

Sidaas darteed, haddii Itoobiya doonayso inay hesho marin-badeed cusub, Soomaaliya waxay ka mid noqon kartaa dalalka ugu muhiimsan ee ay tahay inay la xaajooto.

Xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa horey u soo maray marxalado adag. Xiisadda ugu weyn ee dhowaan dhacday waxay ka dhalatay heshiiskii Itoobiya iyo Somaliland ee ku saabsanaa helitaanka marin-badeed. Soomaaliya waxay heshiiskaas u aragtay mid wax u dhimaya madax-bannaanideeda iyo dhuleednimadeeda, halka Itoobiya ay ku doodday inay u baahan tahay marin-badeed si ay u ilaaliso danaha dhaqaale iyo istaduna si cad u taageertay midnimada iyo dhuleednimada Soomaaliya, iyadoo labada dal ay kordhiyeen iskaashiga dhiniraatiijiyadeed.

Xiisaddaas waxay Soomaaliya ku riixday inay xiriirkeeda Masar sii xoojiso. Masar ayaa iyaduna si cad u taageertay midnimada iyo dhuleednimada Soomaaliya, iyadoo labada dal ay kordhiyeen iskaashiga dhinacyada amniga iyo siyaasadda.

Xiriirka Soomaaliya iyo Masar wuxuu noqday mid si gaar ah muhiim u ah xilli Soomaaliya ay dagaal kula jirto Al-Shabaab, isla markaana ay dhisayso ciidamo qaran oo awood u leh inay si buuxda ula wareegaan amniga dalka.

Masar waxay Soomaaliya u aragtaa dal muhiim u ah amniga Badda Cas iyo Geeska Afrika. Soomaaliya, dhankeeda, waxay Masar ka heli kartaa taageero dhinaca tababarka ciidamada, iskaashiga amniga, diblomaasiyadda iyo arrimaha gobolka.

Laakiin xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar wuxuu Itoobiya ku abuuri karaa walaac. Addis Ababa waxay si dhow ula socotaa dhaqdhaqaaqyada siyaasadeed iyo kuwa militari ee Masar ee Geeska Afrika, gaar ahaan xiriirka ay la yeelanayso Soomaaliya.

Arrintan ayaa si weyn uga muuqday shirkii afar geesoodka ahaa ee lagu qabtay magaalada New El-Alamein ee Masar, kaas oo ay ka qayb galeen Soomaaliya, Masar, Suudaan iyo Eritrea.

Kulankaasi wuxuu diiradda saaray arrimo ay ka mid yihiin amniga gobolka, Badda Cas, iskaashiga dhaqaale, midnimada dowladaha iyo arr gobolka. Waxaa sidoo kale lagu adkeeyay in arrimaha la xiriira biyaha webiyada xuduudaha ka gudba lagu maareeyo wada-hadalimaha biyaha Nile.

Bayaanka ka soo baxay shirka ayaa xoogga saaray muhiimadda ilaalinta madax-bannaanida iyo dhuleednimada dalalka gobolka. Waxaa sidoo kale lagu adkeeyay in arrimaha la xiriira biyaha webiyada xuduudaha ka gudba lagu maareeyo wada-hadal, iskaashi iyo in laga fogaado tallaabooyin waxyeello u keeni kara dalalka kale.

Inkasta oo Itoobiya aan si toos ah loogu magacaabin cadow ama bartilmaameed, haddana Addis Ababa waxay si dhow ula socotaa q-hadal iyo iskaashi, iyadoo sidoo kale difaacaysa xaqa ay u leedahay horumarinta kheyraadkeeda. Masarna waxay doonaysaa dammaanad cad oo ku saabsan in isticmaalka biyaha Nile uusan waxyeello u geysan danodobada la xiriira Nile-ka iyo Badda Cas.

Itoobiya waxay aaminsan tahay in arrimaha biyaha Nile lagu xalliyo wada-hadal iyo iskaashi, iyadoo sidoo kale difaacaysa xaqa ay u leedahay horumarinta kheyraadkeeda. Masarna waxay doonaysaa dammaanad cad oo ku saabsan in isticmaalka biyaha Nile uusan waxyeello u geysan danaha Masar.

Haddii khilaafku sii xumaado, Soomaaliya waxay noqon kartaa mid ka mid ah dalalka ugu horreeya ee dareema saameyntiisa.

