Duqeyn ka dhacday degmada Doolow ee gobolka Gedo, taas oo lagu dhaawacay Taliyihii hore ee Ciidanka Asluubta Soomaaliya General Mahad Cabdiraxmaan Aadan oo loo yaqaan Taliye Shub, ayaa dhalisay su’aalo iyo walaac cusub oo ku saabsan xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya.
Weerarka ayaa yimid xilli dalka ay ka taagan yihiin khilaafaad siyaasadeed iyo amni oo u dhexeeya dowladda Federaalka iyo dhinacyo siyaasadeed iyo maamul-goboleedyo. Inkastoo dowladda Federaalka Soomaaliya ay beenisay inay wax lug ah ku leedahay duqeynta, haddana ilaa hadda si rasmi ah looma caddeyn cidda ka dambeysay weerarka.
Saameynta ugu horreysa ee dhacdadan waxay noqon kartaa inay sii kordhiso xiisadda siyaasadeed ee dalka. Taliye Shub wuxuu horey u soo noqday Taliyaha Ciidanka Asluubta Soomaaliya, waxaana magaca iyo dhaqdhaqaaqiisa siyaasadeed iyo amni lala xiriirinayay xaaladaha ka taagan qaybo ka mid ah dalka. Sidaas darteed, weerarka lagu dhaawacay wuxuu noqon karaa arrin siyaasadeed oo dhinacyo kala duwan ay u adeegsadaan inay ku xoojiyaan mowqifyadooda.
Dhinaca kale, dhacdadu waxay saameyn ku yeelan kartaa kalsoonida shacabka ee hay’adaha dowladda. Maadaama weerarku ka dhacay gudaha dalka, isla markaana aan weli si cad loo xaqiijin cidda fulisay, waxaa soo baxaya su’aalo ku saabsan amniga, cidda awoodda u leh inay adeegsato diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo sida loo ilaaliyo dadka ku nool goobaha ay colaadaha iyo khilaafaadka siyaasadeed ka jiraan.
Haddii baaritaan rasmi ah lagu ogaado cidda ka dambeysay duqeynta, natiijada baaritaanka ayaa yeelan karta saameyn weyn oo siyaasadeed. Haddii lagu caddeeyo in koox ama ciidan gudaha ah uu fuliyay weerarka, waxaa dhici karta in arrintu dhaliso jawaab siyaasadeed iyo mid amni. Sidoo kale, haddii ay soo baxdo in awood shisheeye ay ku lug lahayd, waxaa suuragal ah in dooddu isu beddesho mid ku saabsan madax-bannaanida Soomaaliya iyo cidda oggolaanshaha siisay howlgalka.
Saameyn kale oo muhiim ah waxay noqon kartaa in khilaafka siyaasadeed uu yeesho waji amni. Xildhibaan Cabdiraxmaan Odawaa, oo ka tirsan Golaha Shacabka Soomaaliya, ayaa horey uga digay in dhacdada Doolow ay noqon karto tallaabo sii fogeyn karta dhinacyada isku haya siyaasadda, isaga oo sheegay in aan khilaafaadka dalka loo beddelin dagaal militari.
Haddii dhinacyada siyaasadda ay si kala duwan uga falceliyaan dhacdada, waxaa kordhi kara hadallada eedeymaha iyo is-daba-marinta masuuliyadda weerarka. Taasi waxay adkeyn kartaa dadaallada loogu jiro wadahadal siyaasadeed iyo in la dhiso kalsooni dhex marta dowladda Federaalka iyo dhinacyada kale.
Dhanka amniga, duqeynta waxay sidoo kale abuuri kartaa cabsi cusub oo ka dhex dhalata dadka ku nool Doolow iyo deegaannada ku dhow. Dadka rayidka ah ayaa laga yaabaa inay ka walaacaan in goobaha ay ku nool yihiin ay noqdaan meel ay ka dhacaan weerarro cirka ah ama iska horimaadyo kale, gaar ahaan haddii aan la caddeyn cidda fulisay weerarka iyo bartilmaameedka rasmiga ah ee loo socday.
Waxaa sidoo kale jirta saameyn bani’aadannimo oo laga yaabo inay ka dhalato dhacdada. Haddii weerarro noocan ah ay soo noqnoqdaan, waxaa dhici karta in shacabka qaarkood ay ka barakacaan deegaannadooda, taas oo sii kordhin karta baahida loo qabo gargaar iyo adeegyo aasaasi ah.
Dhacdadan waxay sidoo kale dhalin kartaa dood ku saabsan sharciyadda adeegsiga diyaaradaha dagaalka iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee gudaha Soomaaliya. Su’aasha ugu weyn ayaa noqonaysa in bartilmaameedka weerarka uu ahaa mid militari oo sharci ahaan la weerari karo, iyo in la qaaday tallaabooyin ku filan oo lagu ilaalinayo dadka rayidka ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya oo sheegtay inaysan ku lug lahayn weerarka ayaa wajahaysa cadaadis ah in la helo xog cad oo ku saabsan cidda ka dambeysay. Baaritaan hufan oo lagu kalsoonaan karo ayaa muhiim u noqon kara in la yareeyo wararka is khilaafsan iyo eedeymaha siyaasadeed ee ka dhashay dhacdada.
Haddii aan si degdeg ah loo caddeyn cidda ka dambeysay weerarka, waxaa laga yaabaa in warar aan la xaqiijin iyo eedeymo siyaasadeed ay sii bataan. Taasi waxay dhaawici kartaa kalsoonida bulshada iyo tan siyaasiyiinta ee hay’adaha dowladda, gaar ahaan xilli Soomaaliya ay wajahaysay khilaafaadyo siyaasadeed oo horey u jiray.
Dhanka kale, haddii baaritaan lagu sameeyo si hufan oo natiijadiisa si cad shacabka loogu soo bandhigo, waxaa suuragal ah in arrinta lagu yareeyo xiisadda ka dhalatay. Waxaa sidoo kale muhiim noqon karta in dhinacyada siyaasadda ay ka fogaadaan inay dhacdada u adeegsadaan hurinta colaado cusub ama kala fogeynta bulshada.
Ugu dambeyn: duqeynta lagu dhaawacay Taliye Shub waxay leedahay saameyn ka ballaaran dhaawaca soo gaaray hal mas’uul oo hore. Waxay taaban kartaa siyaasadda, amniga, kalsoonida shacabka, xiriirka dowladda Federaalka iyo maamul-goboleedyada, iyo sidoo kale doodda ku saabsan cidda sharci ahaan awoodda u leh adeegsiga awoodda cirka gudaha Soomaaliya.