Saameynta ugu weyn waxay noqon kartaa dhinaca amniga. Haddii Masar iyo Itoobiya ay galaan loollan militariani waxay Soomaaliya u noqon kartaa xaalad adag, maadaama Masar ay tahay dal muhiim u ah Soomaaliya, halka Itoobiya ay tahay deris to ama siyaasadeed oo xooggan, waxaa dhici karta in Soomaaliya cadaadis lagu saaro inay dhinac doorato.

Tani waxay Soomaaliya u noqon kartaa xaalad adag, maadaama Masar ay tahay dal muhiim u ah Soomaaliya, halka Itoobiya ay tahay deris toos ah oo muddo dheer door ku lahaa amniga Soomaaliya.

Itoobiya waxay ciidamo ku lahayd hawlgallada amniga Soomaaliya, waxayna muddo dheer dagaal kula jirtay Al-Shabaab gudaha Soomaaliya. Sidaas darteed, xiri kale jirta khatar ah in Al-Shabaab ay ka faa’iidaysato kala fogaanshaha dowladaha gobolka. Haddii ciidamada iyo dowladaha gobolka ay ku mashquulaan khilaafaad siyaasadeed, waxaa dhici karta in kooxda ay hesho fursad ay ku kordhiso weer ku yeelan karaa Soomaaliya. Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed waa marinno muhiim u ah ganacsiga caalamka. Xiisad amir xumaada oo dhex mara Muqdisho iyo Addis Ababa wuxuu saameyn ku yeelan karaa iskaashiga amniga.

Waxaa sidoo kale jirta khatar ah in Al-Shabaab ay ka faa’iidaysato kala fogaanshaha dowladaha gobolka. Haddii ciidamada iyo dowladaha gobolka ay ku mashquulaan khilaafaad siyaasadeed, waxaa dhici karta in kooxda ay hesho fursad ay ku kordhiso weerarrada iyo dhaq-dhaqaaqyadeeda.

Dhinaca dhaqaalaha, khilaaf weyn oo ka dhaca Badda Cas wuxuu saameyn ku yeelan karaa Soomaaliya. Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed waa marinno muhiim u ah ganacsiga caalamka. Xiisad amni oo ka dhacda halkaas waxay kordhin kartaa kharashaadka maraakiibta, ganacsiga iyo gaadiidka.

Soomaaliya waxay sidoo kale leedahay fursado ay kaga faa’iidaysan karto xaaladda. Juqraafi ahaan waxay ku taallaa meel muhiim ah, waxayna xiriir la leedahay dalal badan oo ku lug leh arrimaha Badda Cas iyo Geeska Afrika.

Haddii Soomaaliya ay qaadato siyaasad dheellitiran, waxay awoodi kartaa inay xiriir wanaagsan la yeelato Masar iyo Itoobiya labadaba.

Masar waxay Soomaaliya siin kartaa taageero dhinaca amniga iyo diblomaasiyadda ah, halka Itoobiya ay Soomaaliya la wadaagto dano dhinaca ganacsiga, xuduudaha iyo amniga ah.

Sidaas darteed, Soomaaliya ma danaynayso inay noqoto goob ay Masar iyo Itoobiya ku loollamaan. Waxa Soomaaliya dan wajahaya xaalad diblomaasiyadeed oo adag. Soomaaliya waxay rabtaa inay sii xoojiso xiriirka Masar, laakiin sidoo kale waxay u baahan tahay inay ilaaliso xiriir shaqeyn u ah in khilaafka labada dal lagu xalliyo wada-hadal, iyadoo la ilaalinayo danaha Soomaaliya.

Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu wajahaya xaalad diblomaasiyadeed oo adag. Soomaaliya waxay rabtaa inay sii xoojiso xiriirka Masar, laakiin sidoo kale waxay u baahan tahay inay ilaaliso xiriir shaqeyn kara oo ay la yeelato Itoobiya.

Mowqifka ugu habboon Soomaaliya wuxuu noqon karaa mid ku salaysan danaha qaranka. Muqdisho waxay xaq u leedahay inay xiriir dhow la yeelato Masar, isla markaana ay Itoobiya kala shaqeyso arrimaha amniga iyo dhaqaalaha.

Sidoo kale, Soomaaliya waxay ka faa’iidaysan kartaa kaalinteeda juqraafiyeed si ay u noqoto dal door ku leh xasilloonida Badda Cas iyo Geeska Afrika.

Ugu dambeyn, khilaafka Masar iyo Itoobiya ma aha arrin ku kooban labada dal. Wuxuu si toos ah ugu xiran yahay mustaqbalka Geeska Afrika, Badda Cas, amniga Soomaaliya iyo xiriirka dalalka gobolka.

The post Khilaafka Masar iyo Itoobiya iyo Saameynta uu ku Yeelan Karo Soomaaliya appeared first on Kaab TV.

Maqaalka ayaa si gaar ah diiradda u saaray xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya, arrimaha Nile-ka, Badda Cas iyo amniga gobolka. Qoraagu wuxuu ku doodayaa in Itoobiya ay muddo dheer door muhiim ah ka qaadatay arrimaha Soomaaliya, gaar ahaan dhinaca amniga iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, sidaas darteedna ay muhiim tahay in labada dal ay ilaashadaan xiriirkooda iyo iskaashigooda.

Wakaaladda Wararka Itoobiya waxay sidoo kale si weyn uga hadashay xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Sida maqaalka lagu sheegay, Addis Ababa waxay walaac ka qabtaa in iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya, Masar iyo dalal kale oo gobolka ah uu saameyn ku yeesho danaha Itoobiya ee ku saabsan webiga Nile iyo Badda Cas.

Maqaalka ayaa sidoo kale ku soo beegmaya xilli Xasan Sheekh Maxamuud uu ka qayb galay shir afar geesood ah oo lagu qabtay magaalada New El-Alamein ee dalka Masar. Shirka waxaa ka qayb galay madaxda Soomaaliya, Masar, Suudaan iyo Eriteriya si gaar ah uga walaacsan isku soo dhawaanshaha dalalkan, maadaama xiriirka Addis Ababa iyo Qaahira uu muddo dheer ku jiray khilaaf la xiriira isticmaalka biyaha Nile, halka xiriaqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu soo bandhigayaa aragtida Addis Ababa ee ku saabsan isbeddellada siyaasadeed ee ka socda gobolka. Itoobiya waxay ku doodaysaa in arrimaha Geeska Afrika aan lagu xallin karin cadaadis ama isbahaysiyo cusub, balse loo baahan yahay wada-hadal, iskaashi iyo in la tixgeliyo danaha dhammaanis ah oo dano badan oo amni, dhaqaale iyo bulsho wadaaga. Sidaas darteed, Itoobiya waxay aaminsan tahay in xoojinta iskaashiga labada dal ay ka muhiimsan tahay in Soomaaliya ay qayb ka noqoto loollan ka dhex jirarea, kuwaas oo dhammaantood leh dano muhiim ah oo ku saabsan amniga iyo siyaasadda Geeska Afrika.

Itoobiya ayaa si gaar ah uga walaacsan isku soo dhawaanshaha dalalkan, maadaama xiriirka Addis Ababa iyo Qaahira uu muddo dheer ku jiray khilaaf la xiriira isticmaalka biyaha Nile, halka xiriirka Itoobiya iyo Eritrea uu sidoo kale yahay mid xasaasi ah. Suudaan ayaa iyaduna leh dano muhiim ah oo ku saabsan labada arrimood.

Maqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu soo bandhigayaa aragtida Addis Ababa ee ku saabsan isbeddellada siyaasadeed ee ka socda gobolka. Itoobiya waxay ku doodaysaa in arrimaha Geeska Afrika aan lagu xallin karin cadaadis ama isbahaysiyo cusub, balse loo baahan yahay wada-hadal, iskaashi iyo in la tixgeliyo danaha dhammaan dalalka gobolka.

Doodda ugu weyn ee maqaalka ayaa ah in Soomaaliya iyo Itoobiya ay yihiin laba dal oo deris ah oo dano badan oo amni, dhaqaale iyo bulsho wadaaga. Sidaas darteed, Itoobiya waxay aaminsan tahay in xoojinta iskaashiga labada dal ay ka muhiimsan tahay in Soomaaliya ay qayb ka noqoto loollan ka dhex jira quwadaha gobolka.

Mowqifkan Itoobiya ayaa imanaya xilli xiriirka Soomaaliya iyo Masar uu si weyn u soo xoogeysanayo, iyadoo Qaahira ay si cad u taageerto midnimada iyo madaxbannaanida Soomaaliya. Dhanka kale, Soomaaliya waxay weli leedahay xiriir muhiim ah oo ay la leedahay Itoobiya, gaar ahaan dhinaca amniga iyo xuduudaha.

Arrimaha Nile-ka iyo Badda Cas ayaa sidoo kale ka dhigay xiriirka saddex-geesoodka ah ee Soomaaliya, Itoobiya iyo Masar mid xasaasi ah. Itoobiya waxay doonaysaa inay ka faa’iidaysato kheyraadkeeda biyaha si ay u horumariso dhaqaalaha iyo korontada, halka Masar ay xoogga saarto ilaalinta danaha biyaha Nile. Soomaaliya, oo ku taalla meel istiraatiiji ah oo ku dhow Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas, waxay iy walaaca Addis Ababa ka qabto jihada cusub ee siyaasadda gobolka iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Itoobiya waxay doonaysaa in Soomaaliya ay sii waddo xiriir dheellitiran oo ay la yeelato dhammaan dalalka gobolka, iyadoo aan khilaafaadka u dhexeeya quwadaha gobolka lagu soo dhex darinaduna leedahay dano gaar ah oo ku saabsan amniga iyo siyaasadda gobolka.

Sidaas darteed, maqaalka Wakaaladda Wararka Itoobiya wuxuu ka tarjumayaa walaaca Addis Ababa ka qabto jihada cusub ee siyaasadda gobolka iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar. Itoobiya waxay doonaysaa in Soomaaliya ay sii waddo xiriir dheellitiran oo ay la yeelato dhammaan dalalka gobolka, iyadoo aan khilaafaadka u dhexeeya quwadaha gobolka lagu soo dhex darin xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya.

Dhanka Soomaaliya, arrintu waxay u baahan tahay in si taxaddar leh loo maareeyo. Muqdisho waxay xaq u leedahay inay dhisato xiriirro istiraatiiji ah oo ay la yeelato Masar iyo dalalka kale, balse Itoobiya waa deris toos ah oo leh saameyn weyn oo ku saabsan amniga iyo xasilloonida siyaasadda dibadda ee Soomaaliya iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Muqdisho iyo Qaahira. Itoobiya waxay ku baaqaysaa in khilaafaadka gobolka lagu xalliyo wada-hadal iyo iskaashi, halka Soomaaliya ay wajahdo caqabadda ah inay isku dheell Soomaaliya.

Ugu dambeyn, maqaalka Itoobiya wuxuu muujinayaa in Addis Ababa si dhow ula socoto siyaasadda dibadda ee Soomaaliya iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee Muqdisho iyo Qaahira. Itoobiya waxay ku baaqaysaa in khilaafaadka gobolka lagu xalliyo wada-hadal iyo iskaashi, halka Soomaaliya ay wajahdo caqabadda ah inay isku dheellitirto xiriirka ay la leedahay Masar iyo Itoobiya iyadoo mudnaanta la siinayo danaha qaranka Soomaaliya.

The post Wakaaladda Wararka Itoobiya oo dhaliishay mowqifka Xasan Sheekh ee xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya appeared first on Kaab TV.

Aadan Sahan ayaa dacwaddiisu la xiriirtay waraysi uu uu kaga hadlayay doorka haweenka, isbeddelka bulshada iyo saameynta ay teknoolojiyaddu ku yeelatay hab-nololeedka bulshada.

Intii uu socday waraysiga, Aadan ayaa aragtidiisa ka dhiibtay xaaladda haweenka iyo amniga guryaha, isagoo sheegay in xilligan guryuhu ay haweenka uga khatar badan yihiin suuqyada, taas oo uu ku sababeeyay isbeddellada ay teknoolojiyadda iyo baraha bulshada ku sameeyeen bulshada.

Wuxuu sidoo kale soo jeediyay in gabdhaha lagu dhiirrigeliyo inay bannaanka u soo baxaan, isagoo dooddiisa ku saleeyay isbeddelka xaaladda bulshada iyo duruufaha maanta jira.

Qodob kale oo ka mid ahaa hadalladii uu jeediyay ayaa la xiriiray aayadda Qur’aanka ee ka hadlaysa joogitaanka haweenka guryaha. Aadan ayaa sheegay in fahamka arrintaasi loo baahan yahay in lagu eego xaaladda iyo isbeddellada bulshada maanta.

Arrimahaas ayaa markii dambe sabab u noqday in loo soo xiro, iyadoo lagu e sugnaa dhegaysiga dacwadda ayaa sheegay in maxkamaddu ay go’aanka ku dhawaaqday kadib markii la sooedeeyay inuu ku gafay diinta.

Maxkamadda Degmada Hargeysa ayaa maanta dhegaysatay dacwadda, waxaana isla maalintaas laga soo saaray xukunka saddexda sano ah.

Dad ku sugnaa dhegaysiga dacwadda ayaa sheegay in maxkamaddu ay go’aanka ku dhawaaqday kadib markii la soo bandhigay dhinacyada dacwadda.

Si kastaba, ilaa hadda ma jiraan faahfaahin rasmi ah oo dhamaystiran oo maxkamaddu si cadintan ayaa dhalisay su’aalo la xiriira habka dacwadda loo maray iyo caddaymaha lagu sale uga bixisay qodobada sharciga ah ee ay xukunka ku salaysay iyo sababta loogu xukumay saddex sano oo xabsi ah.

Arrintan ayaa dhalisay su’aalo la xiriira habka dacwadda loo maray iyo caddaymaha lagu saleeyay xukunka.

Aabbaha Aadan Sahan oo warbaahinta la hadlay ayaa si adag uga horyimid xukunka, isagoo sheegay in go’aanka maxkamadda horay loo sii diyaariyay.

Wuxuu ku dooday in aan si buuxda loo dhageysan dhinaca wiilkiisa, isla markaana aan maxkamadda lagu akhriyin dukumentiyo uu sheegay inay muhiim u ahaayeen dacwadda.

Aabbuhu wuxuu sheegay in Aadan uu tawbad keenay, isla markaana laga qoray waraaq caddaynaysa arrintaas. Waxa kale oo uu sheegay in booliisku sameeyeen baaritaan la xiriira kiiska, balse natiijadii baaritaankaimahaas ayaa muhiim u ahaa in maxkamaddu tixgeliso dhammaan dhinacyada kiiska ka hor inta aan la soo saarin xukunka in gudaha hay’adaha Somaliland ay jireen aragtiyo kala duwan oo ku saabsan sida kiiska loo wajaho iyo waraaqda tawbada aan maxkamadda si buuxda looga akhriyin.

Sida uu aabbuhu sheegay, arrimahaas ayaa muhiim u ahaa in maxkamaddu tixgeliso dhammaan dhinacyada kiiska ka hor inta aan la soo saarin xukunka.

Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta oo horey u codsatay sii deyntiisa
Kiiska Aadan Sahan ayaa sidoo kale horey u gaaray Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta Somaliland.

Wasaaradda ayaa la sheegay inay soo saartay warqad ay ku codsanayso in Aadan Sahan dib loogu soo celiyo xorriyaddiisa.

Tallaabada wasaaradda ayaa ka dhigan in gudaha hay’adaha Somaliland ay jireen aragtiyo kala duwan oo ku saabsan sida kiiska loo wajaho iyo tallaabada ku habboon ee laga qaadi lahaa qoraaga.

Qareenno ka mid ah kuwa caanka ah ee Somaliland ayaa sidoo kale dhaliil ka muujiyay xukunka maxkamadda.

Garyaqaan Guuleed Dafac ayaa ka mid ah qareennada arrinta ka hadlay, iyadoo qareennadu ay su’aal geliyeen habka dacwadda loo maray iyo in eedaysanaha loo helay fursad buuxda oo uu isku difageysiga labada dhinac iyo in dhammaan dukumentiyada iyo caddaymaha khuseeya dacwadda si jeediyay waraysiga ayaa taabanayay arrimo xasaasi ah oo ku saabsan diinta, dhaqanka, doorka haweenka iyo isbisa loo baahan yahay in lagu qiimeeyo macnaha guud ee waraysiga iyo inuu xaq u leeyahay inuu soo bandhigo aragtidiasaasi ah oo u baahan taxaddar gaar ah, gaar ahaan marka hadalladaas loo arko inay ka horaaco.

Doodda qareennada ayaa inta badan ku saabsan habraaca caddaaladda, dhageysiga labada dhinac iyo in dhammaan dukumentiyada iyo caddaymaha khuseeya dacwadda si buuxda loo horgeeyo maxkamadda.

Kiiska Aadan Sahan wuxuu sidoo kale dib u soo celiyay dood ka jirta bulshada dhexdeeda oo ku saabsan xadka u dhexeeya aragtida qofka, fasiraadda arrimaha diinta iyo waxa loo aqoonsan karo gef diimeed.

Hadallada uu Aadan ka jeediyay waraysiga ayaa taabanayay arrimo xasaasi ah oo ku saabsan diinta, dhaqanka, doorka haweenka iyo isbeddellada ay teknoolojiyaddu ku keentay bulshada.

Dadka taageersan Aadan waxay ku doodaan in hadalladiisa loo baahan yahay in lagu qiimeeyo macnaha guud ee waraysiga iyo inuu xaq u leeyahay inuu soo bandhigo aragtidiisa.

Dhinaca kale, dadka dhaliilaya hadalladiisa waxay ku doodaan in arrimaha diinta iyo fasiraadda aayadaha Qur’aanka ay yihiin arrimo xasaasi ah oo u baahan taxaddar gaar ah, gaar ahaan marka hadalladaas loo arko inay ka hor imaanayaan fahamka diimeed ee bulshada.
Xukunka saddexda sano ah ayaa keenaya dhowr su’aalood oo weli jawaab rasmi ah u baahan.

Waxaa ka mid ah qodobka saxda ah ee sharciga ah ee maxkamaddu xukunka ku salaysay, caddaymaha ay maxkamaddu tixgelisay, sababta xukunka loo dhigay saddex sano iyo haddii Aadan Sahan uu haysto waddo sharci caddeeyo sida maxkamaddu u tixgelisay waraaqda tawbada iyo dukumentiyada kale ee uu a hadda noqday mid si weyn looga hadal hayo Somaliland, gaar ahaan marka la isku daro arrimaha xorriy ah oo uu racfaan kaga qaadan karo xukunka.

Sidoo kale waxaa muhiim ah in la caddeeyo sida maxkamaddu u tixgelisay waraaqda tawbada iyo dukumentiyada kale ee uu aabbuhu sheegay in aan si buuxda loo horgeyn maxkamadda.

Ilaa iyo inta faahfaahinta rasmiga ah ee xukunka la helayo, waxaa muhiim ah in la kala saaro waxa maxkamaddu si rasmi ah u go’aamisay, eedeymaha loo jeediyay Aadan Sahan iyo sheegashooyinka qoyska iyo qareennada.

Kiiskan ayaa hadda noqday mid si weyn looga hadal hayo Somaliland, gaar ahaan marka la isku daro arrimaha xorriyadda hadalka, fasiraadda diinta, doorka haweenka iyo habraaca caddaaladda.

The post Maxkamadda Hargeysa oo saddex sano oo xabsi ah ku xukuntay qoraa Aadan Sahan appeared first on Kaab TV.

Wararka laga helayo gudaha garoonka ayaa sheegaya in qaboojiyeyaasha ay shaqeyn waayeen ama la damiyay, iyadoo rakaabku ay ku sugnaayeen goobaha laga dhoofo iyo kuwa laga soo dego

Sidoo kale 1-dii Juun 2026 ayaa qaboojiyeyaasha Garoonka Aadan Cadde shaqeyn waayeen, taasoo sababtay in rakaab iyo dad kale oo ku sugnaa terminal-ka ay la kulmaan kulayl daran

Qaar ka mid ah dadka ka shaqeeya garoonka ayaa sheegay in sababta loo damiyay qaboojiyeyaasha ay la xiriirto isku day lagu yareynayo kharashaadka korontada, hase yeeshee ilaa hadda ma muuqato war rasmi ah oo ka soo baxay Favori oo si cad u xaqiijinaya sababta qaboojiyeyaasha loo damiyay

Shirkadda Favori ayaa maamusha Garoonka Aadan Cadde, waxaana heshiiska maamulka garoonka ay la leedahay dowladda Soomaaliya dib loo habeeyay sanadkii 2019, iyadoo shirkaddu garoonka maamulaysay tan iyo 2013

Garoonka Aadan Cadde ayaa ah xarunta ugu weyn ee duulimaadyada caalamiga ah ee Soomaaliya, waxaana maalin kasta isticmaala rakaab gudaha iyo dibadda u safraya iyo dad u yimaada inay soo dhoweeyaan ama sagootiyaan dadka safarka ah

Sida ku cad xogta rasmiga ah ee Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed, Garoonka Aadan Cadde waxaa hadda maamusha Favori, waxaana garoonku leeyahay adeegyo duulimaad, shidaal, maaraynta diyaaradaha, amni iyo adeegyo kale oo muhiim u ah shaqada garoonka

Arrinta hadda taagan ma ahan markii ugu horreysay ee cabasho laga soo gudbiyo qaboojiyeyaasha garoonka, bishii Juun 2026 ayaa qalabka qaboojinta uu mar istaagay, iyadoo rakaabku ay ku qasbanaadeen inay kulayl daran ku sugaan gudaha terminal-ka

Haddii dhibaatada qaboojintu ay noqotay mid soo noqnoqota, waxay sare u qaadaysaa su’aasha ah in nidaamka qaboojinta uu leeyahay cilad farsamo oo u baahan dayactir weyn iyo in dhibaatadu tahay kharashka korontada iyo maamulka isticmaalka tamarta

Labada arrimood waxay u baahan yihiin in Favori iyo hay’adaha dowladda ee qaabilsan duulista ay si cad shacabka ugu sharxaan waxa sababay hakadka adeegga.

Bishii May 2026, Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Hawada Soomaaliya Maxamed Faarax Nuux ayaa kormeer ku tagay Garoonka Aadan Cadde, waxaana uu sheegay in shirkadda Favori ay ku guuldarreysatay inay si buuxda u gudato qaar ka mid ah waajibaadkii maamulka garoonka

Wasiirku wuxuu sidoo kale sheegay in dhibaatooyinka adeegyada garoonka ay soo noqnoqdeen, isagoo shacabka Soomaaliyeed ka raalli geliyay xaaladda adeegyada garoonka

Waxaa sidoo kale jira qorshayaal dowladda ay waddo oo lagu horumarinayo kaabeyaasha garoonka. Bishii Febraayo 2026, Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada ayaa ka shaqeysay qorshe lagu dhisayo waddooyinka gudaha garoonka iyo nidaamka biyo-mareennada, iyadoo mashruucaasi qayb ka yahay Mashruuca Nagaad oo uu taageerayo Bangiga Adduunka .

Khilaafyo shaqaale oo horey uga dhacay garoonka,Bishii November 2025, shaqaale ka tirsan garoonka ayaa sameeyay shaqo joojin kadib markii la sheegay in tiro shaqaale ah shaqada laga eryay

Khilaafka shaqaalaha Favori ma ahayn arrin cusub. Sanadkii 2020, Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed ayaa sheegay in 134 shaqaale oo ka tirsan garoonka ay shaqo joojin sameeyeen, iyagoo ka cabanayay mushaharka, takoorka iyo xaaladaha shaqada.

The post Qaboojiyeyaasha Garoonka Aadan Cadde oo la damiyay iyo cabashooyin cusub oo ka dhashay adeegyada garoonka appeared first on Kaab TV.

Kulanka ayaa yeeshay dood kulul kadib markii wasiirka uu sheegay inuusan ka jawaabayn su’aalaha inta Universal TV uu hoolka ku sugan yahay, arrintaas oo ay ka hor yimaadeen qaar ka mid ah xildhibaannadii kulanka ka qeyb galay

Xildhibaan Cabdisamad ayaa wasiirka u sheegay inuusan awood u lahayn inuu go’aamiyo warbaahinta ka qeyb geli karta ama duubi karta kulanka Baarlamaanka, isagoo xusay Qodobka 48aad ee Xeer Hoosaadka Golaha Shacabka oo uu sheegay inuu guddiga siinayo awoodda uu su’aalo ugu weydiin karo mas’uuliyiinta dowladda iyadoo kulamada ay dadweynuhu daawan karaan

Doodda ayaa sidoo kale taabatay lacagaha laga qaado dadka shacabka ah ee adeeg caafimaad u taga isbitaallada danta guud, iyadoo Guddoomiyaha Guddiga Arrimaha Bulshada Nadro Saalax ay wasiirka su’aal ka weydiisay sababta lacagahaasi weli looga qaado bulshada

Arrintan ayaa noqotay mid si weyn loo hadal hayo, maadaama dowladda Federaalka ay horey u sheegtay in la doonayo in adeegyada caafimaadka darteed noqotay mid lagu doonayo in lagu ogaado halka uu marayo fulinta go’aankaas iyo sababta ay weli u bulshada loo fududeeyo, gaar ahaan dadka danyarta ah ee aan awoodin inay bixiyaan kharashaadka caafimaad ee sare

Su’aasha lacagaha isbitaallada ayaa sidoo kale la xiriirta amar hore oo uu Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ku sheegay in la joojiyo lacagaha bulshada looga qaado qaar ka mid ah adeegyada isbitaallada danta guud

Doodda Baarlamaanka ayaa sidaas darteed noqotay mid lagu doonayo in lagu ogaado halka uu marayo fulinta go’aankaas iyo sababta ay weli u jiraan dad sheegaya in lacag laga qaado marka ay adeeg caafimaad u raadsadaan xarumaha dowladda

Soomaaliya waxay muddo dheer la tacaalaysay caqabado caafimaad oo isugu jira xarumo caafimaad oo aan ku filnayn baahida shacabka, qalab caafimaad oo xaddinkan ayaa sabab u noqday in dad badan oo Soomaaliyeed, gaar ahaan dadka awoodda dhaqaale leh, ay caafimaad u raadsadaan dalalka dibadda, halkaas oo ay u aadaan baaritaanno, qalliinno iyo adeegyo caafimaad oo aan siidan, shaqaale caafimaad oo aan ku filnayn iyo adeegyo caafimaad oo tayadoodu ku kala duwan tahay gobollada dalka

Dhibaatooyinkan ayaa sabab u noqday in dad badan oo Soomaaliyeed, gaar ahaan dadka awoodda dhaqaale leh, ay caafimaad u raadsadaan dalalka dibadda, halkaas oo ay u aadaan baaritaanno, qalliinno iyo adeegyo caafimaad oo aan si fudud looga heli karin gudaha dalka

Arrinta caafimaadka dibadda loogu aado waxay sidoo kale noqotay caqabad dhaqaale, maadaama lacag badan oo ay shacabka Soomaaliyeed ku bixin lahaayeen gudaha dalka ay u baxdo xarumaha caafimaadka ee dalalka kale

Wasaaradda Caafimaadka ayaa dhankeeda wadday qorshayaal lagu horumarinayo adeegyada caafimaadka, tayada daawooyinka iyo nidaamka caafimaadka dalka, hase yeeshee waxaa weli taagan su’aasha ah sida qorshayaashaas loogu beddeli karo adeeg caafimaad oo si toos ah u taabanaya shacabka

Doodda ka dhacday Baarlamaanka ayaa sidoo kale muujisay muhiimadda ay leedahay isla xisaabtanka hay’adaha dowladda, gaar ahaan marka laga hadlayo adeegyada bulshada ee muhiimka ah sida caafimaadka

Xildhibaanada ayaa doonaya in Wasaaradda Caafimaadka ay caddeyso sida loo maareeyo isbitaallada dowladda, halka ay ku baxaan dhaqaalaha loo qoondeeyo adeegyada caafimaadka iyo sabab ku saabsan Universal TV ayaa dhalisay dood gaar ah oo ku saabsan xiriirka dowladda iyo warbaahinta iyota ay bulshada weli uga cabanayso kharashaadka adeegyada caafimaad

Dhanka kale, hadalka wasiirka ee ku saabsan Universal TV ayaa dhalisay dood gaar ah oo ku saabsan xiriirka dowladda iyo warbaahinta iyo xaqa warbaahinta ay u leedahay inay tebiso kulamada hay’adaha dowladda

Kulamada Baarlamaanka iyo guddiyadiisa ayaa muhiim u ah in shacabka ay ogaadaan sida mas’uuliyiintu uga jawaabayaan su’aalaha la xiriira adeegyada ay dowladda u hayso bulshada

Kulankan ayaa kusoo dhammaaday iyadoo su’aalo badan ay weli taagan yihiin, gaar ahaan arrinta lacagaha laga qaado shacabka ee isbitaallada danta guud iyo sida loo xaqiijin karo in adeeg caafimaad oo tayo leh uu noqdo mid ay heli karaan dhammaan dadka Soomaaliyeed

Xaaladda caafimaadka dalka ayaa weli u baahan maalgelin dheeraad ah, maamul hufan iyo qorshe muddo dheer ah oo lagu dhisayo xarumo caafimaad, lagu tababarayo shaqaale iyo lagu kordhinayo qalabka caafimaadka si loo yareeyo baahida dadka Soomaaliyeed u qabaan inay caafimaad dibadda ugu safraan.

The post Wasiirka Caafimaadka oo Baarlamaanka looga su’aalay lacagaha isbitaallada iyo tayada adeegyada caafimaadka appeared first on Kaab TV.